២៦. អទុក្ខមសុខីសុត្តំ

២៤៩. ‘‘អទុក្ខមសុខី អត្តា ហោតិ អរោគោ បរំ មរណា’’តិ? ភគវំមូលកា នោ, ភន្តេ, ធម្មា…បេ… ‘‘រូបេ ខោ, ភិក្ខវេ, សតិ, រូបំ ឧបាទាយ, រូបំ អភិនិវិស្ស ឯវំ ទិដ្ឋិ ឧប្បជ្ជតិ – ‘អទុក្ខមសុខី អត្តា ហោតិ អរោគោ បរំ មរណា’តិ. វេទនាយ សតិ… សញ្ញាយ សតិ… សង្ខារេសុ សតិ… វិញ្ញាណេ សតិ, វិញ្ញាណំ ឧបាទាយ, វិញ្ញាណំ អភិនិវិស្ស ឯវំ ទិដ្ឋិ ឧប្បជ្ជតិ – ‘អទុក្ខមសុខី អត្តា ហោតិ អរោគោ បរំ មរណា’’’តិ.

‘‘តំ កិំ មញ្ញថ, ភិក្ខវេ, រូបំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា’’តិ? ‘‘អនិច្ចំ, ភន្តេ’’…បេ… វិបរិណាមធម្មំ, អបិ នុ តំ អនុបាទាយ ឯវំ ទិដ្ឋិ ឧប្បជ្ជេយ្យ – ‘អទុក្ខមសុខី អត្តា ហោតិ អរោគោ បរំ មរណា’’’តិ? ‘‘នោ ហេតំ, ភន្តេ’’. ‘‘ឥតិ ខោ, ភិក្ខវេ, ទុក្ខេ សតិ, ទុក្ខំ ឧបាទាយ, ទុក្ខំ អភិនិវិស្ស ឯវំ ទិដ្ឋិ ឧប្បជ្ជតិ – ‘អទុក្ខមសុខី អត្តា ហោតិ អរោគោ បរំ មរណា’’’តិ. ‘‘វេទនា… សញ្ញា… សង្ខារា… វិញ្ញាណំ និច្ចំ វា អនិច្ចំ វា’’តិ? ‘‘អនិច្ចំ, ភន្តេ’’…បេ… វិបរិណាមធម្មំ, អបិ នុ តំ អនុបាទាយ ឯវំ ទិដ្ឋិ ឧប្បជ្ជេយ្យ – ‘អទុក្ខមសុខី អត្តា ហោតិ អរោគោ បរំ មរណា’’’តិ? ‘‘នោ ហេតំ, ភន្តេ’’. ‘‘ឥតិ ខោ, ភិក្ខវេ, ទុក្ខេ សតិ, ទុក្ខំ ឧបាទាយ, ទុក្ខំ អភិនិវិស្ស ឯវំ ទិដ្ឋិ ឧប្បជ្ជតិ – ‘អទុក្ខមសុខី អត្តា ហោតិ អរោគោ បរំ មរណា’’’តិ. ឆព្ពីសតិមំ.

ទុតិយបេយ្យាលោ.

តស្សុទ្ទានំ –

វាតំ ឯតំ មម សោ, អត្តា នោ ច មេ សិយា;

នត្ថិ ករោតោ ហេតុ ច, មហាទិដ្ឋេន អដ្ឋមំ.

សស្សតោ អសស្សតោ ចេវ, អន្តានន្តវា ច វុច្ចតិ;

តំ ជីវំ អញ្ញំ ជីវញ្ច, តថាគតេន ចត្តារោ.

រូបី អត្តា ហោតិ, អរូបី ច អត្តា ហោតិ;

រូបី ច អរូបី ច អត្តា ហោតិ;

នេវ រូបី នារូបី អត្តា ហោតិ, ឯកន្តសុខី អត្តា ហោតិ.

ឯកន្តទុក្ខី អត្តា ហោតិ, សុខទុក្ខី អត្តា ហោតិ;

អទុក្ខមសុខី អត្តា ហោតិ, អរោគោ បរំ មរណាតិ;

ឥមេ ឆព្ពីសតិ សុត្តា, ទុតិយវារេន ទេសិតា.