៣. បញ្ចវិញ្ញាណសមង្គិស្សមគ្គកថាវណ្ណនា

៥៧៦. លក្ខណន្តិ បញ្ចវិញ្ញាណានំ ឧប្បន្នារម្មណតាទិអវិតថេកប្បការតាលក្ខណំ. កាមំ មនោវិញ្ញាណំ អវត្ថុកម្បិ ហោតិ, សវត្ថុកត្តេ បន តម្បិ ឧប្បន្នវត្ថុកមេវ. តថា ហិ បាឡិយំ ឋបនាយំ ‘‘ហញ្ចិ បញ្ចវិញ្ញាណា ឧប្បន្នារម្មណា’’ត្វេវ វុត្តំ. មនោវិញ្ញាណស្សបិ ឧប្បន្នវត្ថុកតាបរិយាយោ អត្ថីតិ ‘‘បញ្ច វិញ្ញាណា’’តិ អវត្វា ‘‘ឆ វិញ្ញាណា ឧប្បន្នវត្ថុកា’’តិ វុត្តេ ‘‘នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ បញ្ចវិញ្ញាណសមង្គិស្ស អត្ថិ មគ្គភាវនា’’តិ វត្តុំ ន សក្កាតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ឆ វិញ្ញាណា…បេ… អធិប្បេត’’ន្តិ.

៥៧៧. ‘‘អនិមិត្តំ សុញ្ញតំ អប្បណិហិត’’ន្តិ និព្ពានស្ស តេ បរិយាយា. ចក្ខុវិញ្ញាណស្ស អនិមិត្តគាហិភាវេ សុញ្ញតារម្មណតាបិ សិយាតិ វុត្តំ ‘‘តទេវ សុញ្ញតន្តិ អធិប្បាយោ’’តិ.

បញ្ចវិញ្ញាណសមង្គិស្សមគ្គកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.