៤. អានន្ទសុត្តវណ្ណនា
២១២. រាគោតិ ឯត្ថ អាយស្មតោ វង្គីសស្ស រាគស្ស ឧប្បត្តិយា ការណំ វិភាវេតុំ ‘‘អាយស្មា អានន្ទោ’’តិអាទិ វុត្តំ. តន្តិ អានន្ទត្ថេរំ. អារម្មណំ បរិគ្គហេតុន្តិ កាយវេទនាទិភេទំ អារម្មណំ សតិគោចរំ. អសុភទុក្ខាទិតោ, រូបាទិឯកេកមេវ វា ឆឡារម្មណំ អនិច្ចទុក្ខាទិតោ បរិគ្គណ្ហិតុំ បរិច្ឆិជ្ជ ជានិតុំ. ឥត្ថិរូបារម្មណេតិ ឥត្ថិសន្តានេ រូបសភាវេ អារម្មណេ.
និព្ពាបនន្តិ និព្ពាបយតិ ឯតេនាតិ និព្ពាបនំ. វិបល្លាសេនាតិ អសុភេ ‘‘សុភ’’ន្តិ វិបល្លាសភាវហេតុ. រាគដ្ឋានិយន្តិ រាគុប្បត្តិហេតុ. ឥដ្ឋារម្មណន្តិ សុភារម្មណំ. ឯត្ថ ច ឥដ្ឋារម្មណសីសេន តត្ថ ឥដ្ឋាការគ្គហណំ វទតិ. តញ្ហិ វជ្ជនីយំ. បរតោតិ អវសវត្តនត្ថេន អញ្ញតោ. សង្ខារា ហិ ‘‘មា ភិជ្ជន្តូ’’តិ ឥច្ឆិតាបិ ភិជ្ជន្តេវ, តស្មា តេ អវសវត្តិត្តា បរោ នាម, សា ច នេសំ បរតា អនិច្ចទស្សនេន បាកដា ហោតីតិ វុត្តំ ‘‘បរតោ បស្សាតិ អនិច្ចតោ បស្សា’’តិ. កាមំ វិបស្សនា សង្ខារនិមិត្តំ ន បរិច្ចជតិ សង្ខារេ អារព្ភ វត្តនតោ, យេសំ បន និមិត្តានំ អគ្គហណេន អនិមិត្តាតិ គហិតុំ អរហតិ, តំ ទស្សេតុំ ‘‘និច្ចាទីនំ និមិត្តាន’’ន្តិអាទិ វុត្តំ. សលក្ខណ-សាមញ្ញលក្ខណ-ទស្សនវសេន មានស្ស ទស្សនាភិសមយោ, វិបស្សនាយ បហានាភិសមយោ. ‘‘មគ្គេនា’’តិ វទន្តិ, មគ្គេនេវ បន អសម្មោហតោ បរិញ្ញាបដិវេធវសេន ទស្សនាភិសមយោ, បហានបដិវេធវសេន បហានាភិសមយោ. រាគាទិសន្តតាយាតិ រាគាទីនំ សមុច្ឆេទវសេន បដិប្បស្សទ្ធិវសេន វូបសមេតព្ពតោ សន្តភាវេន.
អានន្ទសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.