៥. អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មំ
៤៦. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា កោសម្ពិយំ វិហរតិ ឃោសិតារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា ឆន្នោ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆតិ អាបត្តិំ បស្សិតុំ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អាយស្មា ឆន្នោ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆិស្សតិ អាបត្តិំ បស្សិតុ’’ន្តិ. អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ.
អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ភិក្ខុសង្ឃំ សន្និបាតាបេត្វា ភិក្ខូ បដិបុច្ឆិ – ‘‘សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ឆន្នោ ភិក្ខុ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆតិ អាបត្តិំ បស្សិតុ’’ន្តិ? ‘‘សច្ចំ ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា – ‘‘អននុច្ឆវិកំ…បេ… កថញ្ហិ នាម សោ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសោ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆិស្សតិ អាបត្តិំ បស្សិតុំ? នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… វិគរហិត្វា…បេ… ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – តេន ហិ, ភិក្ខវេ, សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករោតុ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, កាតព្ពំ – បឋមំ ឆន្នោ ភិក្ខុ ចោទេតព្ពោ, ចោទេត្វា សារេតព្ពោ, សារេត្វា អាបត្តិំ អារោបេតព្ពោ, អាបត្តិំ អារោបេត្វា ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –
៤៧. ‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. អយំ ឆន្នោ ភិក្ខុ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆតិ អាបត្តិំ បស្សិតុំ. យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន. ឯសា ញត្តិ.
‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. អយំ ឆន្នោ ភិក្ខុ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆតិ អាបត្តិំ បស្សិតុំ. សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករោតិ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន. យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស ករណំ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ.
‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ… តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. អយំ ឆន្នោ ភិក្ខុ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆតិ អាបត្តិំ បស្សិតុំ. សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករោតិ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន. យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស ករណំ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ.
‘‘កតំ សង្ឃេន ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន. ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមីតិ.
‘‘អាវាសបរម្បរញ្ច, ភិក្ខវេ, សំសថ – ‘ឆន្នោ ភិក្ខុ សង្ឃេន អាបត្តិយា [ឆន្នោ ភិក្ខុ អាបត្តិយា (សី. ក.)] អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ – អសម្ភោគំ សង្ឃេនា’តិ.
អធម្មកម្មទ្វាទសកំ
៤៨. ‘‘តីហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច. អសម្មុខា កតំ ហោតិ, អប្បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, អប្បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច.
‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច. អនាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ…បេ… អចោទេត្វា កតំ ហោតិ, អសារេត្វា កតំ ហោតិ, អាបត្តិំ អនារោបេត្វា កតំ ហោតិ…បេ… អសម្មុខា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ… អប្បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ… អប្បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ… អនាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ… អទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ… ទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ… អចោទេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ… អសារេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ… អាបត្តិំ អនារោបេត្វា កតំ ហោតិ, អធម្មេន កតំ ហោតិ, វគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, អវិនយកម្មញ្ច, ទុវូបសន្តញ្ច.
អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ អធម្មកម្មទ្វាទសកំ និដ្ឋិតំ.
ធម្មកម្មទ្វាទសកំ
៤៩. ‘‘តីហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច. សម្មុខា កតំ ហោតិ, បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច.
‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ…បេ…. អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, អទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ…បេ… ចោទេត្វា កតំ ហោតិ, សារេត្វា កតំ ហោតិ, អាបត្តិំ អារោបេត្វា កតំ ហោតិ…បេ… សម្មុខា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ… បដិបុច្ឆា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ… បដិញ្ញាយ កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ… អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ… ទេសនាគាមិនិយា អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ… អទេសិតាយ អាបត្តិយា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ… ចោទេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ… សារេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ…បេ… អាបត្តិំ អារោបេត្វា កតំ ហោតិ, ធម្មេន កតំ ហោតិ, សមគ្គេន កតំ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតំ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ធម្មកម្មញ្ច ហោតិ, វិនយកម្មញ្ច, សុវូបសន្តញ្ច.
អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ ធម្មកម្មទ្វាទសកំ និដ្ឋិតំ.
អាកង្ខមានឆក្កំ
៥០. [បរិ. ៣២៣] ‘‘តីហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ. ភណ្ឌនការកោ ហោតិ កលហការកោ វិវាទការកោ ភស្សការកោ សង្ឃេ អធិករណការកោ; ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ.
‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ. អធិសីលេ សីលវិបន្នោ ហោតិ, អជ្ឈាចារេ អាចារវិបន្នោ ហោតិ, អតិទិដ្ឋិយា ទិដ្ឋិវិបន្នោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ.
‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ. ពុទ្ធស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ធម្មស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, សង្ឃស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ.
‘‘តិណ្ណំ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ. ឯកោ ភណ្ឌនការកោ ហោតិ កលហការកោ វិវាទការកោ ភស្សការកោ សង្ឃេ អធិករណការកោ; ឯកោ ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ; ឯកោ គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ.
‘‘អបរេសម្បិ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ. ឯកោ អធិសីលេ សីលវិបន្នោ ហោតិ, ឯកោ អជ្ឈាចារេ អាចារវិបន្នោ ហោតិ, ឯកោ អតិទិដ្ឋិយា ទិដ្ឋិវិបន្នោ ហោតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ.
‘‘អបរេសម្បិ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ. ឯកោ ពុទ្ធស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ឯកោ ធម្មស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ឯកោ សង្ឃស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ – ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណំ ភិក្ខូនំ, អាកង្ខមានោ សង្ឃោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ.
អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ
អាកង្ខមានឆក្កំ និដ្ឋិតំ.
តេចត្តាលីសវត្តំ
៥១. ‘‘អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មកតេន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនា សម្មា វត្តិតព្ពំ. តត្រាយំ សម្មាវត្តនា – ន ឧបសម្បាទេតព្ពំ, ន និស្សយោ ទាតព្ពោ, ន សាមណេរោ ឧបដ្ឋាបេតព្ពោ, ន ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិ សាទិតព្ពា, សម្មតេនបិ ភិក្ខុនិយោ ន ឱវទិតព្ពា. យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ កតំ ហោតិ សា អាបត្តិ ន អាបជ្ជិតព្ពា, អញ្ញា វា តាទិសិកា, តតោ វា បាបិដ្ឋតរា; កម្មំ ន គរហិតព្ពំ, កម្មិកា ន គរហិតព្ពា. ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ អភិវាទនំ, បច្ចុដ្ឋានំ, អញ្ជលិកម្មំ, សាមីចិកម្មំ, អាសនាភិហារោ, សេយ្យាភិហារោ, បាទោទកំ, បាទបីឋំ បាទកថលិកំ, បត្តចីវរប្បដិគ្គហណំ, នហានេ បិដ្ឋិបរិកម្មំ សាទិតព្ពំ. ន បកតត្តោ ភិក្ខុ សីលវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតព្ពោ, ន អាចារវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតព្ពោ, ន ទិដ្ឋិវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតព្ពោ, ន អាជីវវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតព្ពោ, ន ភិក្ខុ ភិក្ខូហិ ភេទេតព្ពោ [ន ភិក្ខូ ភិក្ខូហិ ភេទេតព្ពា (ស្យា.)], ន គិហិទ្ធជោ ធារេតព្ពោ, ន តិត្ថិយទ្ធជោ ធារេតព្ពោ, ន តិត្ថិយា សេវិតព្ពា; ភិក្ខូ សេវិតព្ពា, ភិក្ខុសិក្ខាយ សិក្ខិតព្ពំ [ភិក្ខុសិក្ខា សិក្ខិតព្ពា (ស្យា.)]. ន បកតត្តេន ភិក្ខុនា សទ្ធិំ ឯកច្ឆន្នេ អាវាសេ វត្ថព្ពំ, ន ឯកច្ឆន្នេ អនាវាសេ វត្ថព្ពំ, ន ឯកច្ឆន្នេ អាវាសេ វា អនាវាសេ វា វត្ថព្ពំ, បកតត្តំ ភិក្ខុំ ទិស្វា អាសនា វុដ្ឋាតព្ពំ, ន បកតត្តោ ភិក្ខុ អាសាទេតព្ពោ អន្តោ វា ពហិ វា. ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថោ ឋបេតព្ពោ, ន បវារណា ឋបេតព្ពា, ន សវចនីយំ កាតព្ពំ, ន អនុវាទោ បដ្ឋបេតព្ពោ, ន ឱកាសោ ការេតព្ពោ, ន ចោទេតព្ពោ, ន សារេតព្ពោ, ន ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតព្ព’’ន្តិ.
អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ
តេចត្តាលីសវត្តំ និដ្ឋិតំ.
