៧. បាទុកវគ្គវណ្ណនា
៦៤៧. សត្តមវគ្គេ បដិច្ឆន្នោ ហុត្វាតិ សោ កិរ រត្តិភាគេ ឧយ្យានំ គន្ត្វា អម្ពំ អភិរុហិត្វា សាខាយ សាខំ អម្ពំ ឱលោកេន្តោ វិចរិ. តស្ស តថា ករោន្តស្សេវ រត្តិ វិភាយិ. សោ ចិន្តេសិ ‘‘សចេ ឥទានិ ឱតរិត្វា គមិស្សាមិ, ទិស្វា មំ ចោរោតិ គហេស្សន្តិ, រត្តិភាគេ គមិស្សាមី’’តិ. អថេកំ វិដបំ អភិរុហិត្វា និលីនោ អច្ឆិ. តំ សន្ធាយេតំ វុត្តំ. សោ រុក្ខតោ ឱតរន្តោ ឯកំ ឱលម្ពិនិសាខំ គហេត្វា តេសំ ឧភិន្នម្បិ អន្តរេ បតិដ្ឋាសិ. តំ សន្ធាយ វុត្តំ ‘‘តេសំ ទ្វិន្នម្បិ អន្តរា រុក្ខតោ បតិតោ’’តិ. បាឡិយា អត្ថំ ន ជានន្តីតិ អត្តនោ គហណស្ស អត្ថំ ន ជានន្តិ.
ជាតកបាឡិយំ (ជា. ១.៤.៣៣) បន អយំ គាថា –
‘‘សព្ពមិទំ ចរិមំ កតំ, ឧភោ ធម្មំ ន បស្សរេ;
ឧភោ បកតិយា ចុតា, យោ ចាយំ មន្តេជ្ឈាបេតិ;
យោ ច មន្តំ អធីយតី’’តិ. –
ឯវមាគតា. តស្សាយមត្ថោ (ជា. អដ្ឋ. ៣.៤.៣៣) – សព្ពមិទំ ចរិមំ កតន្តិ យំ អម្ហេហិ តីហិ ជនេហិ កតំ, សព្ពមិទំ កិច្ចំ លាមកំ និម្មរិយាទំ អធម្មិកំ. ឯវំ អត្តនោ ចោរភាវំ តេសញ្ច មន្តេសុ អគារវំ គរហិត្វា បុន ឥតរេ ទ្វេយេវ គរហន្តោ ‘‘ឧភោ ធម្មំ ន បស្សរេ’’តិអាទិមាហ. តត្ថ ឧភោតិ ឥមេ ទ្វេបិ ជនា គរុការារហំ បោរាណកធម្មំ ន បស្សន្តិ, តតោវ ធម្មបកតិតោ ចុតា. ធម្មោ ហិ បឋមុប្បត្តិវសេន បកតិ នាម. វុត្តម្បិ ចេតំ –
‘‘ធម្មោ ហវេ បាតុរហោសិ បុព្ពេ,
បច្ឆា អធម្មោ ឧទបាទិ លោកេ’’តិ. (ជា. ១.១១.២៨);
យោ ចាយន្តិ យោ ច អយំ នីចេ និសីទិត្វា មន្តេ អជ្ឈាបេតិ, យោ ច ឧច្ចេ និសីទិត្វា អធីយតីតិ.
សាលីនន្តិ អយំ គាថាបិ –
‘‘សាលីនំ ឱទនំ ភុញ្ជេ, សុចិំ មំសូបសេចនំ;
តស្មា ឯតំ ន សេវាមិ, ធម្មំ ឥសីហិ សេវិត’’ន្តិ. (ជា. ១.៤.៣៤) –
ឯវំ ជាតកេ អាគតា. តត្ថ សុចិន្តិ បណ្ឌរំ បរិសុទ្ធំ. មំសូបសេចនន្តិ នានប្បការាយ មំសវិកតិយា សិត្តំ ភុញ្ជេ, ភុញ្ជាមីតិ អត្ថោ. សេសំ បាកដមេវ.
ធិរត្ថូតិ ធិ អត្ថុ, និន្ទា ភវតូតិ អត្ថោ, គរហាម តំ មយន្តិ វុត្តំ ហោតិ. លទ្ធលាភោតិ ធនលាភំ យសលាភញ្ច សន្ធាយ វទតិ. វិនិបាតនហេតុនាតិ វិនិបាតនស្ស ហេតុភាវេន. វុត្តិ នាម ហោតីតិ យថាវុត្តោ ទុវិធោបិ លាភោ អបាយសំវត្តនិកតាយ សម្បរាយេ វិនិបាតនហេតុភាវេន បវត្តនតោ សម្បតិ អធម្មចរណេន បវត្តនតោ ច វុត្តិ នាម ហោតីតិ អត្ថោ. ឯវរូបា យា វុត្តីតិ ឯវរូបា ធនលាភយសលាភសង្ខាតា យា វុត្តិ. អធម្មចរណេន វាតិ វា-សទ្ទោ សម្បិណ្ឌនត្ថោ. ត្វន្តិ ឧបយោគត្ថេ បច្ចត្តវចនំ, តំ ឥច្ចេវ វា បាឋោ. អស្មាតិ បាសាណាធិវចនមេតំ.
បាទុកវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.
សេសំ ឧត្តានមេវ.
សេខិយកណ្ឌំ និដ្ឋិតំ.
អធិករណសមថេសុ យំ វត្តព្ពំ, តំ អដ្ឋកថាយំ អាគតដ្ឋានេយេវ ទស្សយិស្សាម.
ឥតិ សមន្តបាសាទិកាយ វិនយដ្ឋកថាយ សារត្ថទីបនិយំ
ភិក្ខុវិភង្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.
មហាវិភង្គោ និដ្ឋិតោ.
នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស