៧. ពោធិបក្ខិយវគ្គោ

១. សំយោជនសុត្តំ

៥៣១. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ ភាវិតានិ ពហុលីកតានិ សំយោជនប្បហានាយ [សំយោជនានំ បហានាយ (ស្យា. ក.)] សំវត្តន្តិ. កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ភាវិតានិ ពហុលីកតានិ សំយោជនប្បហានាយ សំវត្តន្តី’’តិ. បឋមំ.

២. អនុសយសុត្តំ

៥៣២. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ ភាវិតានិ ពហុលីកតានិ អនុសយសមុគ្ឃាតាយ សំវត្តន្តិ. កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ភាវិតានិ ពហុលីកតានិ អនុសយសមុគ្ឃាតាយ សំវត្តន្តី’’តិ. ទុតិយំ.

៣. បរិញ្ញាសុត្តំ

៥៣៣. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ ភាវិតានិ ពហុលីកតានិ អទ្ធានបរិញ្ញាយ សំវត្តន្តិ. កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ភាវិតានិ ពហុលីកតានិ អទ្ធានបរិញ្ញាយ សំវត្តន្តី’’តិ. តតិយំ.

៤. អាសវក្ខយសុត្តំ

៥៣៤. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ ភាវិតានិ ពហុលីកតានិ អាសវានំ ខយាយ សំវត្តន្តិ. កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ភាវិតានិ ពហុលីកតានិ អាសវានំ ខយាយ សំវត្តន្តី’’តិ.

‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ ភាវិតានិ ពហុលីកតានិ សំយោជនប្បហានាយ សំវត្តន្តិ, អនុសយសមុគ្ឃាតាយ សំវត្តន្តិ, អទ្ធានបរិញ្ញាយ សំវត្តន្តិ, អាសវានំ ខយាយ សំវត្តន្តិ. កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ភាវិតានិ ពហុលីកតានិ សំយោជនប្បហានាយ សំវត្តន្តិ, អនុសយសមុគ្ឃាតាយ សំវត្តន្តិ, អទ្ធានបរិញ្ញាយ សំវត្តន្តិ, អាសវានំ ខយាយ សំវត្តន្តី’’តិ. ចតុត្ថំ.

៥. បឋមផលសុត្តំ

៥៣៥. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ. កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ. ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា ទ្វិន្នំ ផលានំ អញ្ញតរំ ផលំ បាដិកង្ខំ – ទិដ្ឋេវ ធម្មេ អញ្ញា, សតិ វា ឧបាទិសេសេ អនាគាមិតា’’តិ. បញ្ចមំ.

៦. ទុតិយផលសុត្តំ

៥៣៦. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ. កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ. ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា សត្ត ផលា សត្តានិសំសា បាដិកង្ខា. កតមេ សត្ត ផលា សត្តានិសំសា? ទិដ្ឋេវ ធម្មេ បដិកច្ច អញ្ញំ អារាធេតិ, នោ ចេ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ បដិកច្ច អញ្ញំ អារាធេតិ, អថ មរណកាលេ អញ្ញំ អារាធេតិ. នោ ចេ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ អញ្ញំ អារាធេតិ, នោ ចេ មរណកាលេ អញ្ញំ អារាធេតិ, អថ បញ្ចន្នំ ឱរម្ភាគិយានំ សំយោជនានំ បរិក្ខយា អន្តរាបរិនិព្ពាយី ហោតិ, ឧបហច្ចបរិនិព្ពាយី ហោតិ, អសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ, សសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ, ឧទ្ធំសោតោ ហោតិ អកនិដ្ឋគាមី. ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា ឥមេ សត្ត ផលា សត្តានិសំសា បាដិកង្ខា’’តិ. ឆដ្ឋំ.

៧. បឋមរុក្ខសុត្តំ

៥៣៧. ‘‘សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ, យេ កេចិ ជម្ពុទីបកា រុក្ខា, ជម្ពូ តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ; ឯវមេវ ខោ ភិក្ខវេ, យេ កេចិ ពោធិបក្ខិយា ធម្មា, បញ្ញិន្ទ្រិយំ តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ, យទិទំ – ពោធាយ. កតមេ ច, ភិក្ខវេ, ពោធិបក្ខិយា ធម្មា? សទ្ធិន្ទ្រិយំ, ភិក្ខវេ, ពោធិបក្ខិយោ ធម្មោ, តំ ពោធាយ សំវត្តតិ. វីរិយិន្ទ្រិយំ…បេ… សតិន្ទ្រិយំ…បេ… សមាធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ ពោធិបក្ខិយោ ធម្មោ, តំ ពោធាយ សំវត្តតិ. សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, យេ កេចិ ជម្ពុទីបកា រុក្ខា, ជម្ពូ តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ; ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, យេ កេចិ ពោធិបក្ខិយា ធម្មា, បញ្ញិន្ទ្រិយំ តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ, យទិទំ – ពោធាយា’’តិ. សត្តមំ.

