៩. ឆត្តុបាហនវគ្គោ

១. ឆត្តុបាហនសិក្ខាបទវណ្ណនា

ឆត្តវគ្គស្ស បឋមេ ឆត្តុបាហនន្តិ បទភាជនេ (បាចិ. ១១៧៨-១១៨២) វុត្តលក្ខណំ ឆត្តញ្ច ឧបាហនាយោ ច. ធារេយ្យាតិ បរិភោគវសេន មគ្គគមនេ ឯកប្បយោគេនេវ ទិវសម្បិ ធារេន្តិយា ឯកា អាបត្តិ. សចេ បន តាទិសំ ឋានំ បត្វា ឆត្តម្បិ អបនាមេត្វា ឧបាហនាបិ ឱមុញ្ចិត្វា បុនប្បុនំ ធារេតិ, បយោគគណនាយ បាចិត្តិយំ.

សាវត្ថិយំ ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ អារព្ភ ឆត្តុបាហនធារណវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, ‘‘អគិលានា’’តិ អយមេត្ថ អនុបញ្ញត្តិ, ឆត្តស្សេវ ឧបាហនានំយេវ វា ធារណេ ទុក្កដំ, អគិលានាយ តិកបាចិត្តិយំ, គិលានាយ ទ្វិកទុក្កដំ. គិលានសញ្ញាយ បន, អារាមេ អារាមូបចារេ ធារេន្តិយា, អាបទាសុ, ឧម្មត្តិកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. ឧភិន្នំ ធារណំ, អនុញ្ញាតការណាភាវោតិ ឥមានេត្ថ ទ្វេ អង្គានិ. សមុដ្ឋានាទីនិ ឯឡកលោមសទិសានីតិ.

ឆត្តុបាហនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

២. យានសិក្ខាបទវណ្ណនា

ទុតិយេ យានេនាតិ វយ្ហាទិនា. ឯត្ថាបិ ឱរោហិត្វា បុនប្បុនំ អភិរុហន្តិយា បយោគគណនាយ បាចិត្តិយំ. អនាបត្តិយំ ‘‘អារាមេ អារាមូបចារេ’’តិ នត្ថិ, សេសំ បឋមេ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពន្តិ.

យានសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៣. សង្ឃាណិសិក្ខាបទវណ្ណនា

តតិយេ សង្ឃាណិន្តិ យំកិញ្ចិ កដូបគំ. ធារេយ្យាតិ កដិយំ បដិមុញ្ចេយ្យ. ឯត្ថាបិ ឱមុញ្ចិត្វា ឱមុញ្ចិត្វា ធារេន្តិយា បយោគគណនាយ បាចិត្តិយំ.

សាវត្ថិយំ អញ្ញតរំ ភិក្ខុនិំ អារព្ភ សង្ឃាណិំ ធារណវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ. អាពាធបច្ចយា កដិសុត្តំ ធារេន្តិយា, ឧម្មត្តិកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. សេសំ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពំ, ឥទំ បន អកុសលចិត្តន្តិ.

សង្ឃាណិសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៤. ឥត្ថាលង្ការសិក្ខាបទវណ្ណនា

ចតុត្ថេ ឥត្ថាលង្ការន្តិ សីសូបគាទីសុ អញ្ញតរំ យំកិញ្ចិ បិឡន្ធនំ. ឥធ តស្ស តស្ស វសេន វត្ថុគណនាយ អាបត្តិ វេទិតព្ពា.

សាវត្ថិយំ ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ អារព្ភ ឥត្ថាលង្ការំ ធារណវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, អាពាធបច្ចយា កិញ្ចិទេវ ធារេន្តិយា, ឧម្មត្តិកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. សេសំ វុត្តសទិសមេវាតិ.

ឥត្ថាលង្ការសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៥. គន្ធវណ្ណកសិក្ខាបទវណ្ណនា

បញ្ចមេ គន្ធវណ្ណកេនាតិ យេនកេនចិ គន្ធេន ច វណ្ណកេន ច. ឥធ គន្ធាទិយោជនតោ បដ្ឋាយ បុព្ពបយោគេ ទុក្កដំ, នហានបរិយោសានេ បាចិត្តិយំ. អាពាធបច្ចយា, ឧម្មត្តិកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. សេសំ ចតុត្ថសទិសមេវាតិ.

