៧. ឯសនាវគ្គោ

១. ឯសនាសុត្តំ

១៦១. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘តិស្សោ ឥមា, ភិក្ខវេ, ឯសនា. កតមា តិស្សោ? កាមេសនា, ភវេសនា, ព្រហ្មចរិយេសនា – ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សោ ឯសនា. ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ ឯសនានំ អភិញ្ញាយ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ. កតមោ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សម្មាទិដ្ឋិំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ…បេ… សម្មាសមាធិំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ វិរាគនិស្សិតំ និរោធនិស្សិតំ វោស្សគ្គបរិណាមិំ. ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ ឯសនានំ អភិញ្ញាយ អយំ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ’’តិ.

‘‘តិស្សោ ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, ឯសនា. កតមា តិស្សោ? កាមេសនា, ភវេសនា, ព្រហ្មចរិយេសនា – ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សោ ឯសនា. ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ ឯសនានំ អភិញ្ញាយ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ. កតមោ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សម្មាទិដ្ឋិំ ភាវេតិ…បេ… សម្មាសមាធិំ ភាវេតិ រាគវិនយបរិយោសានំ ទោសវិនយបរិយោសានំ មោហវិនយបរិយោសានំ. ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ ឯសនានំ អភិញ្ញាយ អយំ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ’’តិ.

‘‘តិស្សោ ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, ឯសនា. កតមា តិស្សោ? កាមេសនា, ភវេសនា, ព្រហ្មចរិយេសនា – ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សោ ឯសនា. ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ ឯសនានំ អភិញ្ញាយ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ. កតមោ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សម្មាទិដ្ឋិំ ភាវេតិ…បេ… សម្មាសមាធិំ ភាវេតិ អមតោគធំ អមតបរាយនំ អមតបរិយោសានំ. ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ ឯសនានំ អភិញ្ញាយ អយំ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ’’តិ.

‘‘តិស្សោ ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, ឯសនា. កតមា តិស្សោ? កាមេសនា, ភវេសនា, ព្រហ្មចរិយេសនា – ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សោ ឯសនា. ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ ឯសនានំ អភិញ្ញាយ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ. កតមោ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សម្មាទិដ្ឋិំ ភាវេតិ…បេ… សម្មាសមាធិំ ភាវេតិ និព្ពាននិន្នំ និព្ពានបោណំ និព្ពានបព្ភារំ. ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ ឯសនានំ អភិញ្ញាយ អយំ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ’’តិ.

‘‘តិស្សោ ឥមា, ភិក្ខវេ, ឯសនា. កតមា តិស្សោ? កាមេសនា, ភវេសនា, ព្រហ្មចរិយេសនា – ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សោ ឯសនា. ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ ឯសនានំ បរិញ្ញាយ…បេ… អយំ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ’’តិ. (យទបិ អភិញ្ញា, តទបិ បរិញ្ញាយ វិត្ថារេតព្ពំ.)

‘‘តិស្សោ ឥមា, ភិក្ខវេ, ឯសនា. កតមា តិស្សោ? កាមេសនា, ភវេសនា, ព្រហ្មចរិយេសនា – ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សោ ឯសនា. ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ ឯសនានំ បរិក្ខយាយ…បេ… អយំ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ’’តិ. (យទបិ អភិញ្ញា, តទបិ បរិក្ខយាយ វិត្ថារេតព្ពំ.)

‘‘តិស្សោ ឥមា, ភិក្ខវេ, ឯសនា. កតមា តិស្សោ? កាមេសនា, ភវេសនា, ព្រហ្មចរិយេសនា – ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សោ ឯសនា. ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ ឯសនានំ បហានាយ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ. កតមោ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សម្មាទិដ្ឋិំ ភាវេតិ…បេ… សម្មាសមាធិំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ វិរាគនិស្សិតំ និរោធនិស្សិតំ វោស្សគ្គបរិណាមិំ…បេ… ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ ឯសនានំ បហានាយ អយំ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ’’តិ. (យទបិ អភិញ្ញា, តទបិ បហានាយ វិត្ថារេតព្ពំ.) បឋមំ.

២. វិធាសុត្តំ

១៦២. ‘‘តិស្សោ ឥមា, ភិក្ខវេ, វិធា. កតមា តិស្សោ? ‘សេយ្យោហមស្មី’តិ វិធា, ‘សទិសោហមស្មី’តិ វិធា, ‘ហីនោហមស្មី’តិ វិធា – ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សោ វិធា. ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ វិធានំ អភិញ្ញាយ បរិញ្ញាយ បរិក្ខយាយ បហានាយ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ. កតមោ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សម្មាទិដ្ឋិំ ភាវេតិ…បេ… សម្មាសមាធិំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ វិរាគនិស្សិតំ និរោធនិស្សិតំ វោស្សគ្គបរិណាមិំ…បេ… ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ តិស្សន្នំ វិធានំ អភិញ្ញាយ បរិញ្ញាយ បរិក្ខយាយ បហានាយ អយំ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ’’តិ. (យថា ឯសនា, ឯវំ វិត្ថារេតព្ពំ). ទុតិយំ.

៣. អាសវសុត្តំ

១៦៣. ‘‘តយោមេ, ភិក្ខវេ, អាសវា. កតមេ តយោ? កាមាសវោ, ភវាសវោ, អវិជ្ជាសវោ – ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, តយោ អាសវា. ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណន្នំ អាសវានំ អភិញ្ញាយ បរិញ្ញាយ បរិក្ខយាយ បហានាយ…បេ… អយំ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ’’តិ. តតិយំ.

