តណ្ហាបទនិទ្ទេសវណ្ណនា

២៣២. មមត្តេនាតិ សម្បិយាយមានេន, អស្សាទនតណ្ហាយាតិ វុត្តំ ហោតិ. តត្ថ បុត្តោ វិយ វេទនា ទដ្ឋព្ពា, ខីរាទយោ វិយ វេទនាយ បច្ចយភូតា រូបាទយោ, ខីរាទិទាយិកា ធាតិ វិយ រូបាទិឆឡារម្មណទាយកា ចិត្តការាទយោ ឆ. តត្ថ វេជ្ជោ រសាយនោជាវសេន តទុបត្ថម្ភិតជីវិតវសេន ច ធម្មារម្មណស្ស ទាយកោតិ ទដ្ឋព្ពោ. អារម្មណបច្ចយោ ឧប្បជ្ជមានស្ស អារម្មណមត្តមេវ ហោតិ, ន ឧបនិស្សយោ វិយ ឧប្បាទកោតិ ឧប្បាទកស្ស ឧបនិស្សយស្សេវ វសេន ‘‘ឯកធាវា’’តិ វុត្តំ. ឧបនិស្សយេន វា អារម្មណូបនិស្សយោ សង្គហិតោ, តេន ច អារម្មណភាវេន តំសភាវោ អញ្ញោបិ អារម្មណភាវោ ទីបិតោ ហោតីតិ ឧបនិស្សយវសេនេវ បច្ចយភាវោ វុត្តោតិ វេទិតព្ពោ.

យស្មា វាតិអាទិនា ន កេវលំ វិបាកសុខវេទនា ឯវ, តិស្សោបិ បន វេទនា វិបាកា វិសេសេន តណ្ហាយ ឧបនិស្សយបច្ចយោ, អវិសេសេន ឥតរា ចាតិ ទស្សេតិ. ឧបេក្ខា បន សន្តត្តា, សុខមិច្ចេវ ភាសិតាតិ តស្មា សាបិ ភិយ្យោ ឥច្ឆនវសេន តណ្ហាយ ឧបនិស្សយោតិ អធិប្បាយោ. ឧបេក្ខា បន អកុសលវិបាកភូតា អនិដ្ឋត្តា ទុក្ខេ អវរោធេតព្ពា, ឥតរា ឥដ្ឋត្តា សុខេតិ សា ទុក្ខំ វិយ សុខំ វិយ ច ឧបនិស្សយោ ហោតីតិ សក្កា វត្តុន្តិ. ‘‘វេទនាបច្ចយា តណ្ហា’’តិ វចនេន សព្ពស្ស វេទនាវតោ បច្ចយស្ស អត្ថិតាយ តណ្ហុប្បត្តិប្បសង្គេ តំនិវារណត្ថមាហ ‘‘វេទនាបច្ចយា ចាបី’’តិអាទិ.

ននុ ‘‘អនុសយសហាយា វេទនា តណ្ហាយ បច្ចយោ ហោតី’’តិ វចនស្ស អភាវា អតិប្បសង្គនិវត្តនំ ន សក្កា កាតុន្តិ? ន, វដ្ដកថាយ បវត្តត្តា. វដ្ដស្ស ហិ អនុសយវិរហេ អភាវតោ អនុសយសហិតាយេវ បច្ចយោតិ អត្ថតោ វុត្តមេតំ ហោតីតិ. អថ វា ‘‘អវិជ្ជាបច្ចយា’’តិ អនុវត្តមានត្តា អនុសយសហិតាវ បច្ចយោតិ វិញ្ញាយតិ. ‘‘វេទនាបច្ចយា តណ្ហា’’តិ ច ឯត្ថ វេទនាបច្ចយា ឯវ តណ្ហា, ន វេទនាយ វិនាតិ អយំ និយមោ វិញ្ញាយតិ, ន វេទនាបច្ចយា តណ្ហា ហោតិ ឯវាតិ, តស្មា អតិប្បសង្គោ នត្ថិ ឯវាតិ.

វុសីមតោតិ វុសិតវតោ, វុសិតព្រហ្មចរិយវាសស្សាតិ អត្ថោ. វុស្សតីតិ វា ‘‘វុសី’’តិ មគ្គោ វុច្ចតិ, សោ ឯតស្ស វុត្ថោ អត្ថីតិ វុសីមា. អគ្គផលំ វា បរិនិដ្ឋិតវាសត្តា ‘‘វុសី’’តិ វុច្ចតិ, តំ ឯតស្ស អត្ថីតិ វុសីមា.

តណ្ហាបទនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.