(២១) ១. កិមិលវគ្គោ

១-៤. កិមិលសុត្តាទិវណ្ណនា

២០១-៤. បញ្ចមស្ស បឋមទុតិយានិ ឧត្តានត្ថានេវ. តតិយេ អធិវាសនំ ខមនំ, បរេសំ ទុក្កដំ ទុរុត្តញ្ច បដិវិរោធាករណេន អត្តនោ ឧបរិ អារោបេត្វា វាសនំ អធិវាសនំ, តទេវ ខន្តីតិ អធិវាសនក្ខន្តិ. សុភេ រតោតិ សូរតោ, សុដ្ឋុ វា បាបតោ ឱរតោ វិរតោ សោរតោ, តស្ស ភាវោ សោរច្ចំ. តេនាហ ‘‘សោរច្ចេនាតិ សុចិសីលតាយា’’តិ. សា ហិ សោភនកម្មរតតា, សុដ្ឋុ វា បាបតោ ឱរតភាវោ វិរតតា. ចតុត្ថេ នត្ថិ វត្តព្ពំ.

កិមិលសុត្តាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៥. ចេតោខិលសុត្តវណ្ណនា

២០៥. បញ្ចមេ ចេតោខិលា នាម អត្ថតោ វិចិកិច្ឆា កោធោ ច. តេ បន យស្មិំ សន្តានេ ឧប្បជ្ជន្តិ, តស្ស ខរភាវោ កក្ខឡភាវោ ហុត្វា ឧបតិដ្ឋន្តិ, បគេវ អត្តនា សម្បយុត្តចិត្តស្សាតិ អាហ ‘‘ចិត្តស្ស ថទ្ធភាវា’’តិ. យថា លក្ខណបារិបូរិយា គហិតាយ សព្ពា សត្ថុ រូបកាយសិរី គហិតា ឯវ នាម ហោតិ ឯវំ សព្ពញ្ញុតាយ សព្ពធម្មកាយសិរី គហិតា ឯវ នាម ហោតីតិ តទុភយវត្ថុកមេវ កង្ខំ ទស្សេន្តោ ‘‘សរីរេ កង្ខមានោ’’តិអាទិមាហ. វិចិនន្តោតិ ធម្មសភាវំ វីមំសន្តោ. កិច្ឆតីតិ កិលមតិ. វិនិច្ឆេតុំ ន សក្កោតីតិ សន្និដ្ឋាតុំ ន សក្កោតិ. អាតបតិ កិលេសេតិ អាតប្បំ, សម្មាវាយាមោតិ អាហ ‘‘អាតប្បាយាតិ កិលេសសន្តាបនវីរិយករណត្ថាយា’’តិ. បុនប្បុនំ យោគាយាតិ ភាវនំ បុនប្បុនំ យុញ្ជនាយ. សតតកិរិយាយាតិ ភាវនាយ និរន្តរប្បយោគាយ.

បដិវេធធម្មេ កង្ខមានោតិ ឯត្ថ កថំ លោកុត្តរធម្មេ កង្ខា បវត្តីតិ? ន អារម្មណករណវសេន, អនុស្សុតាការបរិវិតក្កលទ្ធេ បរិកប្បិតរូបេ កង្ខា បវត្តតីតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘វិបស្សនា…បេ… វទន្តិ, តំ អត្ថិ នុ ខោ នត្ថីតិ កង្ខតី’’តិ. សិក្ខាតិ ចេត្ថ បុព្ពភាគសិក្ខា វេទិតព្ពា. កាមញ្ចេត្ថ វិសេសុប្បត្តិយា មហាសាវជ្ជតាយ ចេវ សំវាសនិមិត្តំ ឃដនាហេតុ អភិណ្ហុប្បត្តិកតាយ ច សព្រហ្មចារីសូតិ កោបស្ស វិសយោ វិសេសេត្វា វុត្តោ, អញ្ញត្ថាបិ កោបោ ន ចេតោខិលោតិ ន សក្កា វិញ្ញាតុន្តិ កេចិ. យទិ ឯវំ វិចិកិច្ឆាយបិ អយំ នយោ អាបជ្ជតិ, តស្មា យថារុតវសេន គហេតព្ពំ.

ចេតោខិលសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៦-៨. វិនិពន្ធសុត្តាទិវណ្ណនា

២០៦-៨. ឆដ្ឋេ បវត្តិតុំ អប្បទានវសេន កុសលចិត្តំ វិនិពន្ធន្តីតិ ចេតសោវិនិពន្ធា. តំ បន វិនិពន្ធន្តា មុដ្ឋិគ្គាហំ គណ្ហន្តា វិយ ហោន្តីតិ អាហ ‘‘ចិត្តំ វិនិពន្ធិត្វា’’តិអាទិ. កាមគិទ្ធោ បុគ្គលោ វត្ថុកាមេបិ កិលេសកាមេបិ អស្សាទេតិ អភិនន្ទតីតិ វុត្តំ ‘‘វត្ថុកាមេបិ កិលេសកាមេបី’’តិ. អត្តនោ កាយេតិ អត្តនោ នាមកាយេ, អត្តភាវេ វា. ពហិទ្ធារូបេតិ បរេសំ កាយេ អនិន្ទ្រិយពទ្ធរូបេ ច. ឧទរំ អវទិហតិ ឧបចិនោតិ បូរេតីតិ ឧទរាវទេហកំ. សេយ្យសុខន្តិ សេយ្យាយ សយនវសេន ឧប្បជ្ជនកសុខំ. សម្បរិវត្តកន្តិ សម្បរិវត្តិត្វា. បណិធាយាតិ តណ្ហាវសេនេវ បណិទហិត្វា. ឥតិ បញ្ចវិធោបិ លោភវិសេសោ ឯវ ‘‘ចេតោវិនិពន្ធោ’’តិ វុត្តោតិ វេទិតព្ពោ. សត្តមដ្ឋមេសុ នត្ថិ វត្តព្ពំ.

វិនិពន្ធសុត្តាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៩-១០. គីតស្សរសុត្តាទិវណ្ណនា

២០៩-២១០. នវមេ អាយតកោ នាម គីតស្សរោ តំ តំ វត្តំ ភិន្ទិត្វា អក្ខរានិ វិនាសេត្វា បវត្តោតិ អាហ ‘‘អាយតកេនា’’តិអាទិ. ធម្មេហិ សុត្តវត្តំ នាម អត្ថិ, គាថាវត្តំ នាម អត្ថិ, តំ វិនាសេត្វា អតិទីឃំ កាតុំ ន វដ្ដតិ. ធម្មញ្ហិ ភាសន្តេន ចតុរស្សេន វត្តេន បរិមណ្ឌលានិ បទព្យញ្ជនានិ ទស្សេតព្ពានិ. ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, សរភញ្ញ’’ន្តិ (ចូឡវ. ២៤៩) ច វចនតោ សរេន ធម្មំ ភណិតុំ វដ្ដតិ. សរភញ្ញេ កិរ តរង្គវត្តធោតកវត្តភាគគ្គហកវត្តាទីនិ ទ្វត្តិំស វត្តានិ អត្ថិ. តេសុ យំ ឥច្ឆតិ, តំ កាតុំ លភតីតិ. ទសមេ នត្ថិ វត្តព្ពំ.

គីតស្សរសុត្តាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

កិមិលវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.