២. អរតិសុត្តវណ្ណនា

២១០. វិហារគរុកោ កិរេស ថេរោតិ ឯតេន ថេរោ អត្តនោ សទ្ធិវិហារិកំ វង្គីសំ ឱវទិតុំ អនវសរោ. តេន អន្តរន្តរា តស្ស ចិត្តំ រាគោ អនុទ្ធំសេតីតិ ទស្សេតិ. សាសនេ អរតិន្តិ សីលបរិបូរណេ សមថវិបស្សនាភាវនាយ ច អនភិរតិំ. កាមគុណេសុ ច រតិន្តិ បញ្ចសុ កាមកោដ្ឋាសេសុ អស្សាទំ. បាបវិតក្កន្តិ កាមសង្កប្បំ. សព្ពាការេនាតិ សព្ពេ តទង្គវិក្ខម្ភនសមុច្ឆិន្ទនាការេន. យថា មហន្តំ អរញ្ញំ វនថន្តិ, ឯវំ មហន្តំ កិលេសវនំ ‘‘វនថ’’ន្តិ វុត្តំ.

បថវិញ្ច វេហាសន្តិ ភុម្មត្ថេ បច្ចត្តវចនំ, តស្មា បថវិយំ អាកាសេ ចាតិ អត្ថោ. តេនាហ ‘‘បថវិដ្ឋិត’’ន្តិអាទិ. ជគតីតិ ច បថវិយា វេវចនំ. តេនាហ ‘‘អន្តោបថវិយ’’ន្តិ. បរិជីរតីតិ សព្ព្ពសោ ជរំ បាបុណាតិ. សមាគន្ត្វាតិ ញាណេន សមាគន្ត្វាតិ អត្ថោ. តេនាហ ‘‘មុតត្តាតិ វិញ្ញាតត្តភាវា’’តិ.

បដិឃបទេន គន្ធរសា គហិតា ឃានជិវ្ហានំ បដិហននវសេន បវត្តនតោ. មុតបទេន ផោដ្ឋព្ពារម្មណំ គហិតំ មុត្វា គហេតព្ពតោ. ន លិប្បតីតិ ន មក្ខីយតិ.

សដ្ឋិ-សទ្ទោ ឆ-សទ្ទេន សមានត្ថោតិ ‘‘សដ្ឋិនិស្សិតា’’តិ បទស្ស ‘‘ឆអារម្មណនិស្សិតា’’តិ អត្ថោ វុត្តោ. បុថូ អធម្មវិតក្កាតិ រូបវិតក្កាទិវសេន ពហូ នានាវិតក្កា មិច្ឆាសង្កប្បា. ជនតាយ និវិដ្ឋាតិ មហាជនេ បតិដ្ឋិតា. តេសំ វសេនាតិ តេសម្បិ មិច្ឆាវិតក្កានំ វសេន. ន កត្ថចិ អារម្មណេ. កិលេសវគ្គគតោតិ កិលេសសង្គណិកំ ឧបគតោ ន ភវេយ្យ, កិលេសវិតក្កា ន ឧប្បាទេតព្ពាតិ អត្ថោ. ទុដ្ឋុល្លវចនំ កាមបដិសំយុត្តកថា.

ទព្ពជាតិកោតិ ទព្ពរូបោ. នេបក្កេនាតិ កោសល្លេន. និព្ពានំ បដិច្ចាតិ អសង្ខតធាតុំ អារម្មណវសេន បដិច្ច. បរិនិព្ពានកាលន្តិ អនុបាទិសេសនិព្ពានកាលំ.

អរតិសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.