នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស
អភិធម្មត្ថសង្គហោ
គន្ថារម្ភកថា
១. សម្មាសម្ពុទ្ធមតុលំ, សសទ្ធម្មគណុត្តមំ.
អភិវាទិយ ភាសិស្សំ, អភិធម្មត្ថសង្គហំ.
ចតុបរមត្ថធម្មោ
២. តត្ថ វុត្តាភិធម្មត្ថា, ចតុធា បរមត្ថតោ.
ចិត្តំ ចេតសិកំ រូបំ, និព្ពានមិតិ សព្ពថា.
១. ចិត្តបរិច្ឆេទោ
ភូមិភេទចិត្តំ
៣. តត្ថ ចិត្តំ តាវ ចតុព្ពិធំ ហោតិ កាមាវចរំ រូបាវចរំ អរូបាវចរំ លោកុត្តរញ្ចេតិ.
អកុសលចិត្តំ
៤. តត្ថ កតមំ កាមាវចរំ? សោមនស្សសហគតំ ទិដ្ឋិគតសម្បយុត្តំ អសង្ខារិកមេកំ, សសង្ខារិកមេកំ, សោមនស្សសហគតំ ទិដ្ឋិគតវិប្បយុត្តំ អសង្ខារិកមេកំ, សសង្ខារិកមេកំ, ឧបេក្ខាសហគតំ ទិដ្ឋិគតសម្បយុត្តំ អសង្ខារិកមេកំ, សសង្ខារិកមេកំ, ឧបេក្ខាសហគតំ ទិដ្ឋិគតវិប្បយុត្តំ អសង្ខារិកមេកំ, សសង្ខារិកមេកន្តិ ឥមានិ អដ្ឋបិ លោភសហគតចិត្តានិ នាម.
៥. ទោមនស្សសហគតំ បដិឃសម្បយុត្តំ អសង្ខារិកមេកំ, សសង្ខារិកមេកន្តិ ឥមានិ ទ្វេបិ បដិឃសម្បយុត្តចិត្តានិ នាម.
៦. ឧបេក្ខាសហគតំ វិចិកិច្ឆាសម្បយុត្តមេកំ, ឧបេក្ខាសហគតំ ឧទ្ធច្ចសម្បយុត្តមេកន្តិ ឥមានិ ទ្វេបិ មោមូហចិត្តានិ នាម.
៧. ឥច្ចេវំ សព្ពថាបិ ទ្វាទសាកុសលចិត្តានិ សមត្តានិ.
៨. អដ្ឋធា លោភមូលានិ, ទោសមូលានិ ច ទ្វិធា.
មោហមូលានិ ច ទ្វេតិ, ទ្វាទសាកុសលា សិយុំ.
អហេតុកចិត្តំ
៩. ឧបេក្ខាសហគតំ ចក្ខុវិញ្ញាណំ, តថា សោតវិញ្ញាណំ, ឃានវិញ្ញាណំ, ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ, ទុក្ខសហគតំ កាយវិញ្ញាណំ, ឧបេក្ខាសហគតំ សម្បដិច្ឆនចិត្តំ, ឧបេក្ខាសហគតំ សន្តីរណចិត្តញ្ចេតិ ឥមានិ សត្តបិ អកុសលវិបាកចិត្តានិ នាម.
១០. ឧបេក្ខាសហគតំ កុសលវិបាកំ ចក្ខុវិញ្ញាណំ, តថា សោតវិញ្ញាណំ, ឃានវិញ្ញាណំ, ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ, សុខសហគតំ កាយវិញ្ញាណំ, ឧបេក្ខាសហគតំ សម្បដិច្ឆនចិត្តំ, សោមនស្សសហគតំ សន្តីរណចិត្តំ, ឧបេក្ខាសហគតំ សន្តីរណចិត្តញ្ចេតិ ឥមានិ អដ្ឋបិ កុសលវិបាកាហេតុកចិត្តានិ នាម.