៨. ទុតិយរុក្ខសុត្តំ

៥៣៨. ‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, យេ កេចិ ទេវានំ តាវតិំសានំ រុក្ខា, បារិឆត្តកោ តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ; ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, យេ កេចិ ពោធិបក្ខិយា ធម្មា, បញ្ញិន្ទ្រិយំ តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ, យទិទំ – ពោធាយ. កតមេ ច, ភិក្ខវេ, ពោធិបក្ខិយា ធម្មា? សទ្ធិន្ទ្រិយំ, ភិក្ខវេ, ពោធិបក្ខិយោ ធម្មោ, តំ ពោធាយ សំវត្តតិ. វីរិយិន្ទ្រិយំ…បេ… សតិន្ទ្រិយំ…បេ… សមាធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ ពោធិបក្ខិយោ ធម្មោ, តំ ពោធាយ សំវត្តតិ. សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, យេ កេចិ ទេវានំ តាវតិំសានំ រុក្ខា, បារិឆត្តកោ តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ; ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, យេ កេចិ ពោធិបក្ខិយា ធម្មា, បញ្ញិន្ទ្រិយំ តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ, យទិទំ – ពោធាយា’’តិ. អដ្ឋមំ.

៩. តតិយរុក្ខសុត្តំ

៥៣៩. ‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, យេ កេចិ អសុរានំ រុក្ខា, ចិត្តបាដលិ តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ; ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, យេ កេចិ ពោធិបក្ខិយា ធម្មា, បញ្ញិន្ទ្រិយំ តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ, យទិទំ – ពោធាយ. កតមេ ច, ភិក្ខវេ, ពោធិបក្ខិយា ធម្មា? សទ្ធិន្ទ្រិយំ, ភិក្ខវេ, ពោធិបក្ខិយោ ធម្មោ, តំ ពោធាយ សំវត្តតិ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ ពោធិបក្ខិយោ ធម្មោ, តំ ពោធាយ សំវត្តតិ. សេយ្យថាបិ ភិក្ខវេ, យេ កេចិ អសុរានំ រុក្ខា, ចិត្តបាដលិ តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ; ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, យេ កេចិ ពោធិបក្ខិយា ធម្មា, បញ្ញិន្ទ្រិយំ តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ, យទិទំ – ពោធាយា’’តិ. នវមំ.

១០. ចតុត្ថរុក្ខសុត្តំ

៥៤០. ‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, យេ កេចិ សុបណ្ណានំ រុក្ខា, កូដសិម្ពលី [កោដសិម្ពលិ (ស្យា. កំ.)] តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ; ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, យេ កេចិ ពោធិបក្ខិយា ធម្មា, បញ្ញិន្ទ្រិយំ តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ, យទិទំ – ពោធាយ. កតមេ ច, ភិក្ខវេ, ពោធិបក្ខិយា ធម្មា? សទ្ធិន្ទ្រិយំ, ភិក្ខវេ, ពោធិបក្ខិយោ ធម្មោ, តំ ពោធាយ សំវត្តតិ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ ពោធិបក្ខិយោ ធម្មោ, តំ ពោធាយ សំវត្តតិ. សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, យេ កេចិ សុបណ្ណានំ រុក្ខា, កូដសិម្ពលី តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ; ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, យេ កេចិ ពោធិបក្ខិយា ធម្មា, បញ្ញិន្ទ្រិយំ តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ, យទិទំ – ពោធាយា’’តិ. ទសមំ.

ពោធិបក្ខិយវគ្គោ សត្តមោ.

តស្សុទ្ទានំ –

សំយោជនា អនុសយា, បរិញ្ញា អាសវក្ខយា;

ទ្វេ ផលា ចតុរោ រុក្ខា, វគ្គោ តេន បវុច្ចតីតិ.