៥២. អថ ខោ សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ អកាសិ – អសម្ភោគំ សង្ឃេន. សោ សង្ឃេន, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ តម្ហា អាវាសា អញ្ញំ អាវាសំ អគមាសិ. តត្ថ ភិក្ខូ នេវ អភិវាទេសុំ, ន បច្ចុដ្ឋេសុំ, ន អញ្ជលិកម្មំ ន សាមីចិកម្មំ អកំសុ, ន សក្ករិំសុ, ន គរុ ករិំសុ [ន គរុករិំសុ (ក.)], ន មានេសុំ, ន បូជេសុំ. សោ ភិក្ខូហិ អសក្ករិយមានោ អគរុករិយមានោ អមានិយមានោ អបូជិយមានោ អសក្ការបកតោ តម្ហាបិ អាវាសា អញ្ញំ អាវាសំ អគមាសិ. តត្ថបិ ភិក្ខូ នេវ អភិវាទេសុំ, ន បច្ចុដ្ឋេសុំ, ន អញ្ជលិកម្មំ ន សាមីចិកម្មំ អកំសុ, ន សក្ករិំសុ, ន គរុំ ករិំសុ, ន មានេសុំ, ន បូជេសុំ. សោ ភិក្ខូហិ អសក្ករិយមានោ អគរុករិយមានោ អមានិយមានោ អបូជិយមានោ អសក្ការបកតោ តម្ហាបិ អាវាសា អញ្ញំ អាវាសំ អគមាសិ. តត្ថបិ ភិក្ខូ នេវ អភិវាទេសុំ, ន បច្ចុដ្ឋេសុំ, ន អញ្ជលិកម្មំ ន សាមីចិកម្មំ អកំសុ, ន សក្ករិំសុ, ន គរុំ ករិំសុ, ន មានេសុំ, ន បូជេសុំ. សោ ភិក្ខូហិ អសក្ករិយមានោ អគរុករិយមានោ អមានិយមានោ អបូជិយមានោ អសក្ការបកតោ បុនទេវ កោសម្ពិំ បច្ចាគញ្ឆិ. សោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, ភិក្ខូ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វទេតិ – ‘‘អហំ, អាវុសោ, សង្ឃេន, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តាមិ, លោមំ បាតេមិ, នេត្ថារំ វត្តាមិ. កថំ នុ ខោ មយា បដិបជ្ជិតព្ព’’ន្តិ? ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ…. ‘‘តេន ហិ, ភិក្ខវេ, សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតុ.
នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ព-តេចត្តាលីសកំ
៥៣. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. ឧបសម្បាទេតិ, និស្សយំ ទេតិ, សាមណេរំ ឧបដ្ឋាបេតិ, ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិំ សាទិយតិ, សម្មតោបិ ភិក្ខុនិយោ ឱវទតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.
[បរិ. ៤២០] ‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ កតំ ហោតិ តំ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ, អញ្ញំ វា តាទិសិកំ, តតោ វា បាបិដ្ឋតរំ; កម្មំ គរហតិ, កម្មិកេ គរហតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.
‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ អភិវាទនំ, បច្ចុដ្ឋានំ, អញ្ជលិកម្មំ, សាមីចិកម្មំ, អាសនាភិហារំ សាទិយតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.
‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ សេយ្យាភិហារំ, បាទោទកំ បាទបីឋំ, បាទកថលិកំ, បត្តចីវរប្បដិគ្គហណំ, នហានេ បិដ្ឋិបរិកម្មំ សាទិយតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.
‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. បកតត្តំ ភិក្ខុំ សីលវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, អាចារវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, ទិដ្ឋិវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, អាជីវវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, ភិក្ខុំ [ភិក្ខូ (សី. ស្យា.)] ភិក្ខូហិ ភេទេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.
‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. គិហិទ្ធជំ ធារេតិ, តិត្ថិយទ្ធជំ ធារេតិ, តិត្ថិយេ សេវតិ; ភិក្ខូ ន សេវតិ, ភិក្ខុសិក្ខាយ ន សិក្ខតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.
‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. បកតត្តេន ភិក្ខុនា សទ្ធិំ ឯកច្ឆន្នេ អាវាសេ វសតិ, ឯកច្ឆន្នេ អនាវាសេ វសតិ, ឯកច្ឆន្នេ អាវាសេ វា អនាវាសេ វា វសតិ; បកតត្តំ ភិក្ខុំ ទិស្វា អាសនា ន វុដ្ឋាតិ; បកតត្តំ ភិក្ខុំ អាសាទេតិ អន្តោ វា ពហិ វា – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.
‘‘អដ្ឋហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថំ ឋបេតិ, បវារណំ ឋបេតិ, សវចនីយំ ករោតិ, អនុវាទំ បដ្ឋបេតិ, ឱកាសំ ការេតិ, ចោទេតិ, សារេតិ, ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.
អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ
នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ព-តេចត្តាលីសកំ និដ្ឋិតំ.
បដិប្បស្សម្ភេតព្ព-តេចត្តាលីសកំ
៥៤. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. ន ឧបសម្បាទេតិ, ន និស្សយំ ទេតិ, ន សាមណេរំ ឧបដ្ឋាបេតិ, ន ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិំ សាទិយតិ, សម្មតោបិ ភិក្ខុនិយោ ន ឱវទតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.
‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មំ កតំ ហោតិ តំ អាបត្តិំ ន អាបជ្ជតិ, អញ្ញំ វា តាទិសិកំ, តតោ វា បាបិដ្ឋតរំ; កម្មំ ន គរហតិ, កម្មិកេ ន គរហតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.
‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ អភិវាទនំ, បច្ចុដ្ឋានំ, អញ្ជលិកម្មំ, សាមីចិកម្មំ, អាសនាភិហារំ សាទិយតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.
‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ សេយ្យាភិហារំ, បាទោទកំ បាទបីឋំ, បាទកថលិកំ, បត្តចីវរប្បដិគ្គហណំ, នហានេ បិដ្ឋិបរិកម្មំ សាទិយតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.
‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. ន បកតត្តំ ភិក្ខុំ សីលវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, ន អាចារវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, ន ទិដ្ឋិវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, ន អាជីវវិបត្តិយា អនុទ្ធំសេតិ, ន ភិក្ខុំ ភិក្ខូហិ ភេទេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.
‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. ន គិហិទ្ធជំ ធារេតិ, ន តិត្ថិយទ្ធជំ ធារេតិ, ន តិត្ថិយេ សេវតិ, ភិក្ខូ សេវតិ, ភិក្ខុសិក្ខាយ សិក្ខតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.
‘‘អបរេហិបិ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. ន បកតត្តេន ភិក្ខុនា សទ្ធិំ ឯកច្ឆន្នេ អាវាសេ វសតិ, ន ឯកច្ឆន្នេ អនាវាសេ វសតិ, ន ឯកច្ឆន្នេ អាវាសេ វា អនាវាសេ វា វសតិ, បកតត្តំ ភិក្ខុំ ទិស្វា អាសនា វុដ្ឋាតិ, ន បកតត្តំ ភិក្ខុំ អាសាទេតិ អន្តោ វា ពហិ វា – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.
‘‘អដ្ឋហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. ន បកតត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឧបោសថំ ឋបេតិ, ន បវារណំ ឋបេតិ, ន សវចនីយំ ករោតិ, ន អនុវាទំ បដ្ឋបេតិ, ន ឱកាសំ ការេតិ, ន ចោទេតិ, ន សារេតិ, ន ភិក្ខូហិ សម្បយោជេតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.
អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មេ
បដិប្បស្សម្ភេតព្ពតេចត្តាលីសកំ និដ្ឋិតំ.
៥៥. ‘‘ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. តេន, ភិក្ខវេ, ឆន្នេន ភិក្ខុនា សង្ឃំ ឧបសង្កមិត្វា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា វុឌ្ឍានំ ភិក្ខូនំ បាទេ វន្ទិត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទិត្វា អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វា ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘អហំ, ភន្តេ, សង្ឃេន, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តាមិ, លោមំ បាតេមិ, នេត្ថារំ វត្តាមិ, អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចាមី’តិ. ទុតិយម្បិ យាចិតព្ពា. តតិយម្បិ យាចិតព្ពា. ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –
‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. អយំ ឆន្នោ ភិក្ខុ សង្ឃេន, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ. យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេយ្យ. ឯសា ញត្តិ.
‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. អយំ ឆន្នោ ភិក្ខុ សង្ឃេន, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ. សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតិ. យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ.
‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ… តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. អយំ ឆន្នោ ភិក្ខុ សង្ឃេន, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មកតោ សម្មា វត្តតិ, លោមំ បាតេតិ, នេត្ថារំ វត្តតិ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិំ យាចតិ. សង្ឃោ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ បដិប្បស្សម្ភេតិ. យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយស្ស កម្មស្ស បដិប្បស្សទ្ធិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ.
‘‘បដិប្បស្សទ្ធំ សង្ឃេន ឆន្នស្ស ភិក្ខុនោ, អាបត្តិយា អទស្សនេ, ឧក្ខេបនីយកម្មំ. ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ.
អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មំ និដ្ឋិតំ បញ្ចមំ.