១១. ឧបេក្ខាសហគតំ បញ្ចទ្វារាវជ្ជនចិត្តំ, តថា មនោទ្វារាវជ្ជនចិត្តំ, សោមនស្សសហគតំ ហសិតុប្បាទចិត្តញ្ចេតិ ឥមានិ តីណិបិ អហេតុកកិរិយចិត្តានិ នាម.
១២. ឥច្ចេវ សព្ពថាបិ អដ្ឋារសាហេតុកចិត្តានិ សមត្តានិ.
១៣. សត្តាកុសលបាកានិ, បុញ្ញបាកានិ អដ្ឋធា.
ក្រិយចិត្តានិ តីណីតិ, អដ្ឋារស អហេតុកា.
សោភនចិត្តំ
១៤. បាបាហេតុកមុត្តានិ, សោភនានីតិ វុច្ចរេ.
ឯកូនសដ្ឋិ ចិត្តានិ, អថេកនវុតីបិ វា.
កាមាវចរសោភនចិត្តំ
១៥. សោមនស្សសហគតំ ញាណសម្បយុត្តំ អសង្ខារិកមេកំ, សសង្ខារិកមេកំ, សោមនស្សសហគតំ ញាណវិប្បយុត្តំ អសង្ខារិកមេកំ, សសង្ខារិកមេកំ, ឧបេក្ខាសហគតំ ញាណសម្បយុត្តំ អសង្ខារិកមេកំ, សសង្ខារិកមេកំ. ឧបេក្ខាសហគតំ ញាណវិប្បយុត្តំ អសង្ខារិកមេកំ, សសង្ខារិកមេកន្តិ ឥមានិ អដ្ឋបិ កាមាវចរកុសលចិត្តានិ នាម.
១៦. សោមនស្សសហគតំ ញាណសម្បយុត្តំ អសង្ខារិកមេកំ, សសង្ខារិកមេកំ, សោមនស្សសហគតំ ញាណវិប្បយុត្តំ អសង្ខារិកមេកំ, សសង្ខារិកមេកំ, ឧបេក្ខាសហគតំ ញាណសម្បយុត្តំ អសង្ខារិកមេកំ, សសង្ខារិកមេកំ, ឧបេក្ខាសហគតំ ញាណវិប្បយុត្តំ អសង្ខារិកមេកំ, សសង្ខារិកមេកន្តិ ឥមានិ អដ្ឋបិ សហេតុកកាមាវចរវិបាកចិត្តានិ នាម.
១៧. សោមស្សសហគតំ ញាណសម្បយុត្តំ អសង្ខារិកមេកំ, សសង្ខារិកមេកំ, សោមនស្សសហគតំ ញាណវិប្បយុត្តំ អសង្ខារិកមេកំ, សសង្ខារិកមេកំ, ឧបេក្ខាសហគតំ ញាណសម្បយុត្តំ អសង្ខារិកមេកំ, សសង្ខារិកមេកំ, ឧបេក្ខាសហគតំ ញាណវិប្បយុត្តំ អសង្ខារិកមេកំ, សសង្ខារិកមេកន្តិ ឥមានិ អដ្ឋបិ សហេតុកកាមាវចរកិរិយចិត្តានិ នាម.
១៨. ឥច្ចេវំ សព្ពថាបិ ចតុវីសតិ សហេតុកកាមាវចរកុសលវិបាកកិរិយចិត្តានិ សមត្តានិ.
១៩. វេទនាញាណសង្ខារភេទេន ចតុវីសតិ.
សហេតុកាមាវចរបុញ្ញបាកក្រិយា មតា.
២០. កាមេ តេវីស បាកានិ, បុញ្ញាបុញ្ញានិ វីសតិ.
ឯកាទស ក្រិយា ចេតិ, ចតុបញ្ញាស សព្ពថា.