គន្ធវណ្ណកសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៦. វាសិតកសិក្ខាបទវណ្ណនា

ឆដ្ឋេ វាសិតកេនាតិ គន្ធវាសិតកេន. បិញ្ញាកេនាតិ តិលបិដ្ឋេន. សេសំ បញ្ចមសទិសមេវាតិ.

វាសិតកសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៧. ភិក្ខុនិឧម្មទ្ទាបនសិក្ខាបទវណ្ណនា

សត្តមេ ឧម្មទ្ទាបេយ្យាតិ ឧព្ពដ្ដាបេយ្យ. បរិមទ្ទាបេយ្យាតិ សម្ពាហាបេយ្យ. ឯត្ថ ច ហត្ថំ អមុញ្ចិត្វា ឧព្ពដ្ដនេ ឯកាវ អាបត្តិ, មោចេត្វា មោចេត្វា ឧព្ពដ្ដនេ បយោគគណនាយ អាបត្តិយោ. សម្ពាហនេបិ ឯសេវ នយោ.

សាវត្ថិយំ សម្ពហុលា ភិក្ខុនិយោ អារព្ភ ភិក្ខុនិយា ឧម្មទ្ទាបនបរិមទ្ទាបនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, គិលានាយ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តិកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. ឥធ មគ្គគមនបរិស្សមោបិ គេលញ្ញំ, ចោរភយាទីហិ សរីរកម្បនាទយោបិ អាបទា. សេសំ ចតុត្ថេ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពន្តិ.

ភិក្ខុនិឧម្មទ្ទាបនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៨-៩-១០. សិក្ខមានឧម្មទ្ទាបនាទិសិក្ខាបទវណ្ណនា

អដ្ឋមនវមទសមេសុបិ សិក្ខមានាយ សាមណេរិយា គិហិនិយាតិ ឯត្តកមេវ នានំ. សេសំ សត្តមសទិសមេវាតិ.

សិក្ខមានឧម្មទ្ទាបនាទិសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

១១. អនាបុច្ឆាសិក្ខាបទវណ្ណនា

ឯកាទសមេ ភិក្ខុស្ស បុរតោតិ ន អភិមុខមេវាតិ អត្ថោ, ឥទំ បន ឧបចារំ សន្ធាយ កថិតន្តិ វេទិតព្ពំ. តស្មា ភិក្ខុស្ស ឧបចារេ អន្តមសោ ឆមាយបិ ‘‘និសីទាមិ, អយ្យា’’តិ អនាបុច្ឆិត្វា និសីទន្តិយា បាចិត្តិយំ.

សាវត្ថិយំ សម្ពហុលា ភិក្ខុនិយោ អារព្ភ អនាបុច្ឆា និសីទនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, តិកបាចិត្តិយំ, អាបុច្ឆិតេ ទ្វិកទុក្កដំ. តស្មិំ អាបុច្ឆិតសញ្ញាយ, គិលានាយ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តិកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. ភិក្ខុស្ស អនាបុច្ឆា, ឧបចារេ និសជ្ជា, អនុញ្ញាតការណាភាវោតិ ឥមានេត្ថ តីណិ អង្គានិ. សមុដ្ឋានាទីនិ កថិនសទិសានិ, ឥទំ បន កិរិយាកិរិយន្តិ.

អនាបុច្ឆាសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

១២. បញ្ហាបុច្ឆនសិក្ខាបទវណ្ណនា

ទ្វាទសមេ អនោកាសកតន្តិ ‘‘អសុកស្មិំ នាម ឋានេ បុច្ឆាមី’’តិ ឯវំ អកតឱកាសំ, តស្មា សុត្តន្តេ ឱកាសំ ការាបេត្វា វិនយំ វា អភិធម្មំ វា បុច្ឆន្តិយា បាចិត្តិយំ. សេសេសុបិ ឯសេវ នយោ, សព្ពសោ អការិតេ បន វត្តព្ពមេវ នត្ថិ.

សាវត្ថិយំ សម្ពហុលា ភិក្ខុនិយោ អារព្ភ អនោកាសកតំ ភិក្ខុំ បញ្ហំ បុច្ឆនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ. តត្ថ តត្ថ ឱកាសំ ការាបេត្វា បុច្ឆន្តិយា, អនោទិស្ស ឱកាសំ ការាបេត្វា យត្ថ កត្ថចិ បុច្ឆន្តិយា, ឧម្មត្តិកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. ភិក្ខុស្ស អនោកាសការាបនំ, បញ្ហំ បុច្ឆនន្តិ ឥមានេត្ថ ទ្វេ អង្គានិ. សមុដ្ឋានាទីនិ បទសោធម្មសទិសានិ, ឥទំ បន កិរិយាកិរិយន្តិ.

បញ្ហាបុច្ឆនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

១៣. អសំកច្ចិកសិក្ខាបទវណ្ណនា

តេរសមេ អសំកច្ចិកាតិ អធក្ខកឧព្ភនាភិមណ្ឌលសង្ខាតស្ស សរីរស្ស បដិច្ឆាទនត្ថំ អនុញ្ញាតសំកច្ចិកវិរហិតា. គាមំ បវិសេយ្យាតិ ឯត្ថ បរិក្ខិត្តស្ស គាមស្ស បរិក្ខេបំ, អបរិក្ខិត្តស្ស ឧបចារំ អតិក្កមន្តិយា វា ឱក្កមន្តិយា វា បឋមបាទេ ទុក្កដំ, ទុតិយេ បាចិត្តិយំ.

សាវត្ថិយំ អញ្ញតរំ ភិក្ខុនិំ អារព្ភ អសំកច្ចិកាយ គាមំ បវិសនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ. យស្សា បន សំកច្ចិកចីវរំ អច្ឆិន្នំ វា នដ្ឋំ វា, តស្សា, គិលានាយ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តិកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. អសំកច្ចិកតា, វុត្តបរិច្ឆេទាតិក្កមោ, អនុញ្ញាតការណាភាវោតិ ឥមានេត្ថ តីណិ អង្គានិ. សមុដ្ឋានាទីនិ ឯឡកលោមសទិសានីតិ.

អសំកច្ចិកសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

ឆត្តុបាហនវគ្គោ នវមោ.

១០…បេ…១៦. មុសាវាទាទិវគ្គោ

មុសាវាទាទិសិក្ខាបទវណ្ណនា

ឥតោ បរេសុ មុសាវាទវគ្គាទីសុ សត្តសុ វគ្គេសុ ភិក្ខុបាតិមោក្ខវណ្ណនាយំ វុត្តនយេនេវ វិនិច្ឆយោ វេទិតព្ពោតិ.

សោឡសមវគ្គោ.

ឧទ្ទិដ្ឋា ខោ អយ្យាយោ ឆសដ្ឋិសតា បាចិត្តិយា ធម្មាតិ ភិក្ខូ អារព្ភ បញ្ញត្តា សាធារណា សត្តតិ, អសាធារណា ឆន្នវុតីតិ ឯវំ ឆសដ្ឋិសតា. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.

កង្ខាវិតរណិយា បាតិមោក្ខវណ្ណនាយ

ភិក្ខុនិបាតិមោក្ខេ

សុទ្ធបាចិត្តិយវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

តត្រាយំ សង្ខេបតោ អសាធារណសិក្ខាបទេសុ សមុដ្ឋានវិនិច្ឆយោ – គិរគ្គសមជ្ជា ចិត្តាគារសិក្ខាបទំ សង្ឃាណី ឥត្ថាលង្ការោ គន្ធវណ្ណកោ វាសិតកបិញ្ញាកោ ភិក្ខុនិអាទីហិ ឧម្មទ្ទនបរិមទ្ទនាតិ ឥមានិ ទស សិក្ខាបទានិ អចិត្តកានិ លោកវជ្ជានិ អកុសលចិត្តានិ. អយំ បនេត្ថ អធិប្បាយោ, វិនាបិ ចិត្តេន អាបជ្ជិតព្ពត្តា អចិត្តកានិ, ចិត្តេ បន សតិ អកុសលេនេវ អាបជ្ជិតព្ពត្តា លោកវជ្ជានិ ចេវ អកុសលចិត្តានិ ចាតិ. អវសេសានិ សចិត្តកានិ បណ្ណត្តិវជ្ជានេវ. ចោរិវុដ្ឋាបនំ គាមន្តរំ អារាមសិក្ខាបទំ គព្ភិនិវគ្គេ អាទិតោ បដ្ឋាយ សត្ត, កុមារិភូតវគ្គេ អាទិតោ បដ្ឋាយ បញ្ច បុរិសាទិសំសដ្ឋំ បារិវាសិកឆន្ទទានំ អនុវស្សវុដ្ឋាបនំ ឯកន្តរិកវុដ្ឋាបនន្តិ ឥមានិ ឯកូនវីសតិ សិក្ខាបទានិ សចិត្តកានិ បណ្ណត្តិវជ្ជានិ. អវសេសានិ សចិត្តកានិ លោកវជ្ជានេវាតិ.