នន្ទិយាវដ្ដនយវណ្ណនា

អាឃាតាទីនំ អករណវចនេន តណ្ហាវិជ្ជាសង្កោចោ ទស្សិតោ ហោតិ. សតិ ហិ អត្តត្តនិយវត្ថូសុ សិនេហេ សម្មោសេ ច ‘‘អនត្ថំ មេ អចរី’’តិអាទិនា (ធ. ស. ១២៣៧, វិភ. ៩០៩) អាឃាតោ ជាយតីតិ, តថា ‘‘បាណាតិបាតា បដិវិរតោ’’តិអាទិវចនេហិ, ‘‘បច្ចត្តញ្ញេវ និព្ពុតិ វិទិតា, អនុបាទាវិមុត្តោ, ឆន្នំ ផស្សាយតនានំ…បេ… យថាភូតំ បជានាតី’’តិអាទីហិ វចនេហិ ច តណ្ហាវិជ្ជានំ អច្ចន្តប្បហានំ ទស្សិតំ ហោតិ. តាសំ បន បុព្ពន្តកប្បិកាទិបទេហិ ‘‘អជានតំ អបស្សត’’ន្តិអាទិបទេហិ ច សរូបតោ ទស្សិតានំ តណ្ហាវិជ្ជានំ រូបធម្មា អរូបធម្មា ច អធិដ្ឋានំ. យថាក្កមំ សមថោ ច វិបស្សនា ច បដិបក្ខោ. តេសំ ចេតោវិមុត្តិ បញ្ញាវិមុត្តិ ច ផលំ. តត្ថ តណ្ហា, តណ្ហាវិជ្ជា វា សមុទយសច្ចំ, តទធិដ្ឋានភូតា រូបារូបធម្មា ទុក្ខសច្ចំ, តេសំ អប្បវត្តិ និរោធសច្ចំ, និរោធបជាននា សមថវិបស្សនា មគ្គសច្ចន្តិ ឯវំ ចតុសច្ចយោជនា វេទិតព្ពា. តណ្ហាគ្គហណេន ចេត្ថ មាយាសាឋេយ្យមានាតិមានមទប្បមាទបាបិច្ឆតាបាបមិត្តតាអហិរិកានោត្តប្បាទិវសេន សព្ពោ អកុសលបក្ខោ នេតព្ពោ. តថា អវិជ្ជាគ្គហណេន វិបរីតមនសិការកោធុបនាហមក្ខបលាសឥស្សាមច្ឆរិយសារម្ភទោវចស្សតា- ភវទិដ្ឋិវិភវទិដ្ឋាទិវសេន អកុសលបក្ខោ នេតព្ពោ. វុត្តវិបរិយាយេន អមាយាអសាឋេយ្យាទិអវិបរីតមនសិការាទិវសេន, តថា សមថបក្ខិយានំ សទ្ធិន្ទ្រិយាទីនំ, វិបស្សនាបក្ខិយានញ្ច អនិច្ចសញ្ញាទីនំ វសេន កុសលបក្ខោ នេតព្ពោតិ. អយំ នន្ទិយាវដ្ដស្ស នយស្ស ភូមិ.