រូបាវចរចិត្តំ
២១. វិតក្កវិចារបីតិសុខេកគ្គតាសហិតំ បឋមជ្ឈានកុសលចិត្តំ, វិចារបីតិសុខេកគ្គតាសហិតំ ទុតិយជ្ឈានកុសលចិត្តំ, បីតិសុខេកគ្គតាសហិតំ តតិយជ្ឈានកុសលចិត្តំ, សុខេកគ្គតាសហិតំ ចតុត្ថជ្ឈានកុសលចិត្តំ, ឧបេក្ខេកគ្គតាសហិតំ បញ្ចមជ្ឈានកុសលចិត្តញ្ចេតិ ឥមានិ បញ្ចបិ រូបាវចរកុសលចិត្តានិ នាម.
២២. វិតក្កវិចារបីតិសុខេកគ្គតាសហិតំ បឋមជ្ឈានវិបាកចិត្តំ, វិចារបីតិសុខេកគ្គតាសហិតំ ទុតិយជ្ឈានវិបាកចិត្តំ, បីតិសុខេកគ្គតាសហិតំ តតិយជ្ឈានវិបាកចិត្តំ, សុខេកគ្គតាសហិតំ ចតុត្ថជ្ឈានវិបាកចិត្តំ, ឧបេក្ខេកគ្គតាសហិតំ បញ្ចមជ្ឈានវិបាកចិត្តញ្ចេតិ ឥមានិ បញ្ចបិ រូបាវចរវិបាកចិត្តានិ នាម.
២៣. វិតក្កវិចារបីតិសុខេកគ្គតាសហិតំ បឋមជ្ឈានកិរិយចិត្តំ, វិចារបីតិសុខេកគ្គតាសហិតំ ទុតិយជ្ឈានកិរិយចិត្តំ, បីតិសុខេកគ្គតាសហិតំ តតិយជ្ឈានកិរិយចិត្តំ, សុខេកគ្គតាសហិតំ ចតុត្ថជ្ឈានកិរិយចិត្តំ, ឧបេក្ខេកគ្គតាសហិតំ បញ្ចមជ្ឈានកិរិយចិត្តញ្ចេតិ ឥមានិ បញ្ចបិ រូបាវចរកិរិយចិត្តានិ នាម.
២៤. ឥច្ចេវំ សព្ពថាបិ បន្នរស រូបាវចរកុសលវិបាកកិរិយចិត្តានិ សមត្តានិ.
២៥. បញ្ចធា ឈានភេទេន, រូបាវចរមានសំ.
បុញ្ញបាកក្រិយាភេទា, តំ បញ្ចទសធា ភវេ.
អរូបាវចរចិត្តំ
២៦. អាកាសានញ្ចាយតនកុសលចិត្តំ, វិញ្ញាណញ្ចាយតនកុសលចិត្តំ, អាកិញ្ចញ្ញាយតនកុសលចិត្តំ, នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនកុសលចិត្តញ្ចេតិ ឥមានិ ចត្តារិបិ អរូបាវចរកុសលចិត្តានិ នាម.
២៧. អាកាសានញ្ចាយតនវិបាកចិត្តំ, វិញ្ញាណញ្ចាយតនវិបាកចិត្តំ, អាកិញ្ចញ្ញាយតនវិបាកចិត្តំ, នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនវិបាកចិត្តញ្ចេតិ ឥមានិ ចត្តារិបិ អរូបាវចរវិបាកចិត្តានិ នាម.
២៨. អាកាសានញ្ចាយតនកិរិយចិត្តំ, វិញ្ញាណញ្ចាយតនកិរិយចិត្តំ, អាកិញ្ចញ្ញាយតនកិរិយចិត្តំ, នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនកិរិយចិត្តញ្ចេតិ ឥមានិ ចត្តារិបិ អរូបាវចរកិរិយចិត្តានិ នាម.
២៩. ឥច្ចេវំ សព្ពថាបិ ទ្វាទស អរូបាវចរកុសលវិបាកកិរិយចិត្តានិ សមត្តានិ.
