៤. បវារណក្ខន្ធកំ
អផាសុកវិហារកថាវណ្ណនា
២០៩. បវារណក្ខន្ធកេ អាទិតោ លាបោ អាលាបោ, វចនបដិវចនវសេន សមំ លាបោ សល្លាបោ. បិណ្ឌាយ បដិក្កមេយ្យាតិ គាមេ បិណ្ឌាយ ចរិត្វា បច្ចាគច្ឆេយ្យ. អវក្ការបាតិំ ធោវិត្វា ឧបដ្ឋាបេយ្យាតិ អតិរេកបិណ្ឌបាតំ អបនេត្វា ឋបនត្ថាយ ឯកំ សមុគ្គបាតិំ ធោវិត្វា ឋបេយ្យ. សមុគ្គបាតិ នាម សមុគ្គបុដសទិសា បាតិ. អប្បហរិតេតិ អបរូឡ្ហហរិតេ, យស្មិំ ឋានេ បិណ្ឌបាតជ្ឈោត្ថរណេន វិនស្សនធម្មានិ តិណានិ នត្ថិ, តស្មិន្តិ អត្ថោ. តេន និត្តិណញ្ច មហាតិណគហនញ្ច យត្ថ សកដេនបិ ឆឌ្ឌិតេ បិណ្ឌបាតេ តិណានិ ន វិនស្សន្តិ, តញ្ច ឋានំ បរិគ្គហិតំ ហោតិ. ភូតគាមសិក្ខាបទស្ស ហិ អវិកោបនត្ថមេតំ វុត្តំ. អប្បាណកេតិ និប្បាណកេ, បិណ្ឌបាតជ្ឈោត្ថរណេន មរិតព្ពបាណករហិតេ វា មហាឧទកក្ខន្ធេ. បរិត្តោទកេ ឯវ ហិ ភត្តបក្ខេបេន អាលុឡិតេ សុខុមបាណកា មរន្តិ, ន មហាតឡាកាទីសូតិ. បាណកានុរក្ខណត្ថញ្ហិ ឯតំ វុត្តំ. ឱបិលាបេយ្យាតិ និមុជ្ជាបេយ្យ.
វច្ចឃដន្តិ អាចមនកុម្ភី. រិត្តន្តិ រិត្តកំ. តុច្ឆន្តិ តស្សេវ វេវចនំ. អវិសយ្ហន្តិ ឧក្ខិបិតុំ អសក្កុណេយ្យំ អតិភារិកំ. ហត្ថវិការេនាតិ ហត្ថសញ្ញាយ. ហត្ថេហិ ឧក្ខិបនំ ហត្ថវិលង្ឃនំ. តេនាហ ‘‘ហត្ថុក្ខេបកេនា’’តិ. អថ វា វិលង្ឃេតិ ទេសន្តរំ បាបេតិ ឯតេនាតិ វិលង្ឃកោ, ហត្ថោ ឯវ វិលង្ឃកោ ហត្ថវិលង្ឃកោ, តេន ហត្ថវិលង្ឃកេន, អញ្ញមញ្ញំ សំសិព្ពិតហត្ថេនាតិ វុត្តំ ហោតិ. ទ្វេ ហិ ជនា ហត្ថេន ហត្ថំ សំសិព្ពេត្វា ទ្វីសុ ហត្ថេសុ ឋបេត្វា ឧដ្ឋបេន្តា ហត្ថវិលង្ឃកេន ឧដ្ឋបេន្តិ នាម. តិត្ថិយសមាទានន្តិ តិត្ថិយេហិ សមាទាតព្ពំ.
អផាសុកវិហារកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.
បវារណាភេទកថាវណ្ណនា
២១២. ទ្វេមា, ភិក្ខវេ, បវារណា ចាតុទ្ទសិកា ច បន្នរសិកា ចាតិ ឯត្ថ បុរិមវស្សំវុត្ថានំ បុព្ពកត្តិកបុណ្ណមា, តេសំយេវ សចេ ភណ្ឌនការកេហិ ឧបទ្ទុតា បវារណំ បច្ចុក្កឌ្ឍន្តិ, អថ កត្តិកមាសស្ស កាឡបក្ខចាតុទ្ទសោ វា បច្ឆិមកត្តិកបុណ្ណមា វា, បច្ឆិមវស្សំវុត្ថានញ្ច បច្ឆិមកត្តិកបុណ្ណមា ឯវ វាតិ ឥមេ តយោ បវារណទិវសាតិ វេទិតព្ពា. ឥទញ្ច បកតិចារិត្តវសេន វុត្តំ, តថារូបបច្ចយេ បន សតិ ទ្វិន្នំ កត្តិកបុណ្ណមានំ បុរិមេសុ ចាតុទ្ទសេសុបិ បវារណំ កាតុំ វដ្ដតិ, តេនេវ មហាវិហារេ ភិក្ខូ ចាតុទ្ទសិយា បវារេត្វា បន្នរសិយា កាយសាមគ្គិំ ទេន្តិ, ចេតិយគិរិមហទស្សនត្ថម្បិ អដ្ឋមិយា គច្ឆន្តិ, តម្បិ ចាតុទ្ទសិយំ បវារេតុកាមានញ្ញេវ ហោតិ.
