៣. បញ្ហបុច្ឆកវណ្ណនា

២១៥. ឯវំ បុរិមេសុបិ ទ្វីសូតិ កស្មា វុត្តំ, ននុ សុត្តន្តភាជនីយេ ទុក្ខនិរោធគាមិនិបដិបទានិទ្ទេសេ លោកិយលោកុត្តរមិស្សកោ មគ្គោ វុត្តោ. តស្ស ហិ អដ្ឋកថាយំ (វិភ. អដ្ឋ. ២០៥) ‘‘ចតូសុ សច្ចេសុ ឧគ្គហាទិវសេន បុព្ពភាគញាណុប្បត្តិំ សន្ធាយ ឥទំ ‘ទុក្ខេ ញាណ’ន្តិអាទិ វុត្តំ, បដិវេធក្ខណេ បន ឯកមេវ ញាណំ ហោតី’’តិ សម្មាទិដ្ឋិយា, តថា សម្មាសង្កប្បាទីនញ្ច លោកិយលោកុត្តរមិស្សកតា ទស្សិតា ‘‘អបិចេសា សម្មាទិដ្ឋិ នាម បុព្ពភាគេ នានាក្ខណា នានារម្មណា ហោតិ, មគ្គក្ខណេ ឯកក្ខណា ឯការម្មណា’’តិអាទិនា ចាតិ? សច្ចមេតំ, ឯវំ បន អាគមនវសេន តត្ថាបិ ចតុសច្ចកម្មដ្ឋានទស្សនាទិមុខេន អរិយោវ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ទស្សិតោ. ឯវញ្ច កត្វា ‘‘បដិវេធក្ខណេ បន ឯកមេវ ញាណំ ហោតី’’តិ មគ្គញាណស្ស ឯកស្សេវ ទុក្ខញាណាទិតា, ‘‘មគ្គក្ខណេ បន…បេ… ឯកោវ កុសលសង្កប្បោ ឧប្បជ្ជតិ, អយំ សម្មាសង្កប្បោ នាមា’’តិអាទិនា មគ្គសង្កប្បាទីនំ សម្មាសង្កប្បាទិតា ច និទ្ធារិតា, បាឡិយញ្ច អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ ឧទ្ទិសិត្វា តមេវ និទ្ទិសិតុំ ‘‘ទុក្ខេ ញាណ’’ន្តិអាទិ វុត្តំ. តេន សុត្តន្តភាជនីយេបិ ទ្វិន្នំ លោកិយតា, ទ្វិន្នំ លោកុត្តរតា វុត្តា ‘‘ឯវំ បុរិមេសុបិ ទ្វីសូតិ ឯតេនាតិ.

បញ្ហបុច្ឆកវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

សច្ចវិភង្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.