៣០. អាលម្ពណប្បភេទេន, ចតុធារុប្បមានសំ.
បុញ្ញបាកក្រិយាភេទា, បុន ទ្វាទសធា ឋិតំ.
លោកុត្តរចិត្តំ
៣១. សោតាបត្តិមគ្គចិត្តំ, សកទាគាមិមគ្គចិត្តំ, អនាគាមិមគ្គចិត្តំ, អរហត្តមគ្គចិត្តញ្ចេតិ ឥមានិ ចត្តារិបិ លោកុត្តរកុសលចិត្តានិ នាម.
៣២. សោតាបត្តិផលចិត្តំ, សកទាគាមិផលចិត្តំ, អនាគាមិផលចិត្តំ, អរហត្តផលចិត្តញ្ចេតិ ឥមានិ ចត្តារិបិ លោកុត្តរវិបាកចិត្តានិ នាម.
៣៣. ឥច្ចេវំ សព្ពថាបិ អដ្ឋ លោកុត្តរកុសលវិបាកចិត្តានិ សមត្តានិ.
៣៤. ចតុមគ្គប្បភេទេន, ចតុធា កុសលំ តថា.
បាកំ តស្ស ផលត្តាតិ, អដ្ឋធានុត្តរំ មតំ.
ចិត្តគណនសង្គហោ
៣៥. ទ្វាទសាកុសលានេវំ, កុសលានេកវីសតិ.
ឆត្តិំសេវ វិបាកានិ, ក្រិយចិត្តានិ វីសតិ.
៣៦. ចតុបញ្ញាសធា កាមេ, រូបេ បន្នរសីរយេ.
ចិត្តានិ ទ្វាទសារុប្បេ, អដ្ឋធានុត្តរេ តថា.
៣៧. ឥត្ថមេកូននវុតិបភេទំ បន មានសំ.
ឯកវីសសតំ វាថ, វិភជន្តិ វិចក្ខណា.
វិត្ថារគណនា
៣៨. កថមេកូននវុតិវិធំ ចិត្តំ ឯកវីសសតំ ហោតិ? វិតក្កវិចារបីតិសុខេកគ្គតាសហិតំ បឋមជ្ឈានសោតាបត្តិមគ្គចិត្តំ, វិចារបីតិសុខេកគ្គតាសហិតំ ទុតិយជ្ឈានសោតាបត្តិមគ្គចិត្តំ, បីតិសុខេកគ្គតាសហិតំ តតិយជ្ឈានសោតាបត្តិមគ្គចិត្តំ, សុខេកគ្គតាសហិតំ ចតុត្ថជ្ឈានសោតាបត្តិមគ្គចិត្តំ, ឧបេក្ខេកគ្គតាសហិតំ បញ្ចមជ្ឈានសោតាបត្តិមគ្គចិត្តញ្ចេតិ ឥមានិ បញ្ចបិ សោតាបត្តិមគ្គចិត្តានិ នាម.
៣៩. តថា សកទាគាមិមគ្គអនាគាមិមគ្គអរហត្តមគ្គចិត្តញ្ចេតិ សមវីសតិ មគ្គចិត្តានិ.
៤០. តថា ផលចិត្តានិ ចេតិ សមចត្តាលីស លោកុត្តរចិត្តានិ ភវន្តីតិ.
៤១. ឈានង្គយោគភេទេន, កត្វេកេកន្តុ បញ្ចធា.
វុច្ចតានុត្តរំ ចិត្តំ, ចត្តាលីសវិធន្តិ ច.
៤២. យថា ច រូបាវចរំ, គយ្ហតានុត្តរំ តថា.
បឋមាទិឈានភេទេ, អារុប្បញ្ចាបិ បញ្ចមេ.
ឯកាទសវិធំ តស្មា, បឋមាទិកមីរិតំ;
ឈានមេកេកមន្តេ តុ, តេវីសតិវិធំ ភវេ.
