៧. បុនព្ពសុសុត្តវណ្ណនា

២៤១. វសនដ្ឋានគ្គហណេន រត្តិដ្ឋានទិវាដ្ឋានាទយោ សង្គណ្ហាតិ. ទ្វាទសហត្ថមត្តមេវ គណ្ហាតិ បកតិសញ្ចរណូបចារមត្តព្យាបនតោ. យថាបរិសន្តិ បរិសានុរូបំ, យត្ថ យត្ថ បរិសា តិដ្ឋតិ, តំ តំ ឋានំ គច្ឆតិ បរិសបរិយន្តិកត្តា. សត្ថុ មុខវិការាភាវតោ បវេសានុញ្ញំ សល្លក្ខេន្តី ‘‘នូន អយំ កតាធិការា ភវិស្សតី’’តិ អនុមានសិទ្ធំ ឧបនិស្សយំ ទិស្វា. ឯកីភាវគមនេនាតិ ហត្ថបាសូបគមនេន បរិសាយ មិស្សីភាវប្បត្តិយា. បុត្តកាតិ បុត្តបុត្តិយោ. អនុកម្បាយញ្ហិ ក-សទ្ទោ.

និព្ពានារម្មណេន អរិយមគ្គេន មុញ្ចិយមានា គន្ថា ‘‘និព្ពានំ អាគម្ម បមុច្ចន្តី’’តិ វុត្តា. វេលាតិក្កន្តាតិ បមាណតោ បរិច្ឆិន្ទិតុំ ន សក្កាតិ អាហ ‘‘បមាណាតិក្កន្តា’’តិ. បិយាយនាតិ អាសីសនា. អាសីសនំ បេមវសេន បេមវត្ថុនោ ឯសនា បត្ថនាវ ហោតីតិ អាហ ‘‘មគ្គនា បត្ថនា’’តិ. តតោតិ បិយបុត្តាទិតោ. បាណីនន្តិ សាមិអត្ថេ បុថុវចនំ ទុក្ខសទ្ទាបេក្ខំ. កេ មោចេតីតិ មោចនកិរិយាយ កម្មំ បុច្ឆតិ? ឥភរោ បន អត្ថវសេន វិភត្តិវិបរិណាមោតិ ‘‘បាណិនេតិ អាហរិត្វា វត្តព្ព’’ន្តិ អាហ. អភិសម្ពុធន្តិ អភិសម្ពុធន្តោ. តេនាហ ‘‘អភិសម្ពុទ្ធោ’’តិ. សទ្ធម្មស្សាតិ ឧបយោគត្ថេ សាមិវចនន្តិ អាហ ‘‘សទ្ធម្មមេវ អជានិត្វា’’តិ.

បុត្តស្ស អនុមោទនំ ករោន្តីតិ បុត្តស្ស បដិបត្តិអនុមោទនំ ករោន្តី. ឧគ្គតាតិ ឯត្ថ កលលេ វដ្ដទុក្ខេ និមុជ្ជមានា តតោ សីសំ ឧក្ខិបិតុំ អសក្កោន្តិ អជ្ជ ពុទ្ធានុភាវេន បញ្ញាសីសំ ឧក្ខិបិតា ឧគ្គតា. បុន វិនិបាតាភាវតោ សម្មទេវ ឧគ្គតត្តា សមុគ្គតា. តថាភូតា សាសនេបិ ឧគ្គតា សមុគ្គតា ជាតា. ចតុសច្ចបដិវេធភាវន្តិ ចតុសច្ចបដិវេធស្ស អត្ថិភាវំ. កណ្ឌុកច្ឆុអាទីតិ អាទិ-សទ្ទេន ជេគុច្ឆអសាតាទិំ សង្គណ្ហាតិ. ទិព្ពសម្បត្តិំ បដិលភតិ បវត្តិយំ សម្បត្តិទាយិនោ កម្មស្ស កតោកាសត្តា. តុណ្ហី ឧត្តរិកេ ហោហីតិ មាតុ-វចនំ សម្បដិច្ឆិត្វា តស្ស វិសេសាធិគមស្ស អវិពន្ធករណសម្មាបយោគេន យថាលទ្ធវិសេសាយ មាតុយា វសេន យស្មា ធីតា ទិដ្ឋធម្មិកសម្បត្តិលាភី, តស្មា វុត្តំ ‘‘មាតុ អានុភាវេនេវា’’តិ.

បុនព្ពសុសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.