២. ទុកនិទ្ទេសវណ្ណនា

៨៩១. ពន្ធតីតិ កុជ្ឈនាការំ ពន្ធតិ ឃដេតិ. ឧបនាហោ ហិ អាឃាតវត្ថុនា ចិត្តំ ពន្ធន្តោ វិយ ហោតិ, យតោ អញ្ញថា បវត្តិត្វាបិ អវិទិតេ ឧបនាហេ អាឃាតវត្ថុសន្និស្សិតោវ ហោតិ.

៨៩២. ទន្តេហិ ឆិន្ទិត្វាតិ ទន្តេហិ ឆិន្ទិត្វា វិយ ឯកទេសំ អបនេត្វា ឯកទេសំ គហេត្វាតិ អធិប្បាយោ.

៨៩៤. អច្ចយំ កត្វាតិ វីតិក្កមំ កត្វា. បដិច្ឆាទនេតិ អត្តនា កតស្ស អច្ចយស្ស បដិច្ឆាទនេ. វោច្ឆិន្ទនំ វីតិក្កមកិរិយាយ អប្បដិជានវសេន ឧបច្ឆិន្ទនំ, វោច្ឆិន្ទនេន ឆាទនា វោច្ឆិន្ទនឆាទនា.

អសម្មាភាសនេ សឋ-សទ្ទោ លោកេ និរុឡ្ហោតិ អាហ ‘‘យោ ន សម្មា ភាសតិ, សោ សឋោ’’តិ. សឋស្ស យក្ខសូករសទិសតំ ទស្សេន្តោ ‘‘កុច្ឆិ វា បិឋិ វា ជានិតុំ ន សក្កា’’តិ អាហ, ឥន្ទជាលសទិសោ វា ឯសោ ទដ្ឋព្ពោ.

យោ សព្ពថា វិបន្នជ្ឈាសយោបិ សមានោ កាយវចីភេទមត្តេន អត្តានំ សម្បន្នំ វិយ ទស្សេត្វា លោកំ វញ្ចេន្តោ អញ្ញថា សន្តំ អញ្ញថា បវេទេតិ. តេនាហ ‘‘តេនេតំ សាឋេយ្យំ មាយាតោ ពលវតរា វញ្ចនាតិ ទដ្ឋព្ព’’ន្តិ. សន្តទោសបដិច្ឆាទនមេវ ហិ មាយា. តេនេវាតិ ពលវតរវញ្ចនាភាវេនេវ. ទឡ្ហកេរាដិយញ្ហិ ‘‘បរិក្ខតតា’’តិ វុត្តំ.

៩០៨. អភាវេបីតិ បិ-សទ្ទេន ‘‘កោ បន វាទោ ភាវេ’’តិ ទស្សេតិ. យទិបិ ហិ បុថុជ្ជនានំ, ឯកច្ចានញ្ច សេក្ខានំ យថារហំ អត្តាភិនិវេសាទីហិ កតូបការំ រូបរាគាទិសំយោជនកិច្ចំ សាធេតិ, ឯកច្ចានំ បន វិនា ឯវ តេហីតិ កស្សចិបិ កិលេសស្ស អវិក្ខម្ភិតត្តា កថញ្ចិបិ អវិមុត្តោ កាមភវោ អជ្ឈត្តគ្គហណស្ស វិសេសបច្ចយោតិ ‘‘អជ្ឈត្ត’’ន្តិ វុច្ចតិ, តទភាវតោ ‘‘ពហិទ្ធា’’តិ លទ្ធវោហារេ រូបារូបភវេ កេវលម្បិ សំយោជនកិច្ចំ សាធេន្តំ បវត្តតីតិ, តតោ ឯវ រូបារូបាវចរសត្តានំ ពហិទ្ធាសំយោជនភាវហេតជាតន្តិ ច ‘‘ពហិទ្ធាសំយោជន’’ន្តិ វុច្ចតីតិ ឥមមត្ថមាហ ‘‘សក្កាយទិដ្ឋាទីនំ…បេ… យោជនំ នាមា’’តិ.

ទុកនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.