៤៣. សត្តតិំសវិធំ បុញ្ញំ, ទ្វិបញ្ញាសវិធំ តថា.
បាកមិច្ចាហុ ចិត្តានិ, ឯកវីសសតំ ពុធា.
ឥតិ អភិធម្មត្ថសង្គហេ ចិត្តសង្គហវិភាគោ នាម
បឋមោ បរិច្ឆេទោ.
២. ចេតសិកបរិច្ឆេទោ
សម្បយោគលក្ខណំ
១. ឯកុប្បាទនិរោធា ច, ឯកាលម្ពណវត្ថុកា.
ចេតោយុត្តា ទ្វិបញ្ញាស, ធម្មា ចេតសិកា មតា.
អញ្ញសមានចេតសិកំ
២. កថំ? ផស្សោ វេទនា សញ្ញា ចេតនា ឯកគ្គតា ជីវិតិន្ទ្រិយំ មនសិការោ ចេតិ សត្តិមេ ចេតសិកា សព្ពចិត្តសាធារណា នាម.
៣. វិតក្កោ វិចារោ អធិមោក្ខោ វីរិយំ បីតិ ឆន្ទោ ចាតិ ឆ ឥមេ ចេតសិកា បកិណ្ណកា នាម.
៤. ឯវមេតេ តេរស ចេតសិកា អញ្ញសមានាតិ វេទិតព្ពា.
អកុសលចេតសិកំ
៥. មោហោ អហិរិកំ អនោត្តប្បំ ឧទ្ធច្ចំ លោភោ ទិដ្ឋិ មានោ ទោសោ ឥស្សា មច្ឆរិយំ កុក្កុច្ចំ ថិនំ មិទ្ធំ វិចិកិច្ឆា ចេតិ ចុទ្ទសិមេ ចេតសិកា អកុសលា នាម.
សោភនចេតសិកំ
៦. សទ្ធា សតិ ហិរី ឱត្តប្បំ អលោភោ អទោសោ តត្រមជ្ឈត្តតា កាយបស្សទ្ធិ ចិត្តបស្សទ្ធិ កាយលហុតា ចិត្តលហុតា កាយមុទុតា ចិត្តមុទុតា កាយកម្មញ្ញតា ចិត្តកម្មញ្ញតា កាយបាគុញ្ញតា ចិត្តបាគុញ្ញតា កាយុជុកតា ចិត្តុជុកតា ចេតិ ឯកូនវីសតិមេ ចេតសិកា សោភនសាធារណា នាម.
៧. សម្មាវាចា សម្មាកម្មន្តោ សម្មាអាជីវោ ចេតិ តិស្សោ វិរតិយោ នាម.
៨. ករុណា មុទិតា អប្បមញ្ញាយោ នាមាតិ សព្ពថាបិ បញ្ញិន្ទ្រិយេន សទ្ធិំ បញ្ចវីសតិមេ ចេតសិកា សោភនាតិ វេទិតព្ពា.
៩. ឯត្តាវតា ច –
តេរសញ្ញសមានា ច, ចុទ្ទសាកុសលា តថា;
សោភនា បញ្ចវីសាតិ, ទ្វិបញ្ញាស បវុច្ចរេ.
សម្បយោគនយោ
១០. តេសំ ចិត្តាវិយុត្តានំ, យថាយោគមិតោ បរំ.
ចិត្តុប្បាទេសុ បច្ចេកំ, សម្បយោគោ បវុច្ចតិ.
១១. សត្ត សព្ពត្ថ យុជ្ជន្តិ, យថាយោគំ បកិណ្ណកា.
ចុទ្ទសាកុសលេស្វេវ, សោភនេស្វេវ សោភនា.
អញ្ញសមានចេតសិកសម្បយោគនយោ
១២. កថំ? សព្ពចិត្តសាធារណា តាវ សត្តិមេ ចេតសិកា សព្ពេសុបិ ឯកូននវុតិចិត្តុប្បាទេសុ លព្ភន្តិ.
