២. អភិធម្មភាជនីយវណ្ណនា

៧២៥. អវុត្តត្តាតិ ‘‘តេសំ វិបាកេ ញាណ’’ន្តិ សាមញ្ញេន វត្វា វិសេសេន អវុត្តត្តាតិ អធិប្បាយោ. ឯត្ថ ច កិរិយានំ អវិបាកត្តា ធម្មភាវោ ន វុត្តោតិ. យទិ ឯវំ វិបាកា ន ហោន្តីតិ អត្ថភាវោ ច ន វត្តព្ពោតិ? ន, បច្ចយុប្បន្នត្តា. ឯវញ្ចេ កុសលាកុសលានម្បិ អត្ថភាវោ អាបជ្ជតីតិ. នប្បដិសិទ្ធោ, វិបាកស្ស បន បធានហេតុតាយ បាកដត្តា ធម្មភាវោវ តេសំ វុត្តោ. កិរិយានំ បច្ចយត្តា ធម្មភាវោ អាបជ្ជតីតិ ចេ? នាយំ ទោសោ អប្បដិសិទ្ធត្តា, កម្មផលសម្ពន្ធស្ស បន អហេតុត្តា ធម្មភាវោ ន វុត្តោ. អបិច ‘‘អយំ ឥមស្ស បច្ចយោ, ឥទំ បច្ចយុប្បន្ន’’ន្តិ ឯវំ ភេទំ អកត្វា កេវលំ កុសលាកុសលេ វិបាកកិរិយធម្មេ ច សភាវតោ បច្ចវេក្ខន្តស្ស ធម្មបដិសម្ភិទា អត្ថបដិសម្ភិទា ច ហោតីតិបិ តេសំ អត្ថធម្មតា ន វុត្តាតិ វេទិតព្ពា. កុសលាកុសលវារេសុ ច ធម្មបដិសម្ភិទា កុសលាកុសលានំ បច្ចយភាវំ សត្តិវិសេសំ សនិប្ផាទេតព្ពតំ បស្សន្តី និប្ផាទេតព្ពាបេក្ខា ហោតីតិ តំសម្ពន្ធេនេវ ‘‘តេសំ វិបាកេ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា’’តិ វុត្តំ. សភាវទស្សនមត្តមេវ បន អត្ថបដិសម្ភិទាយ កិច្ចំ និប្ផន្នផលមត្តទស្សនតោតិ តស្សា និប្ផាទកានបេក្ខត្តា វិបាកវារេ ‘‘តេសំ វិបច្ចនកេ ញាណំ ធម្មបដិសម្ភិទា’’តិ ន វុត្តន្តិ វេទិតព្ពំ.

សភាវបញ្ញត្តិយាតិ ន សត្តាទិបញ្ញត្តិយា, អវិបរីតបញ្ញត្តិយា វា. ខោភេត្វាតិ លោមហំសជននសាធុការទានាទីហិ ខោភេត្វា. បុន ធម្មស្សវនេ ជានិស្សថាតិ អប្បស្សុតត្តា ទុតិយវារំ កថេន្តោ តទេវ កថេស្សតីតិ អធិប្បាយោ.

៧៤៦. ភូមិទស្សនត្ថន្តិ ឯត្ថ កាមាវចរា លោកុត្តរា ច ភូមិ ‘‘ភូមី’’តិ វេទិតព្ពា, ចិត្តុប្បាទា វាតិ.

អភិធម្មភាជនីយវណ្ណនា និដ្ឋិតា.