១០. វច្ចកុដិវត្តកថា

៣៧៣. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ ព្រាហ្មណជាតិកោ វច្ចំ កត្វា ន ឥច្ឆតិ អាចមេតុំ – កោ ឥមំ វសលំ ទុគ្គន្ធំ អាមសិស្សតីតិ [អាចមិស្សតីតិ (ក.)]. តស្ស វច្ចមគ្គេ កិមិ សណ្ឋាតិ. អថ ខោ សោ ភិក្ខុ ភិក្ខូនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. ‘‘កិំ បន ត្វំ, អាវុសោ, វច្ចំ កត្វា ន អាចមេសី’’តិ? ‘‘ឯវមាវុសោ’’តិ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុ វច្ចំ កត្វា ន អាចមេស្សតី’’តិ! អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ… ‘‘សច្ចំ កិរ ត្វំ, ភិក្ខុ, វច្ចំ កត្វា ន អាចមេសី’’តិ? ‘‘សច្ចំ ភគវា’’តិ…បេ… វិគរហិត្វា…បេ… ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ន, ភិក្ខវេ, វច្ចំ កត្វា សតិ ឧទកេ នាចមេតព្ពំ. យោ នាចមេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ.

តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ វច្ចកុដិយា យថាវុឌ្ឍំ វច្ចំ ករោន្តិ. នវកា ភិក្ខូ បឋមតរំ អាគន្ត្វា វច្ចិតា អាគមេន្តិ. តេ វច្ចំ សន្ធារេន្តា មុច្ឆិតា បបតន្តិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ… សច្ចំ កិរ ភិក្ខវេ…បេ… សច្ចំ ភគវាតិ…បេ… ‘‘ន, ភិក្ខវេ, វច្ចកុដិយា យថាវុឌ្ឍំ វច្ចោ កាតព្ពោ. យោ ករេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, អាគតបដិបាដិយា វច្ចំ កាតុ’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ អតិសហសាបិ វច្ចកុដិំ បវិសន្តិ, ឧព្ភជិត្វាបិ [ឧព្ភុជ្ជិត្វាបិ (សី.), ឧព្ភុជិត្វា (ស្យា.)] បវិសន្តិ, និត្ថុនន្តាបិ វច្ចំ ករោន្តិ, ទន្តកដ្ឋំ ខាទន្តាបិ វច្ចំ ករោន្តិ, ពហិទ្ធាបិ វច្ចទោណិកាយ វច្ចំ ករោន្តិ, ពហិទ្ធាបិ បស្សាវទោណិកាយ បស្សាវំ ករោន្តិ, បស្សាវទោណិកាយបិ ខេឡំ ករោន្តិ, ផរុសេនបិ កដ្ឋេន អវលេខន្តិ, អវលេខនកដ្ឋម្បិ វច្ចកូបម្ហិ បាតេន្តិ, អតិសហសាបិ និក្ខមន្តិ, ឧព្ភជិត្វាបិ និក្ខមន្តិ, ចបុចបុការកម្បិ អាចមេន្តិ, អាចមនសរាវកេបិ ឧទកំ សេសេន្តិ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ អតិសហសាបិ វច្ចកុដិំ បវិសិស្សន្តិ, ឧព្ភជិត្វាបិ បវិសិស្សន្តិ, និត្ថុនន្តាបិ វច្ចំ ករិស្សន្តិ, ទន្តកដ្ឋំ ខាទន្តាបិ វច្ចំ ករិស្សន្តិ, ពហិទ្ធាបិ វច្ចទោណិកាយ វច្ចំ ករិស្សន្តិ, ពហិទ្ធាបិ បស្សាវទោណិកាយ បស្សាវំ ករិស្សន្តិ, បស្សាវទោណិកាយបិ ខេឡំ ករិស្សន្តិ, ផរុសេនបិ កដ្ឋេន អវលេខិស្សន្តិ, អវលេខនកដ្ឋម្បិ វច្ចកូបម្ហិ បាតេស្សន្តិ, អតិសហសាបិ និក្ខមិស្សន្តិ, ឧព្ភជិត្វាបិ និក្ខមិស្សន្តិ, ចបុចបុការកម្បិ អាចមេស្សន្តិ, អាចមនសរាវកេបិ ឧទកំ សេសេស្សន្តី’’តិ! អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ…បេ… សច្ចំ ភគវាតិ…បេ… វិគរហិត្វា…បេ… ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ –

៣៧៤. ‘‘តេន ហិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូនំ វច្ចកុដិវត្តំ បញ្ញបេស្សាមិ យថា ភិក្ខូហិ វច្ចកុដិយា សម្មា វត្តិតព្ពំ. យោ វច្ចកុដិំ គច្ឆតិ តេន ពហិ ឋិតេន [ពហិ ឋិតេន (សី. ក.)] ឧក្កាសិតព្ពំ. អន្តោ និសិន្នេនបិ ឧក្កាសិតព្ពំ. ចីវរវំសេ វា ចីវររជ្ជុយា វា ចីវរំ និក្ខិបិត្វា សាធុកំ អតរមានេន វច្ចកុដី បវិសិតព្ពា. នាតិសហសា បវិសិតព្ពា. ន ឧព្ភជិត្វា បវិសិតព្ពា. វច្ចបាទុកាយ ឋិតេន ឧព្ភជិតព្ពំ. ន និត្ថុនន្តេន វច្ចោ កាតព្ពោ. ន ទន្តកដ្ឋំ ខាទន្តេន វច្ចោ កាតព្ពោ. ន ពហិទ្ធា វច្ចទោណិកាយ វច្ចោ កាតព្ពោ. ន ពហិទ្ធា បស្សាវទោណិកាយ បស្សាវោ កាតព្ពោ. ន បស្សាវទោណិកាយ ខេឡោ កាតព្ពោ. ន ផរុសេន កដ្ឋេន អវលេខិតព្ពំ. ន អវលេខនកដ្ឋំ វច្ចកូបម្ហិ បាតេតព្ពំ. វច្ចបាទុកាយ ឋិតេន បដិច្ឆាទេតព្ពំ. នាតិសហសា និក្ខមិតព្ពំ. ន ឧព្ភជិត្វា និក្ខមិតព្ពំ. អាចមនបាទុកាយ ឋិតេន ឧព្ភជិតព្ពំ. ន ចបុចបុការកំ អាចមេតព្ពំ. ន អាចមនសរាវកេ ឧទកំ សេសេតព្ពំ. អាចមនបាទុកាយ ឋិតេន បដិច្ឆាទេតព្ពំ.

‘‘សចេ វច្ចកុដិ ឧហតា [ឩហតា (សី. ស្យា.)] ហោតិ, ធោវិតព្ពា. សចេ អវលេខនបិធរោ បូរោ ហោតិ, អវលេខនកដ្ឋំ ឆឌ្ឌេតព្ពំ. សចេ វច្ចកុដិ ឧក្លាបា ហោតិ, វច្ចកុដិ សម្មជ្ជិតព្ពា. សចេ បរិភណ្ឌំ ឧក្លាបំ ហោតិ, បរិភណ្ឌំ សម្មជ្ជិតព្ពំ. សចេ បរិវេណំ ឧក្លាបំ ហោតិ, បរិវេណំ សម្មជ្ជិតព្ពំ. សចេ កោដ្ឋកោ ឧក្លាបោ ហោតិ, កោដ្ឋកោ សម្មជ្ជិតព្ពោ. សចេ អាចមនកុម្ភិយា ឧទកំ ន ហោតិ, អាចមនកុម្ភិយា ឧទកំ អាសិញ្ចិតព្ពំ. ឥទំ ខោ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូនំ វច្ចកុដិវត្តំ យថា ភិក្ខូហិ វច្ចកុដិយា សម្មា វត្តិតព្ព’’ន្តិ.