៣. តតិយវគ្គោ

១. មាតុគាមសុត្តំ

១៧០. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ន តស្ស, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ ឯកោ ឯកស្ស ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ យស្ស លាភសក្ការសិលោកោ ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ …បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. បឋមំ.

២. កល្យាណីសុត្តំ

១៧១. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ន តស្ស, ភិក្ខវេ, ជនបទកល្យាណី ឯកា ឯកស្ស ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ យស្ស លាភសក្ការសិលោកោ ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. ទុតិយំ.

៣. ឯកបុត្តកសុត្តំ

១៧២. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… សទ្ធា, ភិក្ខវេ, ឧបាសិកា ឯកបុត្តកំ បិយំ មនាបំ ឯវំ សម្មា អាយាចមានា អាយាចេយ្យ – ‘តាទិសោ, តាត, ភវាហិ យាទិសោ ចិត្តោ ច គហបតិ ហត្ថកោ ច អាឡវកោ’តិ. ឯសា, ភិក្ខវេ, តុលា ឯតំ បមាណំ មម សាវកានំ ឧបាសកានំ, យទិទំ ចិត្តោ ច គហបតិ ហត្ថកោ ច អាឡវកោ. សចេ ខោ ត្វំ, តាត, អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជសិ; តាទិសោ, តាត, ភវាហិ យាទិសា សារិបុត្តមោគ្គល្លានាតិ. ឯសា, ភិក្ខវេ, តុលា ឯតំ បមាណំ មម សាវកានំ ភិក្ខូនំ, យទិទំ សារិបុត្តមោគ្គលានា. មា ច ខោ ត្វំ, តាត, សេខំ អប្បត្តមានសំ លាភសក្ការសិលោកោ អនុបាបុណាតូតិ. តញ្ចេ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុំ សេខំ អប្បត្តមានសំ លាភសក្ការសិលោកោ អនុបាបុណាតិ, សោ តស្ស ហោតិ អន្តរាយាយ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. តតិយំ.

៤. ឯកធីតុសុត្តំ

១៧៣. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… សទ្ធា ភិក្ខវេ ឧបាសិកា ឯកំ ធីតរំ បិយំ មនាបំ ឯវំ សម្មា អាយាចមានា អាយាចេយ្យ – ‘តាទិសា, អយ្យេ, ភវាហិ យាទិសា ខុជ្ជុត្តរា ច ឧបាសិកា វេឡុកណ្ឌកិយា [វេឡុកណ្ឌកី (សី. ឆក្កង្គុត្តរេបិ)] ច នន្ទមាតា’តិ. ឯសា, ភិក្ខវេ, តុលា ឯតំ បមាណំ មម សាវិកានំ ឧបាសិកានំ, យទិទំ ខុជ្ជុត្តរា ច ឧបាសិកា វេឡុកណ្ឌកិយា ច នន្ទមាតា. សចេ ខោ ត្វំ, អយ្យេ, អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជសិ; តាទិសា, អយ្យេ, ភវាហិ យាទិសា ខេមា ច ភិក្ខុនី ឧប្បលវណ្ណា ចាតិ. ឯសា, ភិក្ខវេ, តុលា ឯតំ បមាណំ មម សាវិកានំ ភិក្ខុនីនំ, យទិទំ ខេមា ច ភិក្ខុនី ឧប្បលវណ្ណា ច. មា ច ខោ ត្វំ, អយ្យេ, សេខំ អប្បត្តមានសំ លាភសក្ការសិលោកោ អនុបាបុណាតូតិ. តំ ចេ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិំ សេខំ អប្បត្តមានសំ លាភសក្ការសិលោកោ អនុបាបុណាតិ, សោ តស្សា ហោតិ អន្តរាយាយ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. ចតុត្ថំ.

៥. សមណព្រាហ្មណសុត្តំ

១៧៤. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘យេ ហិ កេចិ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា លាភសក្ការសិលោកស្ស អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ នប្បជានន្តិ, ន មេ តេ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា សមណេសុ វា សមណសម្មតា ព្រាហ្មណេសុ វា ព្រាហ្មណសម្មតា, ន ច បន តេ អាយស្មន្តា សាមញ្ញត្ថំ វា ព្រហ្មញ្ញត្ថំ វា ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរន្តិ. យេ ច ខោ កេចិ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា លាភសក្ការសិលោកស្ស អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ បជានន្តិ, តេ ច ខោ មេ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា សមណេសុ ចេវ សមណសម្មតា ព្រាហ្មណេសុ ច ព្រាហ្មណសម្មតា, តេ ច បនាយស្មន្តោ សាមញ្ញត្ថញ្ច ព្រហ្មញ្ញត្ថញ្ច ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរន្តី’’តិ. បញ្ចមំ.

៦. ទុតិយសមណព្រាហ្មណសុត្តំ

១៧៥. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘យេ ហិ កេចិ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា លាភសក្ការសិលោកស្ស សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ នប្បជានន្តិ…បេ… បជានន្តិ…បេ… សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរន្តី’’តិ. ឆដ្ឋំ.

