៦. លាភសក្ការសំយុត្តំ

១. បឋមវគ្គោ

១. ទារុណសុត្តំ

១៥៧. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តត្រ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ភិក្ខវោ’’តិ. ‘‘ភទន្តេ’’តិ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ. ភគវា ឯតទវោច –

‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ កដុកោ ផរុសោ អន្តរាយិកោ អនុត្តរស្ស យោគក្ខេមស្ស អធិគមាយ. តស្មាតិហ, ភិក្ខវេ, ឯវំ សិក្ខិតព្ពំ – ‘ឧប្បន្នំ លាភសក្ការសិលោកំ បជហិស្សាម, ន ច នោ ឧប្បន្នោ លាភសក្ការសិលោកោ ចិត្តំ បរិយាទាយ ឋស្សតី’តិ. ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. បឋមំ.

២. ពឡិសសុត្តំ

១៥៨. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ កដុកោ ផរុសោ អន្តរាយិកោ អនុត្តរស្ស យោគក្ខេមស្ស អធិគមាយ. សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, ពាឡិសិកោ អាមិសគតំ ពឡិសំ គម្ភីរេ ឧទករហទេ បក្ខិបេយ្យ. តមេនំ អញ្ញតរោ អាមិសចក្ខុ មច្ឆោ គិលេយ្យ. ឯវញ្ហិ សោ, ភិក្ខវេ, មច្ឆោ គិលពឡិសោ ពាឡិសិកស្ស អនយំ អាបន្នោ ព្យសនំ អាបន្នោ យថាកាមករណីយោ ពាឡិសិកស្ស’’.

‘‘ពាឡិសិកោតិ ខោ, ភិក្ខវេ, មារស្សេតំ បាបិមតោ អធិវចនំ. ពឡិសន្តិ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកស្សេតំ អធិវចនំ. យោ ហិ កោចិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ឧប្បន្នំ លាភសក្ការសិលោកំ អស្សាទេតិ និកាមេតិ, អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ គិលពឡិសោ មារស្ស អនយំ អាបន្នោ ព្យសនំ អាបន្នោ យថាកាមករណីយោ បាបិមតោ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ កដុកោ ផរុសោ អន្តរាយិកោ អនុត្តរស្ស យោគក្ខេមស្ស អធិគមាយ. តស្មាតិហ, ភិក្ខវេ, ឯវំ សិក្ខិតព្ពំ – ‘ឧប្បន្នំ លាភសក្ការសិលោកំ បជហិស្សាម, ន ច នោ ឧប្បន្នោ លាភសក្ការសិលោកោ ចិត្តំ បរិយាទាយ ឋស្សតី’តិ. ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. ទុតិយំ.

៣. កុម្មសុត្តំ

១៥៩. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… អធិគមាយ. ភូតបុព្ពំ, ភិក្ខវេ, អញ្ញតរស្មិំ ឧទករហទេ មហាកុម្មកុលំ ចិរនិវាសិ អហោសិ. អថ ខោ, ភិក្ខវេ, អញ្ញតរោ កុម្មោ អញ្ញតរំ កុម្មំ ឯតទវោច – ‘មា ខោ ត្វំ, តាត កុម្ម, ឯតំ បទេសំ អគមាសី’តិ. អគមាសិ ខោ, ភិក្ខវេ, សោ កុម្មោ តំ បទេសំ. តមេនំ លុទ្ទោ បបតាយ វិជ្ឈិ. អថ ខោ, ភិក្ខវេ, សោ កុម្មោ យេន សោ កុម្មោ តេនុបសង្កមិ. អទ្ទសា ខោ, ភិក្ខវេ, សោ កុម្មោ តំ កុម្មំ ទូរតោវ អាគច្ឆន្តំ. ទិស្វាន តំ កុម្មំ ឯតទវោច – ‘កច្ចិ ត្វំ, តាត កុម្ម, ន តំ បទេសំ អគមាសី’តិ? ‘អគមាសិំ ខ្វាហំ, តាត កុម្ម, តំ បទេស’ន្តិ. ‘កច្ចិ បនាសិ, តាត កុម្ម, អក្ខតោ អនុបហតោ’តិ? ‘អក្ខតោ ខោម្ហិ, តាត កុម្ម, អនុបហតោ, អត្ថិ ច មេ ឥទំ សុត្តកំ បិដ្ឋិតោ បិដ្ឋិតោ អនុពន្ធ’ន្តិ. ‘តគ្ឃសិ, តាត កុម្ម, ខតោ, តគ្ឃ ឧបហតោ. ឯតេន ហិ តេ, តាត កុម្ម, សុត្តកេន បិតរោ ច បិតាមហា ច អនយំ អាបន្នា ព្យសនំ អាបន្នា. គច្ឆ ទានិ ត្វំ, តាត កុម្ម, ន ទានិ ត្វំ អម្ហាក’’’ន្តិ.