បវារណាទានានុជាននកថាវណ្ណនា
២១៣. សចេ បន វុឌ្ឍតរោ ហោតីតិ សចេ បវារណទាយកោ ភិក្ខុ វុឌ្ឍតរោ ហោតិ. តេន ច ភិក្ខុនាតិ បវារណទាយកេន ភិក្ខុនា.
អនាបត្តិបន្នរសកកថាវណ្ណនា
២២២. បន្នរសកេសុ បវារិតមត្តេតិ បវារិតសមនន្តរំ. អវុដ្ឋិតាយ បរិសាយាតិ បវារេត្វា បច្ឆា អញ្ញមញ្ញំ កថេន្តិយា. ឯកច្ចាយ វុដ្ឋិតាយាតិ ឯកច្ចេសុ យថានិសិន្នេសុ ឯកច្ចេសុ សកសកដ្ឋានំ គតេសុ. បុន បវារិតព្ពន្តិ បុនបិ សព្ពេហិ សមាគន្ត្វា បវារេតព្ពំ. អាគច្ឆន្តិ សមសមា, តេសំ សន្តិកេ បវារេតព្ពន្តិ គតេ អនានេត្វា និសិន្នានញ្ញេវ សន្តិកេ បវារេតព្ពំ. សព្ពាយ វុដ្ឋិតាយ បរិសាយ អាគច្ឆន្តិ សមសមា, តេសំ សន្តិកេ បវារេតព្ពន្តិ យទិ សព្ពេ វុដ្ឋហិត្វា គតា សន្និបាតេតុញ្ច ន សក្កា, ឯកច្ចេ សន្និបាតេត្វា បវារេតុំ វដ្ដតិ, ញត្តិំ ឋបេត្វា កត្តព្ពសង្ឃកម្មាភាវា វគ្គំ ន ហោតិ. ឧបោសថេបិ ឯសេវ នយោ.
បវារណាឋបនកថាវណ្ណនា
២៣៧. ‘‘នត្ថិ ទិន្ន’’ន្តិអាទិនយប្បវត្តា ទសវត្ថុកា មិច្ឆាទិដ្ឋិ. ‘‘ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា, ន ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា’’តិអាទិនា សស្សតុច្ឆេទសង្ខាតំ អន្តំ គណ្ហាតីតិ អន្តគ្គាហិកា.
ភណ្ឌនការកវត្ថុកថាវណ្ណនា
២៤០. ចតុត្ថេ កតេ សុណន្តីតិ ចតុត្ថេ បន្នរសិកុបោសថេ កតេ អម្ហាកំ បវារណំ ឋបេស្សន្តីតិ សុណន្តិ. ឯវម្បិ ទ្វេ ចាតុទ្ទសិកា ហោន្តីតិ តតិយេន សទ្ធិំ ទ្វេ ចាតុទ្ទសិកា ហោន្តិ.
បវារណាសង្គហកថាវណ្ណនា
២៤១. អយំ បវារណាសង្គហោ ឯកស្ស ទិន្នោបិ សព្ពេសំ ទិន្នោវ ហោតីតិ អាហ ‘‘ឯកស្សបិ វសេន ទាតព្ពោ’’តិ. អាគន្តុកា តេសំ សេនាសនំ គហេតុំ ន លភន្តីតិ សចេបិ សដ្ឋិវស្សភិក្ខូ អាគច្ឆន្តិ, តេសំ សេនាសនំ គហេតុំ ន លភន្តិ. បវារេត្វា បន អន្តរាបិ ចារិកំ បក្កមិតុំ លភន្តីតិ បវារណាសង្គហេ កតេ អន្តរា បក្កមិតុកាមា សង្ឃំ សន្និបាតាបេត្វា បវារេតុំ លភន្តិ. សេសមេត្ថ បាឡិតោ អដ្ឋកថាតោ ច សុវិញ្ញេយ្យមេវ.
បវារណក្ខន្ធកវណ្ណនា និដ្ឋិតា.