សីហវិក្កីឡិតនយវវណ្ណនា

អាឃាតានន្ទនាទីនំ អករណវចនេន សតិសិទ្ធិ. សតិយា ហិ សាវជ្ជានវជ្ជេ, តត្ថ ច អាទីនវានិសំសេ សល្លក្ខេត្វា សាវជ្ជំ បហាយ អនវជ្ជំ សមាទាយ វត្តតីតិ. តថា មិច្ឆាជីវា បដិវិរតិវចនេន វីរិយសិទ្ធិ. វីរិយេន ហិ កាមព្យាបាទវិហិំសាវិតក្កេ វិនោទេតិ, វីរិយសាធនញ្ច អាជីវបារិសុទ្ធិសីលន្តិ. បាណាតិបាតាទីហិ បដិវិរតិវចនេន សតិសិទ្ធិ. សតិយា ហិ សាវជ្ជានវជ្ជេ, តត្ថ ច អាទីនវានិសំសេ សល្លក្ខេត្វា សាវជ្ជំ បហាយ អនវជ្ជំ សមាទាយ វត្តតិ. តថា ហិ សា ‘‘វិសយាភិមុខភាវបច្ចុបដ្ឋានា’’តិ ច វុច្ចតិ. ‘‘តយិទំ ភិក្ខវេ តថាគតោ បជានាតី’’តិអាទិនា សមាធិបញ្ញាសិទ្ធិ. បញ្ញាយ ហិ យថាភូតាវពោធោ, សមាហិតោ ច យថាភូតំ បជានាតីតិ. តថា ‘‘និច្ចោ ធុវោ’’តិអាទិនា អនិច្ចេ ‘‘និច្ច’’ន្តិ វិបល្លាសោ, ‘‘អរោគោ បរំ មរណា, ឯកន្តសុខី អត្តា ទិដ្ឋធម្មនិព្ពានប្បត្តោ’’តិ ច ឯវមាទីហិ អសុខេ ‘‘សុខ’’ន្តិ វិបល្លាសោ, ‘‘បញ្ចហិ កាមគុណេហិ សមប្បិតោ’’តិអាទិនា អសុភេ ‘‘សុភ’’ន្តិ វិបល្លាសោ, សព្ពេហេវ ច ទិដ្ឋិទីបកបទេហិ អនត្តនិ ‘‘អត្តា’’តិ វិបល្លាសោតិ ឯវមេត្ថ ចត្តារោ វិបល្លាសា សិទ្ធា ហោន្តិ, តេសំ បដិបក្ខតោ ចត្តារិ សតិបដ្ឋានានិ សិទ្ធានេវ ហោន្តិ. តត្ថ ចតូហិ ឥន្ទ្រិយេហិ ចត្តារោ បុគ្គលា និទ្ទិសិតព្ពា.

កថំ? ទុវិធោ ហិ តណ្ហាចរិតោ មុទិន្ទ្រិយោ ច តិក្ខិន្ទ្រិយោ ចាតិ, តថា ទិដ្ឋិចរិតោ. តេសុ បឋមោ អសុភេ ‘‘សុភ’’ន្តិ វិបល្លត្តទិដ្ឋិ សតិពលេន យថាភូតំ កាយសភាវំ សល្លក្ខេត្វា សម្មត្តនិយាមំ ឱក្កមតិ. ទុតិយោ អសុខេ ‘‘សុខ’’ន្តិ វិបល្លត្តទិដ្ឋិ ‘‘ឧប្បន្នំ កាមវិតក្កំ នាធិវាសេតី’’តិអាទិនា (ម. និ. ១.២៦; អ. និ. ៤.១៤; ៦.៥៨) វុត្តេន វីរិយសំវរសង្ខាតេន វីរិយពលេន តំ វិបល្លាសំ វិធមតិ. តតិយោ អនិច្ចេ ‘‘និច្ច’’ន្តិ អយាថាវគាហី សមថពលេន សមាហិតភាវតោ សង្ខារានំ ខណិកភាវំ យថាភូតំ បដិវិជ្ឈតិ. ចតុត្ថោ សន្តតិសមូហកិច្ចារម្មណឃនវិចិត្តត្តា ផស្សាទិធម្មបុញ្ជមត្តេ អនត្តនិ ‘‘អត្តា’’តិ មិច្ឆាភិនិវេសី ចតុកោដិកសុញ្ញតាមនសិការេន តំ មិច្ឆាភិនិវេសំ វិទ្ធំសេតិ. ចតូហិ ចេត្ថ វិបល្លាសេហិ ចតុរាសវោឃយោគកាយគន្ថអគតិតណ្ហុប្បាទុបាទានសត្តវិញ្ញាណដ្ឋិតិអបរិញ្ញាទិវសេន សព្ពោ អកុសលបក្ខោ នេតព្ពោ. តថា ចតូហិ សតិបដ្ឋានេហិ ចតុព្ពិធឈានវិហារាធិដ្ឋានសុខភាគិយធម្មអប្បមញ្ញាសម្មប្បធានឥទ្ធិបាទាទិវសេន សព្ពោ វោទានបក្ខោ នេតព្ពោតិ អយំ សីហវិក្កីឡិតស្ស នយស្ស ភូមិ. ឥធាបិ សុភសញ្ញាសុខសញ្ញាហិ, ចតូហិបិ វា វិបល្លាសេហិ សមុទយសច្ចំ, តេសំ អធិដ្ឋានារម្មណភូតា បញ្ចុបាទានក្ខន្ធា ទុក្ខសច្ចន្តិអាទិនា សច្ចយោជនា វេទិតព្ពា.