៣. តតិយវគ្គោ

១. ឆេត្វាសុត្តវណ្ណនា

២៦៧. វុត្តត្ថមេវ ហេដ្ឋា ទេវបុត្តសំយុត្តវណ្ណនាយំ.

ឆេត្វាសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៣. ទុព្ពណ្ណិយសុត្តវណ្ណនា

២៦៨. ទុព្ពណ្ណោ ទុទ្ទសិកោ វិរូបវណ្ណោ. ឱកោដិមកោតិ រស្សភាវេន អវរកោដិមកោ. សក្កេន គហិតនាមមេវេតំ, ន បន សោ តថារូបោ កោចិ យក្ខោ. តេនាហ ‘‘ឯកោ រូបាវចរព្រហ្មា’’តិ. យទិ ឯវំ កស្មា សោ តថារូបោ ហុត្វា អាគតោតិ អាហ ‘‘សក្កោ កិរា’’តិ. កថំ បនេត្ថ ញាយតិ ‘‘សោ ឯកោ រូបាវចរព្រហ្មា, ន បនេសោ អវរុទ្ធកយក្ខោ’’តិ យុត្តិំ ទស្សេន្តោ ‘‘អវរុទ្ធកយក្ខា បនា’’តិអាទិមាហ. ទេវានំ វចនំ សុត្វា. ផរុសេនាតិ ផរុសសមាចារេន. ‘‘កោ នាម មយ្ហំ អាសនេ សន្និសិន្នោ’’តិ អក្ខន្តិំ អនុប្បាទេន្តោ ខន្តិយំ ឋត្វា. ពលវចិត្តីការន្តិ គរុតរំ សក្ការពហុមានំ. នីចវុត្តិយាតិ បរមនិបច្ចការេ សុវូបសមនេ ច ទស្សិយមានេ. សក្កស្ស តាយ ឯវ អាចារសម្បត្តិយា សក្កាសនេ ឋាតុំ, អត្តនោ ច អាវិកាតុំ អសក្កោន្តោ អន្តរធាយិ. ឧបហតចិត្តោម្ហីតិ ខន្តិមេត្តានុទ្ទយាសព្ភាវតោ បរស្មិំ ឧបហតចិត្តោម្ហីតិ សក្កោ អត្តនោ សភាវំ វទតិ. កោធវសេ វត្តេតុន្តិ កោធេន អត្តនោ វសេ និព្ពត្តេតុំ ន សុករោម្ហិ, អថ ខោ កោធំ មយ្ហំ វសេ ន វត្តេមីតិ អធិប្បាយោ. ចិរំ ន កុជ្ឈាមីតិ យទិ មេ កទាចិ កោធោ ឧប្បជ្ជេយ្យ, តំ កោធំ អនុវត្តេន្តោ ចិរកាលំ ន កុជ្ឈាមិ. ន ឧបនយ្ហាមីតិ អន្តោ សចេ មេ កោធោ ឧប្បជ្ជេយ្យ, ខិប្បមេវ ច នំ បដិវិនេយ្យន្តិ តំ មេ បុព្ពេវ វតំ បរិបូរិតំ.

ទុព្ពណ្ណិយសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៣. សម្ពរិមាយាសុត្តវណ្ណនា

២៦៩. អាពាធិកោតិ អាពាធោ អស្ស អត្ថីតិ អាពាធិកោ. វាចេសីតិ សិក្ខាបេសិ. សម្ពរោ នាម អសុរមាយាយ អាទិបុរិសោ បុរាតនោ អសុរិន្ទោ. តំ សន្ធាយាហ ‘‘យថា សម្ពរោ’’តិអាទិ. ឯវំ បច្ចតិ អញ្ញោបិ មាយាវី មាយំ បយោជេត្វា. ឧបវាទន្តរាយោ នាម ខមាបនេ សតិ វិគច្ឆតិ, បាកតិកមេវ ហោតីតិ អាហ ‘‘ឯវមស្ស ផាសុ ភវេយ្យា’’តិ. តេនាតិ វេបចិត្តិនា សម្ពរវិជ្ជាយ អទានេន វញ្ចិតត្តា. តថា អកត្វាតិ ឥសីនំ សន្តិកំ នេត្វា ខមាបនវសេន កាតព្ពំ អកត្វា.

