១១. អាគន្តុកសុត្តំ

១៥៩. ‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, អាគន្តុកាគារំ. តត្ថ បុរត្ថិមាយបិ ទិសាយ អាគន្ត្វា វាសំ កប្បេន្តិ, បច្ឆិមាយបិ ទិសាយ អាគន្ត្វា វាសំ កប្បេន្តិ, ឧត្តរាយបិ ទិសាយ អាគន្ត្វា វាសំ កប្បេន្តិ, ទក្ខិណាយបិ ទិសាយ អាគន្ត្វា វាសំ កប្បេន្តិ, ខត្តិយាបិ អាគន្ត្វា វាសំ កប្បេន្តិ, ព្រាហ្មណាបិ អាគន្ត្វា វាសំ កប្បេន្តិ, វេស្សាបិ អាគន្ត្វា វាសំ កប្បេន្តិ, សុទ្ទាបិ អាគន្ត្វា វាសំ កប្បេន្តិ; ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ អរិយំ អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ ភាវេន្តោ អរិយំ អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ ពហុលីករោន្តោ យេ ធម្មា អភិញ្ញា បរិញ្ញេយ្យា, តេ ធម្មេ អភិញ្ញា បរិជានាតិ, យេ ធម្មា អភិញ្ញា បហាតព្ពា, តេ ធម្មេ អភិញ្ញា បជហតិ, យេ ធម្មា អភិញ្ញា សច្ឆិកាតព្ពា, តេ ធម្មេ អភិញ្ញា សច្ឆិករោតិ, យេ ធម្មា អភិញ្ញា ភាវេតព្ពា, តេ ធម្មេ អភិញ្ញា ភាវេតិ.

‘‘កតមេ ច, ភិក្ខវេ, ធម្មា អភិញ្ញា បរិញ្ញេយ្យា? បញ្ចុបាទានក្ខន្ធាតិស្ស វចនីយំ. កតមេ បញ្ច? សេយ្យថិទំ – រូបុបាទានក្ខន្ធោ…បេ… វិញ្ញាណុបាទានក្ខន្ធោ. ឥមេ, ភិក្ខវេ, ធម្មា អភិញ្ញា បរិញ្ញេយ្យា. កតមេ ច, ភិក្ខវេ, ធម្មា អភិញ្ញា បហាតព្ពា? អវិជ្ជា ច ភវតណ្ហា ច – ឥមេ, ភិក្ខវេ, ធម្មា អភិញ្ញា បហាតព្ពា. កតមេ ច, ភិក្ខវេ, ធម្មា អភិញ្ញា សច្ឆិកាតព្ពា? វិជ្ជា ច វិមុត្តិ ច – ឥមេ, ភិក្ខវេ, ធម្មា អភិញ្ញា សច្ឆិកាតព្ពា. កតមេ ច, ភិក្ខវេ, ធម្មា អភិញ្ញា ភាវេតព្ពា? សមថោ ច វិបស្សនា ច – ឥមេ, ភិក្ខវេ, ធម្មា អភិញ្ញា ភាវេតព្ពា. កថញ្ច, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ អរិយំ អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ ភាវេន្តោ អរិយំ អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ ពហុលីករោន្តោ, យេ ធម្មា អភិញ្ញា បរិញ្ញេយ្យា តេ ធម្មេ អភិញ្ញា បរិជានាតិ…បេ… យេ ធម្មា អភិញ្ញា ភាវេតព្ពា, តេ ធម្មេ អភិញ្ញា ភាវេតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សម្មាទិដ្ឋិំ ភាវេតិ…បេ… សម្មាសមាធិំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ វិរាគនិស្សិតំ និរោធនិស្សិតំ វោស្សគ្គបរិណាមិំ…បេ… ឯវំ ខោ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ អរិយំ អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ ភាវេន្តោ អរិយំ អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ ពហុលីករោន្តោ យេ ធម្មា អភិញ្ញា បរិញ្ញេយ្យា, តេ ធម្មេ អភិញ្ញា បរិជានាតិ, យេ ធម្មា អភិញ្ញា បហាតព្ពា, តេ ធម្មេ អភិញ្ញា បជហតិ, យេ ធម្មា អភិញ្ញា សច្ឆិកាតព្ពា, តេ ធម្មេ អភិញ្ញា សច្ឆិករោតិ, យេ ធម្មា អភិញ្ញា ភាវេតព្ពា, តេ ធម្មេ អភិញ្ញា ភាវេតី’’តិ. ឯកាទសមំ.