៥. ឧព្ភជាណុមណ្ឌលិកាសិក្ខាបទវណ្ណនា
អសាធារណេសុ បន ចតុន្នំ តាវ បារាជិកានំ បឋមេ អវស្សុតាតិ កាយសំសគ្គរាគេន តិន្តា, កិលិន្នាតិ អត្ថោ. ទុតិយបទេបិ ឯសេវ នយោ. បុរិសបុគ្គលស្សាតិ កាយសំសគ្គំ សមាបជ្ជិតុំ វិញ្ញុស្ស មនុស្សជាតិកស្ស បុរិសសង្ខាតស្ស បុគ្គលស្ស. អធក្ខកន្តិ អត្តនោ អក្ខកានំ អធោ. ឧព្ភជាណុមណ្ឌលន្តិ ជាណុមណ្ឌលានំ ឧបរិ, ឯត្ថ ច ឧព្ភកប្បរម្បិ ឧព្ភជាណុមណ្ឌលេនេវ សង្គហិតំ. អាមសនន្តិ អាមជ្ជនំ ផុដ្ឋោកាសំ អនតិក្កមិត្វា តត្ថេវ សង្ឃដ្ដនំ. បរាមសនន្តិ ឥតោ ចិតោ ច សញ្ចរណំ. គហណន្តិ គហិតមត្តំ. ឆុបនន្តិ អសង្ឃដ្ដេត្វា ផុដ្ឋមត្តំ. បដិបីឡនន្តិ អង្គេ គហេត្វា និប្បីឡនំ. សាទិយេយ្យាតិ យា ភិក្ខុនី អត្តនោ យថាបរិច្ឆិន្នេ កាយេ បុរិសស្ស ឯតំ អាមសនាទិំ សាទិយតិ, សយំ វា បន តេន កាយេន បុរិសស្ស យំកិញ្ចិ កាយប្បទេសំ សាទយមានា ឆុបតិ, អយំ ឧព្ភជាណុមណ្ឌលិកា នាម បារាជិកាតិ អយមេត្ថ សង្ខេបោ.
‘‘និទានំ បុគ្គលំ វត្ថុ’’ន្តិអាទិកេ (កង្ខា. អដ្ឋ. បឋមបារាជិកវណ្ណនា) តេន វិត្ថារវិនិច្ឆយេ យស្មា សព្ពានេវ អសាធារណបញ្ញត្តិយោ ហោន្តិ, តស្មា ឥតោ បដ្ឋាយ សន្តិំ អនុបញ្ញត្តិំ វត្វា សាធារណបញ្ញត្តីតិ វា អសាធារណបញ្ញត្តីតិ វា ន វក្ខាម, អាណត្តិយំ យត្ថ អាណត្តិ នត្ថិ, តត្ថ កិញ្ចិ អវត្វា យត្ថ អត្ថិ, តត្ថេវ វក្ខាម, វិបត្តិវិចារណា វុត្តាយេវ.
អវសេសំ បន សព្ពត្ថ វត្តព្ពំ, តយិទំ វុច្ចតិ, ឥទំ តាវ សិក្ខាបទំ សាវត្ថិយំ សុន្ទរីនន្ទំ អារព្ភ កាយសំសគ្គំ សមាបជ្ជនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, ឯកតោអវស្សុតេ យថាបរិច្ឆិន្នេន កាយេន បុរិសស្ស កាយំ, ឧភតោអវស្សុតេបិ កាយេន កាយប្បដិពទ្ធំ, យថាបរិច្ឆិន្នកាយប្បដិពទ្ធេន វា អវសេសកាយេន វា តស្ស កាយំ អាមសន្តិយា ថុល្លច្ចយំ, យក្ខបេតបណ្ឌកតិរច្ឆានគតមនុស្សវិគ្គហានំ ឧភតោអវស្សុតេ យថាបរិច្ឆិន្នេន កាយេន កាយំ អាមសន្តិយាបិ ថុល្លច្ចយំ, សចេ បន បុរិសស្ស កាយសំសគ្គរាគោ នត្ថិ, បារាជិកក្ខេត្តេបិ ថុល្លច្ចយមេវ. អវសេសេ បន កាយប្បដិពទ្ធេន កាយប្បដិពទ្ធាទិភេទេ, មេថុនរាគគេហសិតបេមេសុ ច សព្ពត្ថ ទុក្កដំ. អសញ្ចិច្ច, អស្សតិយា, អជានន្តិយា, អសាទិយន្តិយា, ឧម្មត្តិកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. អង្គានិ សមុដ្ឋានាទីនិ ច ភិក្ខុបាតិមោក្ខេ កាយសំសគ្គេ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពានីតិ.
ឧព្ភជាណុមណ្ឌលិកាសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.