‘‘លុទ្ទោតិ ខោ, ភិក្ខវេ, មារស្សេតំ បាបិមតោ អធិវចនំ. បបតាតិ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកស្សេតំ អធិវចនំ. សុត្តកន្តិ ខោ, ភិក្ខវេ, នន្ទិរាគស្សេតំ អធិវចនំ. យោ ហិ កោចិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ឧប្បន្នំ លាភសក្ការសិលោកំ អស្សាទេតិ និកាមេតិ – អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ គិទ្ធោ បបតាយ [ភិក្ខុ បបតាយ (ស្យា. កំ.), ភិក្ខុ វិទ្ធោ បបតាយ (?)] អនយំ អាបន្នោ ព្យសនំ អាបន្នោ យថាកាមករណីយោ បាបិមតោ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. តតិយំ.

៤. ទីឃលោមិកសុត្តំ

១៦០. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… អធិគមាយ. សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, ទីឃលោមិកា ឯឡកា កណ្ដកគហនំ បវិសេយ្យ. សា តត្រ តត្រ សជ្ជេយ្យ, តត្រ តត្រ គយ្ហេយ្យ [គច្ឆេយ្យ (សី.), គណ្ហេយ្យ (ស្យា. កំ. បី. ក.)], តត្រ តត្រ ពជ្ឈេយ្យ, តត្រ តត្រ អនយព្យសនំ អាបជ្ជេយ្យ. ‘ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, ឥធេកច្ចោ ភិក្ខុ លាភសក្ការសិលោកេន អភិភូតោ បរិយាទិណ្ណចិត្តោ បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ គាមំ វា និគមំ វា បិណ្ឌាយ បវិសតិ. សោ តត្រ តត្រ សជ្ជតិ, តត្រ តត្រ គយ្ហតិ, តត្រ តត្រ ពជ្ឈតិ, តត្រ តត្រ អនយព្យសនំ អាបជ្ជតិ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’’ន្តិ. ចតុត្ថំ.

៥. មីឡ្ហកសុត្តំ

១៦១. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… អធិគមាយ. សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, មីឡ្ហកា គូថាទី គូថបូរា បុណ្ណា គូថស្ស. បុរតោ ចស្ស មហាគូថបុញ្ជោ. សា តេន អញ្ញា មីឡ្ហកា អតិមញ្ញេយ្យ – ‘អហម្ហិ គូថាទី គូថបូរា បុណ្ណា គូថស្ស, បុរតោ ច ម្យាយំ មហាគូថបុញ្ជោ’តិ. ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, ឥធេកច្ចោ ភិក្ខុ លាភសក្ការសិលោកេន អភិភូតោ បរិយាទិណ្ណចិត្តោ បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ គាមំ វា និគមំ វា បិណ្ឌាយ បវិសតិ. សោ តត្ថ ភុត្តាវី ច ហោតិ យាវទត្ថោ, និមន្តិតោ ច ស្វាតនាយ, បិណ្ឌបាតោ ចស្ស បូរោ. សោ អារាមំ គន្ត្វា ភិក្ខុគណស្ស មជ្ឈេ វិកត្ថតិ – ‘ភុត្តាវី ចម្ហិ យាវទត្ថោ, និមន្តិតោ ចម្ហិ ស្វាតនាយ, បិណ្ឌបាតោ ច ម្យាយំ បូរោ, លាភី ចម្ហិ ចីវរ-បិណ្ឌបាត-សេនាសន-គិលានប្បច្ចយ-ភេសជ្ជបរិក្ខារានំ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ អប្បបុញ្ញា អប្បេសក្ខា ន លាភិនោ ចីវរ-បិណ្ឌបាតសេនាសន-គិលានប្បច្ចយ-ភេសជ្ជ-បរិក្ខារាន’ន្តិ. សោ តេន លាភសក្ការសិលោកេន អភិភូតោ បរិយាទិណ្ណចិត្តោ អញ្ញេ បេសលេ ភិក្ខូ អតិមញ្ញតិ. តញ្ហិ តស្ស, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសស្ស ហោតិ ទីឃរត្តំ អហិតាយ ទុក្ខាយ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. បញ្ចមំ.

