៨. វត្តក្ខន្ធកំ

អាគន្តុកវត្តកថាវណ្ណនា

៣៥៦-៣៥៧. វត្តក្ខន្ធកេ ឧបរិបិដ្ឋិតោតិ បិដ្ឋិសង្ឃាដស្ស ឧបរិភាគតោ, ទ្វារពាហស្ស ឧបរិបទេសតោតិ អត្ថោ. វិស្សជ្ជេតព្ពន្តិ សុក្ខាបនត្ថំ អាតបេ វិស្សជ្ជិតព្ពំ. អភិវាទាបេតព្ពោតិ តស្ស វស្សេ បុច្ឆិតេ យទិ ទហរោ ហោតិ, សយមេវ វន្ទិស្សតិ, តទា ឥមិនាវ វន្ទាបិតោ នាម ហោតិ. និល្លោកេតព្ពោតិ ឱលោកេតព្ពោ. យថាភាគន្តិ បុព្ពេ បញ្ញត្តំ បទេសភាគំ អនតិក្កមិត្វា. សន្តានកន្តិ ឧណ្ណនាភិសុត្តំ. ឧល្លោកាតិ គេហស្ស ឧបរិភាគតោ បដ្ឋាយ, បឋមំ ឧបរិភាគោ សម្មជ្ជិតព្ពោតិ វុត្តំ ហោតិ.

អាវាសិកវត្តកថាវណ្ណនា

៣៥៩. មហាអាវាសេតិ មហាវិហារសទិសេ មហាអាវាសេ.

អនុមោទនវត្តកថាវណ្ណនា

៣៦២. បញ្ចមេ និសិន្នេតិ អនុមោទនត្ថាយ និសិន្នេ. ឧបនិសិន្នកថា នាម ពហូសុ សន្និបតិតេសុ បរិកថាកថនំ.

ភត្តគ្គវត្តកថាវណ្ណនា

៣៦៤. មនុស្សានំ បរិវិសនដ្ឋានន្តិ យត្ថ មនុស្សា សបុត្តទារា អាវសិត្វា ទេន្តិ. ហត្ថធោវនឧទកំ សន្ធាយាតិ ភុត្តាវិស្ស ភោជនាវសានេ ហត្ថធោវនឧទកំ សន្ធាយ. តេនេវាហ ‘‘អន្តរា បិបាសិតេន បន…បេ… ហត្ថា ន ធោវិតព្ពា’’តិ. បោត្ថកេសុ បន ‘‘បានីយំ បិវិត្វា ហត្ថា ន ធោវិតព្ពា’’តិ លិខន្តិ, ‘‘ហត្ថា ធោវិតព្ពា’’តិ បាឋេន ភវិតព្ពន្តិ អម្ហាកំ ខន្តិ. អញ្ញថា ‘‘ន តាវ ឧទកន្តិ ឥទំ ហត្ថធោវនឧទកំ សន្ធាយ វុត្ត’’ន្តិ វត្វា ‘‘អន្តរា បិបាសិតេន បនា’’តិអាទិនា វុត្តវិសេសោ ន ឧបលព្ភតិ. អថ មតំ ‘‘ន តាវ ថេរេន ឧទកំ បដិគ្គហេតព្ពន្តិ ឥទំ កិំ បានីយបដិគ្គហណំ សន្ធាយ វុត្តំ, ឧទាហុ ហត្ថធោវនឧទកគ្គហណំ សន្ធាយាតិ អាសង្កានិវត្តនត្ថំ ‘ឥទំ ហត្ថធោវនឧទកំ សន្ធាយ វុត្ត’ន្តិអាទិ កថិត’’ន្តិ, តញ្ច ន, តត្ថ អាសង្កាយ ឯវ អសម្ភវតោ. ន ហិ ភគវា ‘‘យាវ អញ្ញេ ន ភុត្តាវិនោ ហោន្តិ, តាវ បានីយំ ន បាតព្ព’’ន្តិ វក្ខតីតិ សក្កា វិញ្ញាតុំ. យទិ ចេតំ បានីយបដិគ្គហណំ សន្ធាយ វុត្តំ, ‘‘ន តាវ ថេរេន ឧទកំ បដិគ្គហេតព្ព’’ន្តិ ឧទកសទ្ទប្បយោគោ ច ន កត្តព្ពោ សិយា, អដ្ឋកថាយញ្ច ‘‘ឥទំ ហត្ថធោវនឧទកំ សន្ធាយ វុត្ត’’ន្តិ វត្វា តេន និវត្តិតព្ពមត្ថំ ទស្សេន្តេន ‘‘អន្តរា បិបាសិតេន បន គលេ វិលគ្គាមិសេន វា បានីយំ បិវិតព្ព’’ន្តិ ឯត្តកមេវ វត្តព្ពំ, ‘‘បានីយំ បិវិត្វា ហត្ថា ន ធោវិតព្ពា’’តិ ឯវំ បន ន វត្តព្ពន្តិ. ធុរេ និសិន្នា ហោន្តីតិ ទ្វារសមីបេ និសិន្នា ហោន្តិ.