១៣. បកិណ្ណកេសុ បន វិតក្កោ តាវ ទ្វិបញ្ចវិញ្ញាណវជ្ជិតកាមាវចរចិត្តេសុ ចេវ ឯកាទសសុ បឋមជ្ឈានចិត្តេសុ ចេតិ បញ្ចបញ្ញាសចិត្តេសុ ឧប្បជ្ជតិ.
១៤. វិចារោ បន តេសុ ចេវ ឯកាទសសុ ទុតិយជ្ឈានចិត្តេសុ ចាតិ ឆសដ្ឋិចិត្តេសុ.
១៥. អធិមោក្ខោ ទ្វិបញ្ចវិញ្ញាណវិចិកិច្ឆាសហគតវជ្ជិតចិត្តេសុ.
១៦. វីរិយំ បញ្ចទ្វារាវជ្ជនទ្វិបញ្ចវិញ្ញាណសម្បដិច្ឆនសន្តីរណវជ្ជិតចិត្តេសុ.
១៧. បីតិ ទោមនស្សុបេក្ខាសហគតកាយវិញ្ញាណចតុត្ថជ្ឈានវជ្ជិតចិត្តេសុ.
១៨. ឆន្ទោ អហេតុកមោមូហវជ្ជិតចិត្តេសូតិ.
១៩. តេ បន ចិត្តុប្បាទា យថាក្កមំ –
ឆសដ្ឋិ បញ្ចបញ្ញាស, ឯកាទស ច សោឡស;
សត្តតិ វីសតិ ចេវ, បកិណ្ណកវិវជ្ជិតា.
បញ្ចបញ្ញាស ឆសដ្ឋិដ្ឋសត្តតិ តិសត្តតិ;
ឯកបញ្ញាស ចេកូនសត្តតិ សបកិណ្ណកា.
អកុសលចេតសិកសម្បយោគនយោ
២០. អកុសលេសុ បន មោហោ អហិរិកំ អនោត្តប្បំ ឧទ្ធច្ចញ្ចាតិ ចត្តារោមេ ចេតសិកា សព្ពាកុសលសាធារណា នាម, សព្ពេសុបិ ទ្វាទសា កុសលេសុ លព្ភន្តិ.
២១. លោភោ អដ្ឋសុ លោភសហគតចិត្តេស្វេវ លព្ភតិ.
២២. ទិដ្ឋិ ចតូសុ ទិដ្ឋិគតសម្បយុត្តេសុ.
២៣. មានោ ចតូសុ ទិដ្ឋិគតវិប្បយុត្តេសុ.
២៤. ទោសោ ឥស្សា មច្ឆរិយំ កុក្កុច្ចញ្ចាតិ ទ្វីសុ បដិឃសម្បយុត្តចិត្តេសុ.
២៥. ថិនមិទ្ធំ បញ្ចសុ សសង្ខារិកចិត្តេសុ.
២៦. វិចិកិច្ឆា វិចិកិច្ឆាសហគតចិត្តេយេវាតិ.
២៧. សព្ពាបុញ្ញេសុ ចត្តារោ,
លោភមូលេ តយោ គតា;
ទោសមូលេសុ ចត្តារោ,
សសង្ខារេ ទ្វយំ តថា.
វិចិកិច្ឆា វិចិកិច្ឆា-ចិត្តេ ចាតិ ចតុទ្ទស;
ទ្វាទសាកុលេស្វេវ, សម្បយុជ្ជន្តិ បញ្ចធា.
សោភនចេតសិកសម្បយោគនយោ
២៨. សោភនេសុ បន សោភនសាធារណា តាវ ឯកូនវីសតិមេ ចេតសិកា សព្ពេសុបិ ឯកូនសដ្ឋិសោភនចិត្តេសុ សំវិជ្ជន្តិ.