សម្ពរិមាយាសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៤. អច្ចយសុត្តវណ្ណនា

២៧០. សម្បយោជេសុន្តិ អញ្ញមញ្ញំ វាចសិកំ ផរុសំ បយោជេសុំ. តេនាហ ‘‘កលហំ អកំសូ’’តិ, វិវាទំ អកំសូតិ អត្ថោ. អតិក្កម្មវចនន្តិ វចីសំវរំ អតិក្កមិត្វា វចនំ. យស្មា អច្ចយេ ទេសិយមានេ តំ ខីណយតិ អញ្ញមញ្ញស្ស ខមមានស្ស ខមនំ បដិគ្គណ្ហតោ, តស្មា វុត្តំ ‘‘នប្បដិគណ្ហាតីតិ ន ខមតី’’តិ. តុម្ហាកំ វសេ វត្តតុ, វិសេវិតំ អកត្វា យថាកាមករណីយោ ហោតុ. មិត្តធម្មោ ឥធ ឧត្តរបទលោបេន ‘‘មិត្តោ’’តិ វុត្តោតិ អាហ ‘‘មិត្តធម្មេ’’តិ. ករណវចនន្តិ ‘‘មិត្តេហី’’តិ ករណវចនំ ភុម្មត្ថេ. តេនាហ ‘‘មិត្តេសូ’’តិ. យថា និព្ពត្តសភាវស្ស ភាវតោ អញ្ញថត្តំ ជរា, ឯវំ មិត្តភាវតោ វុត្តវិបរិយាយោ អមិត្តធម្មោ ជរាបរិយាយេន វុត្តោ. អគារយ្ហំ អនវជ្ជំ សព្ពសោ បហីនកិលេសំ. តេនាហ ‘‘ខីណាសវបុគ្គល’’ន្តិ.

អច្ចយសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៥. អក្កោធសុត្តវណ្ណនា

២៧១. កោធោ តុម្ហេ មា អភិភវីតិ ឯត្ថ កោធេន អនភិភវនីយត្តំ ខន្តិមេត្តាករុណាទិតប្បដិបក្ខធម្មបរិព្រូហនេន. តថា ហិ តំសមង្គិនោ កោធោ អភិភុយ្យតីតិ អាហ ‘‘តុម្ហេវ កោធំ អភិភវថ. កុជ្ឈន្តានំ មា បដិកុជ្ឈិត្ថា’’តិ. បដិបទាតិ ឯសា បដិបត្តិ. មេត្តាតិ អប្បនាប្បត្តា មេត្តា. តទុបចារោ មេត្តាបុព្ពភាគោ. ន វិហិំសតិ កិញ្ចិ ឯតាយាតិ អវិហិំសា. ករុណាតិ អប្បនាប្បត្តករុណា វេទិតព្ពា. តទុបចារោ ករុណាបុព្ពភាគោ. លាមកជនន្តិ ខន្តិអាទីសុ យោនិសោមនសិការាភាវេន គារយ្ហសមាចារសមាយោគេន ច និហីនំ ជនំ. បច្ចយបរិសុទ្ធិយា កោធោ អភិមទ្ទមានោ បុគ្គលំ អភិមទ្ទតិ, តស្ស សោ បដិសង្ខានភាវនាពលេហិ សម្មទេវ បហាតព្ពោតិ.

អក្កោធសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

តតិយវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

សារត្ថប្បកាសិនិយា សំយុត្តនិកាយ-អដ្ឋកថាយ

សក្កសំយុត្តវណ្ណនាយ លីនត្ថប្បកាសនា សមត្តា.

និដ្ឋិតា ច សារត្ថប្បកាសិនិយា

សំយុត្តនិកាយ-អដ្ឋកថាយ សគាថាវគ្គវណ្ណនា.

បឋមោ ភាគោ និដ្ឋិតោ.