៧. តតិយសមណព្រាហ្មណសុត្តំ

១៧៦. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘យេ ហិ កេចិ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា លាភសក្ការសិលោកំ យថាភូតំ នប្បជានន្តិ, លាភសក្ការសិលោកសមុទយំ នប្បជានន្តិ, លាភសក្ការសិលោកនិរោធំ នប្បជានន្តិ, លាភសក្ការសិលោកនិរោធគាមិនិំ បដិបទំ នប្បជានន្តិ …បេ… បជានន្តិ…បេ… សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរន្តី’’តិ. សត្តមំ.

៨. ឆវិសុត្តំ

១៧៧. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ. លាភសក្ការសិលោកោ, ភិក្ខវេ, ឆវិំ ឆិន្ទតិ, ឆវិំ ឆេត្វា ចម្មំ ឆិន្ទតិ, ចម្មំ ឆេត្វា មំសំ ឆិន្ទតិ, មំសំ ឆេត្វា ន្ហារុំ ឆិន្ទតិ, ន្ហារុំ ឆេត្វា អដ្ឋិំ ឆិន្ទតិ, អដ្ឋិំ ឆេត្វា អដ្ឋិមិញ្ជំ អាហច្ច តិដ្ឋតិ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. អដ្ឋមំ.

៩. រជ្ជុសុត្តំ

១៧៨. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ. លាភសក្ការសិលោកោ, ភិក្ខវេ, ឆវិំ ឆិន្ទតិ, ឆវិំ ឆេត្វា ចម្មំ ឆិន្ទតិ, ចម្មំ ឆេត្វា មំសំ ឆិន្ទតិ, មំសំ ឆេត្វា ន្ហារុំ ឆិន្ទតិ, ន្ហារុំ ឆេត្វា អដ្ឋិំ ឆិន្ទតិ, អដ្ឋិំ ឆេត្វា អដ្ឋិមិញ្ជំ អាហច្ច តិដ្ឋតិ’’.

‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, ពលវា បុរិសោ ទឡ្ហាយ វាឡរជ្ជុយា ជង្ឃំ វេឋេត្វា ឃំសេយ្យ. សា ឆវិំ ឆិន្ទេយ្យ, ឆវិំ ឆេត្វា ចម្មំ ឆិន្ទេយ្យ, ចម្មំ ឆេត្វា មំសំ ឆិន្ទេយ្យ, មំសំ ឆេត្វា ន្ហារុំ ឆិន្ទេយ្យ, ន្ហារុំ ឆេត្វា អដ្ឋិំ ឆិន្ទេយ្យ, អដ្ឋិំ ឆេត្វា អដ្ឋិមិញ្ជំ អាហច្ច តិដ្ឋេយ្យ. ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ ឆវិំ ឆិន្ទតិ, ឆវិំ ឆេត្វា ចម្មំ ឆិន្ទតិ, ចម្មំ ឆេត្វា មំសំ ឆិន្ទតិ, មំសំ ឆេត្វា ន្ហារុំ ឆិន្ទតិ, ន្ហារុំ ឆេត្វា អដ្ឋិំ ឆិន្ទតិ, អដ្ឋិំ ឆេត្វា អដ្ឋិំមិញ្ជំ អាហច្ច តិដ្ឋតិ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. នវមំ.

១០. ភិក្ខុសុត្តំ

១៧៩. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘យោបិ សោ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ អរហំ ខីណាសវោ តស្សបាហំ លាភសក្ការសិលោកោ អន្តរាយាយ វទាមី’’តិ. ឯវំ វុត្តេ, អាយស្មា អានន្ទោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘កិស្ស បន, ភន្តេ, ខីណាសវស្ស ភិក្ខុនោ លាភសក្ការសិលោកោ អន្តរាយាយា’’តិ? ‘‘យា ហិស្ស សា, អានន្ទ, អកុប្បា ចេតោវិមុត្តិ នាហំ តស្សា លាភសក្ការសិលោកំ អន្តរាយាយ វទាមិ. យេ ច ខ្វស្ស, អានន្ទ, អប្បមត្តស្ស អាតាបិនោ បហិតត្តស្ស វិហរតោ ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារា អធិគតា តេសាហមស្ស លាភសក្ការសិលោកំ អន្តរាយាយ វទាមិ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, អានន្ទ, លាភសក្ការសិលោកោ កដុកោ ផរុសោ អន្តរាយិកោ អនុត្តរស្ស យោគក្ខេមស្ស អធិគមាយ. តស្មាតិហានន្ទ, ឯវំ សិក្ខិតព្ពំ – ‘ឧប្បន្នំ លាភសក្ការសិលោកំ បជហិស្សាម, ន ច នោ ឧប្បន្នោ លាភសក្ការសិលោកោ ចិត្តំ បរិយាទាយ ឋស្សតី’តិ. ឯវញ្ហិ វោ, អានន្ទ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. ទសមំ.

តតិយោ វគ្គោ.

តស្សុទ្ទានំ –

មាតុគាមោ ច កល្យាណី, បុត្តោ ច ឯកធីតុ ច;

សមណព្រាហ្មណា តីណិ, ឆវិ រជ្ជុ ច ភិក្ខុនាតិ.