២៩. វិរតិយោ បន តិស្សោបិ លោកុត្តរចិត្តេសុ សព្ពថាបិ និយតា ឯកតោវ លព្ភន្តិ, លោកិយេសុ បន កាមាវចរកុសលេស្វេវ កទាចិ សន្ទិស្សន្តិ វិសុំ វិសុំ.
៣០. អប្បមញ្ញាយោ បន ទ្វាទសសុ បញ្ចមជ្ឈានវជ្ជិតមហគ្គតចិត្តេសុ ចេវ កាមាវចរកុសលេសុ ច សហេតុកកាមាវចរកិរិយចិត្តេសុ ចាតិ អដ្ឋវីសតិចិត្តេស្វេវ កទាចិ នានា ហុត្វា ជាយន្តិ, ឧបេក្ខាសហគតេសុ បនេត្ថ ករុណាមុទិតា ន សន្តីតិ កេចិ វទន្តិ.
៣១. បញ្ញា បន ទ្វាទសសុ ញាណសម្បយុត្តកាមាវចរចិត្តេសុ ចេវ សព្ពេសុបិ បញ្ចតិំសមហគ្គតលោកុត្តរចិត្តេសុ ចាតិ សត្តចត្តាលីសចិត្តេសុ សម្បយោគំ គច្ឆតីតិ.
៣២. ឯកូនវីសតិ ធម្មា, ជាយន្តេកូនសដ្ឋិសុ.
តយោ សោឡសចិត្តេសុ, អដ្ឋវីសតិយំ ទ្វយំ.
បញ្ញា បកាសិតា, សត្តចត្តាលីសវិធេសុបិ;
សម្បយុត្តា ចតុធេវំ, សោភនេស្វេវ សោភនា.
៣៣. ឥស្សាមច្ឆេរកុក្កុច្ច-វិរតិករុណាទយោ.
នានា កទាចិ មានោ ច, ថិន មិទ្ធំ តថា សហ.
៣៤. យថាវុត្តានុសារេន, សេសា និយតយោគិនោ.
សង្គហញ្ច បវក្ខាមិ, តេសំ ទានិ យថារហំ.
សង្គហនយោ
៣៥. ឆត្តិំសានុត្តរេ ធម្មា, បញ្ចតិំស មហគ្គតេ.
អដ្ឋតិំសាបិ លព្ភន្តិ, កាមាវចរសោភនេ.
សត្តវីសតិបុញ្ញម្ហិ, ទ្វាទសាហេតុកេតិ ច;
យថាសម្ភវយោគេន, បញ្ចធា តត្ថ សង្គហោ.
លោកុត្តរចិត្តសង្គហនយោ
៣៦. កថំ? លោកុត្តរេសុ តាវ អដ្ឋសុ បឋមជ្ឈានិកចិត្តេសុ អញ្ញសមានា តេរស ចេតសិកា, អប្បមញ្ញាវជ្ជិតា តេវីសតិ សោភនចេតសិកា ចេតិ ឆត្តិំស ធម្មា សង្គហំ គច្ឆន្តិ, តថា ទុតិយជ្ឈានិកចិត្តេសុ វិតក្កវជ្ជា, តតិយជ្ឈានិកចិត្តេសុ វិតក្កវិចារវជ្ជា, ចតុត្ថជ្ឈានិកចិត្តេសុ វិតក្កវិចារបីតិវជ្ជា, បញ្ចមជ្ឈានិកចិត្តេសុបិ ឧបេក្ខាសហគតា តេ ឯវ សង្គយ្ហន្តីតិ សព្ពថាបិ អដ្ឋសុ លោកុត្តរចិត្តេសុ បញ្ចកជ្ឈានវសេន បញ្ចធាវ សង្គហោ ហោតីតិ.
៣៧. ឆត្តិំស បញ្ចតិំស ច, ចតុត្តិំស យថាក្កមំ.
តេត្តិំសទ្វយមិច្ចេវំ, បញ្ចធានុត្តរេ ឋិតា.