អនិយតកណ្ឌោ

១. បឋមានិយតសិក្ខាបទវណ្ណនា

អនិយតុទ្ទេសេ ឥមេ ខោ បនាតិអាទិ វុត្តនយមេវ. មាតុគាមេនាតិ តទហុជាតាយបិ ជីវមានកមនុស្សិត្ថិយា. ឯកោ ឯកាយាតិ ឯកោ ភិក្ខុ មាតុគាមសង្ខាតាយ ឯកាយ ឥត្ថិយា សទ្ធិំ. រហោតិ ចក្ខុស្ស រហោ. កិញ្ចាបិ បាឡិយំ (បារា. ៤៤៥) សោតស្ស រហោ អាគតោ, ចក្ខុស្សេវ បន រហោ ‘‘រហោ’’តិ ឥធ អធិប្បេតោ. សចេបិ ហិ បិហិតកវាដស្ស គព្ភស្ស ទ្វារេ និសិន្នោ វិញ្ញូ បុរិសោ ហោតិ, នេវ អនាបត្តិំ ករោតិ. យត្ថ បន សក្កា ទដ្ឋុំ, តាទិសេ អន្តោទ្វាទសហត្ថេបិ ឱកាសេ និសិន្នោ សចក្ខុកោ វិក្ខិត្តចិត្តោបិ និទ្ទាយន្តោបិ អនាបត្តិំ ករោតិ, សមីបេ ឋិតោបិ អន្ធោ ន ករោតិ, ចក្ខុមាបិ និបជ្ជិត្វា និទ្ទាយន្តោបិ ន ករោតិ, ឥត្ថីនំ បន សតម្បិ ន ករោតិយេវ, តេន វុត្តំ ‘‘រហោតិ ចក្ខុស្ស រហោ’’តិ. បដិច្ឆន្នេ អាសនេតិ កុដ្ដាទីហិ បដិច្ឆន្នោកាសេ. អលំកម្មនិយេតិ កម្មក្ខមំ កម្មយោគ្គន្តិ កម្មនិយំ, អលំ បរិយត្តំ កម្មនិយភាវាយាតិ អលំកម្មនិយំ, តស្មិំ អលំកម្មនិយេ. យត្ថ អជ្ឈាចារំ ករោន្តា សក្កោន្តិ តំ កម្មំ កាតុំ, តាទិសេតិ អត្ថោ. និសជ្ជំ កប្បេយ្យាតិ និសជ្ជំ ករេយ្យ, និសីទេយ្យាតិ អត្ថោ. ឯត្ថ ច សយនម្បិ និសជ្ជាយ ឯវ សង្គហិតំ. សទ្ធេយ្យវចសាតិ សទ្ធាតព្ពវចនា, អរិយសាវិកាតិ អត្ថោ. និសជ្ជំ ភិក្ខុ បដិជានមានោតិ កិញ្ចាបិ ឯវរូបា ឧបាសិកា ទិស្វា វទតិ, អថ ខោ ភិក្ខុ និសជ្ជំ បដិជានមានោវ តិណ្ណំ ធម្មានំ អញ្ញតរេន ការេតព្ពោ, ន អប្បដិជានមានោតិ អត្ថោ. យេន វា សាតិ និសជ្ជាទីសុ អាការេសុ យេន វា អាការេន សទ្ធិំ មេថុនាទីនិ អារោបេត្វា សា ឧបាសិកា វទេយ្យ, បដិជានមានោវ តេន សោ ភិក្ខុ ការេតព្ពោ, ឯវរូបាយបិ ហិ ឧបាសិកាយ វចនមត្តេន អាការេន ន ការេតព្ពោតិ អត្ថោ. កស្មា? យស្មា ទិដ្ឋំ នាម តថាបិ ហោតិ, អញ្ញថាបីតិ. អយំ ធម្មោ អនិយតោតិ តិណ្ណំ អាបត្តីនំ យំ អាបត្តិំ វា វត្ថុំ វា បដិជានាតិ, តស្ស វសេន ការេតព្ពតាយ អនិយតោ.

សាវត្ថិយំ ឧទាយិត្ថេរំ អារព្ភ មាតុគាមេន សទ្ធិំ វុត្តប្បការេ អាសនេ និសជ្ជកប្បនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, អសាធារណបញ្ញត្តិ, អនាណត្តិកំ, មេថុនធម្មសន្និស្សិតកិលេសសង្ខាតេន រហស្សាទេន មាតុគាមស្ស សន្តិកំ គន្តុកាមតាយ អក្ខិអញ្ជនាទិតោ បដ្ឋាយ សព្ពបយោគេសុ ទុក្កដំ. គន្ត្វា តស្មិំ វា និសិន្នេ ឥត្ថី និសីទតុ, តស្សា វា និសិន្នាយ សោ និសីទតុ, អបច្ឆា អបុរិមំយេវ ឧភោ វា និសីទន្តុ, ឧភិន្នំ និសជ្ជាយ បាចិត្តិយំ. សចេ បន កាយសំសគ្គំ វា មេថុនំ វា សមាបជ្ជតិ, តេសំ វសេន ការេតព្ពោ. និបជ្ជនេបិ ឯសេវ នយោ. វុត្តប្បការេ បុរិសេ និបជ្ជិត្វា អនិទ្ទាយន្តេ អនន្ធេ វិញ្ញុបុរិសេ ឧបចារគតេ សតិ, ឋិតស្ស, អរហោបេក្ខស្ស, អញ្ញវិហិតស្ស ច និសជ្ជនបច្ចយា អនាបត្តិ. ឧម្មត្តកាទីនំ បន តីហិបិ អាបត្តីហិ អនាបត្តិ. សិយា សីលវិបត្តិ, សិយា អាចារវិបត្តិ. យំ បន អាបត្តិំ បដិជានាតិ, តស្សា វសេន អង្គភេទោ ញាតព្ពោ. សមុដ្ឋានាទីនិ បឋមបារាជិកសទិសានេវាតិ.

បឋមានិយតសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

២. ទុតិយានិយតសិក្ខាបទវណ្ណនា

ទុតិយេ ឥត្ថីបិ បុរិសោបិ យោ កោចិ វិញ្ញូ អនន្ធោ អពធិរោ អន្តោទ្វាទសហត្ថេ ឱកាសេ ឋិតោ វា និសិន្នោ វា វិក្ខិត្តោបិ និទ្ទាយន្តោបិ អនាបត្តិំ ករោតិ. ពធិរោ បន ចក្ខុមាបិ, អន្ធោ វា អពធិរោបិ ន ករោតិ. បារាជិកាបត្តិញ្ច បរិហាបេត្វា ទុដ្ឋុល្លវាចាបត្តិ វុត្តាតិ អយំ វិសេសោ. សេសំ បុរិមនយេនេវ វេទិតព្ពំ. សមុដ្ឋានាទីនិ បនេត្ថ អទិន្នាទានសទិសានេវាតិ.

ទុតិយានិយតសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

ឧទ្ទិដ្ឋា ខោតិអាទិ សព្ពត្ថ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពំ.

កង្ខាវិតរណិយា បាតិមោក្ខវណ្ណនាយ

អនិយតវណ្ណនា និដ្ឋិតា.