៨. បរោសហស្សសុត្តវណ្ណនា

២១៦. សហស្សតោ បរំ អឌ្ឍតេយ្យភិក្ខុសតំ តទា ភគវន្តំ បយិរុបាសតីតិ អាហ ‘‘បរោសហស្សន្តិ អតិរេកសហស្ស’’ន្តិ. និព្ពានេ កុតោចិ ភយំ នត្ថីតិ កុតោចិបិ ការណតោ និព្ពានេ ភយំ នត្ថិ អសង្ខតភាវេន សព្ពសោ ខេមត្តា. តេនាហ ភគវា – ‘‘ខេមញ្ច វោ, ភិក្ខវេ, ធម្មំ ទេសេស្សាមិ ខេមគាមិនិញ្ច បដិបទ’’ន្តិអាទិ (សំ. និ. ៤.៣៧៩-៤០៨). ន កុតោចិ ភយំ ឯតស្មិំ អធិគតេតិ អកុតោភយំ, និព្ពានំ. តេនាហ ‘‘និព្ពានប្បត្តស្សា’’តិអាទិ. វិបស្សិតោ បដ្ឋាយាតិ អម្ហាកំ ភគវតោ នាមវសេន ឥសីនំ សត្តមភាវទស្សនត្ថំ វុត្តំ. តេ ហិ តត្ថ តត្ថ សុត្តេ ពហុសោ កិត្តិតា. ឥសីនន្តិ វា បច្ចេកពុទ្ធសាវកពាហិរកឥសីនំ សត្តមោ ឧត្តរោ សេដ្ឋោតិ អត្ថោ.

អដ្ឋុប្បត្តិវសេនាតិ ការណសមុដ្ឋានវសេន. តទស្ស អដ្ឋុប្បត្តិំ វិភាវេតុំ ‘‘សង្ឃមជ្ឈេ’’តិអាទិ វុត្តំ. បដិភានសម្បន្នវាចាយ អញ្ញេ ឦសតិ អភិភវតីតិ វង្គីសោ. តេនាហ ‘‘បដិភានសម្បត្តិ’’ន្តិអាទិ.

កិលេសុម្មុជ្ជនសតានីតិ រាគាទិកិលេសានំ រជ្ជនទុស្សនាទិនយេហិ សវិសយេ អយោនិសោ ឧដ្ឋានានិ. យទិ អនេកានិ សតានិ, អថ កស្មា ‘‘ឧម្មគ្គបថ’’ន្តិ? វុត្តន្តិ អាហ ‘‘វដ្ដបថត្តា បន បថ’’ន្តិ. រាគទោសមោហមានទិដ្ឋិវសេន រាគខិលាទីនិ បញ្ចខិលានិ. វិភជន្តន្តិ វិភជនវសេន កថេន្តំ. វិភជិត្វាតិ ញាណេន វិវេចេត្វា.

អមតេ អក្ខាតេតិ អមតាវហេ ធម្មេ ទេសិតេ. ធម្មស្ស បស្សិតារោ សច្ចសម្បដិវេធេន. អសំហីរា ទិដ្ឋិវាតេហិ.

អតិវិជ្ឈិត្វាតិ បដិវិជ្ឈិត្វា. អតិក្កមភូតន្តិ អតិក្កមនដ្ឋេន ភូតំ. ទសទ្ធានន្តិ ទសន្នំ ឧបឌ្ឍានំ. តេនាហ ‘‘បញ្ចន្ន’’ន្តិ. ជានន្តេនាតិ ធម្មស្ស សុទុល្លភតំ ជានន្តេន.

បរោសហស្សសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.