៧. អច្ចន្តនិយាមកថាវណ្ណនា

៨៤៧. យំ ‘‘ឯកវារំ និមុគ្គោ តថា និមុគ្គោវ ហោតិ, ឯតស្ស បុន ភវតោ វុដ្ឋានំ នាម នត្ថី’’តិ អដ្ឋកថាយំ អាគតំ, សោ បន អាចរិយវាទោ, ន អដ្ឋកថានយោតិ ទស្សេន្តោ ‘‘តាយ ជាតិយា…បេ… មញ្ញមានោ’’តិ អាហ. តត្ថ តាយ ជាតិយាតិ យស្សំ ជាតិយំ បុគ្គលោ កម្មាវរណាទិអាវរណេហិ សមន្នាគតោ ហោតិ, តាយ ជាតិយា. សំសារខាណុកភាវោ វស្សភញ្ញាទីនំ វិយ មក្ខលិអាទីនំ វិយ ច ទដ្ឋព្ពោ. សោ ច អហេតុកាទិមិច្ឆាទស្សនស្ស ផលភាវេនេវ វេទិតព្ពោ, ន អច្ចន្តនិយាមស្ស នាម កស្សចិ អត្ថិភាវតោ. យថា ហិ វិមុច្ចន្តស្ស កោចិ និយាមោ នាម នត្ថិ ឋបេត្វា មគ្គេន ភវបរិច្ឆេទំ, ឯវំ អវិមុច្ចន្តស្សបិ កោចិ សំសារនិយាមោ នាម នត្ថិ. តាទិសស្ស បន មិច្ឆាទស្សនស្ស ពលវភាវេ អបរិមិតកប្បបរិច្ឆេទេ ចិរតរំ សំសារប្បពន្ធោ ហោតិ, អបាយូបបត្តិ ច យត្ថ សំសារខាណុសមញ្ញា.

យំ បនេកេ វទន្តិ ‘‘អត្ថេវ អច្ចន្តំ សំសរិតា អនន្តត្តា សត្តនិកាយស្សា’’តិ, តម្បិ អបុញ្ញពហុលំ សត្តសន្តានំ សន្ធាយ វុត្តំ សិយា. ន ហិ មាតុឃាតកាទីនំ តេនត្តភាវេន សម្មត្តនិយាមោក្កមនន្តរាយភូតោ មិច្ឆត្តនិយាមោ វិយ សត្តានំ វិមុត្តន្តរាយករោ សំសារនិយាមោ នាម នត្ថិ. យាវ បន ន មគ្គផលស្ស ឧបនិស្សយោ ឧបលព្ភតិ, តាវ សំសារោ អបរិច្ឆិន្នោ. យទា ច សោ ឧបលទ្ធោ, តទា សោ បរិច្ឆិន្នោ ឯវាតិ ទដ្ឋព្ពំ.

យថា និយតសម្មាទស្សនំ, ឯវំ និយតមិច្ឆាទស្សនេនបិ សវិសយេ ឯកំសគាហវសេន ឧក្កំសគតេន ភវិតព្ពន្តិ តេន សមន្នាគតស្ស បុគ្គលស្ស សតិ អច្ចន្តនិយាមេ កថំ តស្មិំ អភិនិវេសវិសយេ អនេកំសគាហោ ឧប្បជ្ជេយ្យ, អភិនិវេសន្តរំ វា វិរុទ្ធំ យទិ ឧប្បជ្ជេយ្យ, អច្ចន្តនិយាមោ ឯវ ន សិយាតិ បាឡិយំ វិចិកិច្ឆុប្បត្តិនិយាមន្តរុប្បត្តិចោទនា កតា. ន ហិ វិចិកិច្ឆា វិយ សម្មត្តនិយតបុគ្គលានំ យថាក្កមំ មិច្ឆត្តសម្មត្តនិយតបុគ្គលានំ សម្មត្តមិច្ឆត្តនិយតា ធម្មា កទាចិបិ ឧប្បជ្ជន្តិ, អវិរុទ្ធំ បន និយាមន្តរមេវ ហោតីតិ អានន្តរិកន្តរំ វិយ មិច្ឆាទស្សនន្តរំ សមានជាតិកំ ន និវត្តេតីតិ វិរុទ្ធំយេវ ទស្សេតុំ បាឡិយំ វិចិកិច្ឆា វិយ សស្សតុច្ឆេទទិដ្ឋិយោ ឯវ ឧទ្ធដា. ឯវមេត្ថ វិចិកិច្ឆុប្បត្តិនិយាមន្តរុប្បត្តីនំ និយាមន្តរុប្បត្តិនិវត្តកភាវោ វេទិតព្ពោ, អច្ចន្តនិយាមោ ច និវត្តិស្សតីតិ ច វិរុទ្ធមេតន្តិ បន ‘‘វិចារេត្វាវ គហេតព្ពា’’តិ វុត្តំ សិយា.

អច្ចន្តនិយាមកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.