បិណ្ឌចារិកវត្តកថាវណ្ណនា

៣៦៦. បរាមសតីតិ គណ្ហាតិ. ឋបេតិ វាតិ ‘‘តិដ្ឋថ, ភន្តេ’’តិ វទន្តី ឋបេតិ នាម.

អារញ្ញិកវត្តកថាវណ្ណនា

៣៦៧. កេនជ្ជ, ភន្តេ, យុត្តន្តិ កេន នក្ខត្តេន អជ្ជ ចន្ទោ យុត្តោតិ ឯវំ វទន្តេន នក្ខត្តំ បុច្ឆិតំ ហោតិ.

សេនាសនវត្តកថាវណ្ណនា

៣៦៩-៣៧០. អង្គណេតិ អព្ភោកាសេ. ន វុឌ្ឍំ អនាបុច្ឆាតិ ឯត្ថ តស្ស ឱវរកេ តទុបចារេ ច អាបុច្ឆិតព្ពន្តិ វទន្តិ. ភោជនសាលាទីសុបិ ឯវមេវ បដិបជ្ជិតព្ពន្តិ ភោជនសាលាទីសុបិ ឧទ្ទេសទានាទិ អាបុច្ឆិត្វាវ កាតព្ពន្តិ អត្ថោ.

វច្ចកុដិវត្តកថាវណ្ណនា

៣៧៣-៣៧៤. ឥទំ អតិវិវដន្តិ ឥទំ ឋានំ គុម្ពាទីហិ អប្បដិច្ឆន្នត្តា អតិវិយ បកាសនំ. និពទ្ធគមនត្ថាយាតិ អត្តនោ និពទ្ធគមនត្ថាយ. បុគ្គលិកដ្ឋានំ វាតិ អត្តនោ វិហារំ សន្ធាយ វុត្តំ. សេសមេត្ថ សុវិញ្ញេយ្យមេវ.

ឥមស្មិំ វត្តក្ខន្ធកេ អាគតានិ អាគន្តុកាវាសិកគមិយានុមោទនភត្តគ្គបិណ្ឌចារិការញ្ញិក សេនាសន ជន្តាឃរ វច្ចកុដិ ឧបជ្ឈាចរិយ សទ្ធិវិហារិក អន្តេវាសិកវត្តានិ ចុទ្ទស មហាវត្តានិ នាម, ឥតោ អញ្ញានិ បន កទាចិ តជ្ជនីយកម្មកតាទិកាលេយេវ ចរិតព្ពានិ អសីតិ ខន្ធកវត្តានីតិ វេទិតព្ពានិ. គណ្ឋិបទេសុ បន ‘‘ឥមានិយេវ ចុទ្ទស មហាវត្តានិ អគ្គហិតគ្គហណេន គហិយមានានិ អសីតិ ខន្ធកវត្តាអានី’’តិ វុត្តំ, តំ ន គហេតព្ពំ.

វត្តក្ខន្ធកវណ្ណនា និដ្ឋិតា.