៤. ភវសុត្តំ

១៦៤. ‘‘តយោមេ, ភិក្ខវេ, ភវា. កតមេ តយោ? កាមភវោ, រូបភវោ, អរូបភវោ – ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, តយោ ភវា. ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណន្នំ ភវានំ អភិញ្ញាយ បរិញ្ញាយ បរិក្ខយាយ បហានាយ…បេ… អយំ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ’’តិ. ចតុត្ថំ.

៥. ទុក្ខតាសុត្តំ

១៦៥. ‘‘តិស្សោ ឥមា, ភិក្ខវេ, ទុក្ខតា. កតមា តិស្សោ? ទុក្ខទុក្ខតា, សង្ខារទុក្ខតា, វិបរិណាមទុក្ខតា – ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សោ ទុក្ខតា. ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ ទុក្ខតានំ អភិញ្ញាយ បរិញ្ញាយ បរិក្ខយាយ បហានាយ…បេ… អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ’’តិ. បញ្ចមំ.

៦. ខិលសុត្តំ

១៦៦. ‘‘តយោមេ, ភិក្ខវេ, ខិលា. កតមេ តយោ? រាគោ ខិលោ, ទោសោ ខិលោ, មោហោ ខិលោ – ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, តយោ ខិលា. ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណន្នំ ខិលានំ អភិញ្ញាយ បរិញ្ញាយ បរិក្ខយាយ បហានាយ…បេ… អយំ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ’’តិ. ឆដ្ឋំ.

៧. មលសុត្តំ

១៦៧. ‘‘តីណិមានិ, ភិក្ខវេ, មលានិ. កតមានិ តីណិ? រាគោ មលំ, ទោសោ មលំ, មោហោ មលំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីណិ មលានិ. ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណន្នំ មលានំ អភិញ្ញាយ បរិញ្ញាយ បរិក្ខយាយ បហានាយ…បេ… អយំ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ’’តិ. សត្តមំ.

៨. នីឃសុត្តំ

១៦៨. ‘‘តយោមេ, ភិក្ខវេ, នីឃា. កតមេ តយោ? រាគោ នីឃោ, ទោសោ នីឃោ, មោហោ នីឃោ – ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, តយោ នីឃា. ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិណ្ណន្នំ នីឃានំ អភិញ្ញាយ បរិញ្ញាយ បរិក្ខយាយ បហានាយ…បេ… អយំ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ’’តិ. អដ្ឋមំ.

៩. វេទនាសុត្តំ

១៦៩. ‘‘តិស្សោ ឥមា, ភិក្ខវេ, វេទនា. កតមា តិស្សោ? សុខា វេទនា, ទុក្ខា វេទនា, អទុក្ខមសុខា វេទនា – ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សោ វេទនា. ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ វេទនានំ អភិញ្ញាយ បរិញ្ញាយ បរិក្ខយាយ បហានាយ…បេ… អយំ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ’’តិ. នវមំ.

១០. តណ្ហាសុត្តំ

១៧០. ‘‘តិស្សោ ឥមា, ភិក្ខវេ, តណ្ហា. កតមា តិស្សោ? កាមតណ្ហា, ភវតណ្ហា, វិភវតណ្ហា – ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សោ តណ្ហា. ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ តណ្ហានំ អភិញ្ញាយ បរិញ្ញាយ បរិក្ខយាយ បហានាយ…បេ… អយំ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ. កតមោ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សម្មាទិដ្ឋិំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ វិរាគនិស្សិតំ និរោធនិស្សិតំ វោស្សគ្គបរិណាមិំ…បេ… សម្មាសមាធិំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ វិរាគនិស្សិតំ និរោធនិស្សិតំ វោស្សគ្គបរិណាមិំ. ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ តណ្ហានំ អភិញ្ញាយ បរិញ្ញាយ បរិក្ខយាយ បហានាយ…បេ… អយំ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ’’តិ. ទសមំ.

១១. តសិនាសុត្តំ

១៧១. ‘‘តិស្សោ ឥមា, ភិក្ខវេ, តសិនា. កតមា តិស្សោ? កាមតសិនា, ភវតសិនា, វិភវតសិនា. ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ តសិនានំ អភិញ្ញាយ បរិញ្ញាយ បរិក្ខយាយ បហានាយ…បេ… រាគវិនយបរិយោសានំ ទោសវិនយបរិយោសានំ មោហវិនយបរិយោសានំ…បេ… អមតោគធំ អមតបរាយនំ អមតបរិយោសានំ…បេ… និព្ពាននិន្នំ និព្ពានបោណំ និព្ពានបព្ភារំ. ឥមាសំ ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សន្នំ តសិនានំ អភិញ្ញាយ បរិញ្ញាយ បរិក្ខយាយ បហានាយ…បេ… អយំ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ ភាវេតព្ពោ’’តិ. ឯកាទសមំ.

ឯសនាវគ្គោ សត្តមោ.

តស្សុទ្ទានំ –

ឯសនា វិធា អាសវោ, ភវោ ច ទុក្ខតា ខិលា;

មលំ នីឃោ ច វេទនា, ទ្វេ តណ្ហា តសិនាយ ចាតិ.