៦. អសនិសុត្តំ

១៦២. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… អធិគមាយ. [ឧបរិ តតិយវគ្គេ តតិយចតុត្ថសុត្តេសុ ‘‘មា ច ខោ ត្វំ តាត សេខំ… អនុបាបុណាតូ’’តិ អាគតំ. តេន នយេន ឥធាបិ អត្ថោ គហេតព្ពោ. ឯត្ថ ហិ កិំ សទ្ទេន បដិក្ខេបត្ថោបិ សក្កា ញាតុំ, យថា ‘‘សយំ អភិញ្ញាយ កមុទ្ទិសេយ្យ’’ន្តិ. តស្មា កំ… អាគច្ឆតូតិ ឯត្ថ កមបិ… មា អាគច្ឆតូតិ ច, កំ សេខំ… អនុបាបុណាតូតិ ឯត្ថ កមបិ សេខំ… មា បាបុណាតូតិ ច អត្ថោ វេទិតព្ពោ. អដ្ឋកថាដីកាសុ ច អយមេវត្ថោ ញាបិតោ] កំ, ភិក្ខវេ, អសនិវិចក្កំ អាគច្ឆតុ [ឧបរិ តតិយវគ្គេ តរិយចតុត្ថសុត្តេសុ ‘‘មា ច ខោ ត្វំ តាត សេខំ… អនុបាបុណាតូ’’តិ អាគតំ. តេន នយេន ឥធាបិ អត្ថោ គហេតព្ពោ. ឯត្ថ ហិ កិំ សទ្ទេន បដិក្ខេបត្ថោបិ សក្កា ញាតុំ, យថា ‘‘សយំ អភិញ្ញាយ កមុទ្ទិសេយ្យ’’ន្តិ. តស្មា កំ… អាគច្ឆតូតិ ឯត្ថ កមបិ… មា អាគច្ឆតូតិច, តំ សេខំ… អនុបាបុណាតូតិ ឯត្ថ កមបិ សេខំ… មា បាបុណាតូតិ ច អត្ថោ វេទិតព្ពោ. អដ្ឋកថាដីកាសុ ច អយមេវត្ថោ ញាបិតោ], សេខំ [អសនិវិចក្កំ, តំ សេខំ (បី. ក.), អសនិវិចក្កំ, សេខំ (ស្យា. កំ.), អសនិវិចក្កំ អាគច្ឆតុ, កំ សេខំ (?)] អប្បត្តមានសំ លាភសក្ការសិលោកោ អនុបាបុណាតុ’’ [អនុបាបុណាតិ (បី. ក.)].

‘‘អសនិវិចក្កន្តិ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកស្សេតំ អធិវចនំ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. ឆដ្ឋំ.

៧. ទិទ្ធសុត្តំ

១៦៣. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… អធិគមាយ. កំ, ភិក្ខវេ, ទិទ្ធគតេន វិសល្លេន សល្លេន [ទិដ្ឋិគតេន វិសល្លេន (ក. សី.), ទិដ្ឋិគតេន សល្លេន (ស្យា. កំ.), ទិដ្ឋិគតេន វិសល្លេន សល្លេន (ក.), ទិដ្ឋគតេន វិសល្លេន សល្លេន (បី.)] វិជ្ឈតុ, សេខំ [វិជ្ឈតុ, តំ សេខំ (សី.), វិជ្ឈតិ, តំ សេខំ (បី. ក.)] អប្បត្តមានសំ លាភសក្ការសិលោកោ អនុបាបុណាតុ’’ [អនុបាបុណាតិ (បី. ក.)].

‘‘សល្លន្តិ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកស្សេតំ អធិវចនំ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. សត្តមំ.

៨. សិង្គាលសុត្តំ

១៦៤. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… អធិគមាយ. អស្សុត្ថ នោ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, រត្តិយា បច្ចូសសមយំ ជរសិង្គាលស្ស [សិង្គាលស្ស (ក.), ជរសិគាលស្ស (សី. ស្យា. កំ.)] វស្សមានស្សា’’តិ? ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’. ‘‘ឯសោ ខោ, ភិក្ខវេ, ជរសិង្គាលោ ឧក្កណ្ឌកេន [ឧក្កណ្ឌកេន (សី.), ឧក្កណ្ណកេន (ស្យា. កំ. បី.)] នាម រោគជាតេន ផុដ្ឋោ នេវ ពិលគតោ រមតិ, ន រុក្ខមូលគតោ រមតិ, ន អជ្ឈោកាសគតោ រមតិ; យេន យេន គច្ឆតិ, យត្ថ យត្ថ តិដ្ឋតិ, យត្ថ យត្ថ និសីទតិ, យត្ថ យត្ថ និបជ្ជតិ; តត្ថ តត្ថ អនយព្យសនំ អាបជ្ជតិ. ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, ឥធេកច្ចោ ភិក្ខុ លាភសក្ការសិលោកេន អភិភូតោ បរិយាទិណ្ណចិត្តោ នេវ សុញ្ញាគារគតោ រមតិ, ន រុក្ខមូលគតោ រមតិ, ន អជ្ឈោកាសគតោ រមតិ; យេន យេន គច្ឆតិ, យត្ថ យត្ថ តិដ្ឋតិ, យត្ថ យត្ថ និសីទតិ, យត្ថ យត្ថ និបជ្ជតិ; តត្ថ តត្ថ អនយព្យសនំ អាបជ្ជតិ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. អដ្ឋមំ.

៩. វេរម្ភសុត្តំ

១៦៥. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… អធិគមាយ. ឧបរិ, ភិក្ខវេ, អាកាសេ វេរម្ភា [វេរម្ពា (សី. បី.)] នាម វាតា វាយន្តិ. តត្ថ យោ បក្ខី គច្ឆតិ តមេនំ វេរម្ភា វាតា ខិបន្តិ. តស្ស វេរម្ភវាតក្ខិត្តស្ស អញ្ញេនេវ បាទា គច្ឆន្តិ, អញ្ញេន បក្ខា គច្ឆន្តិ, អញ្ញេន សីសំ គច្ឆតិ, អញ្ញេន កាយោ គច្ឆតិ. ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, ឥធេកច្ចោ ភិក្ខុ លាភសក្ការសិលោកេន អភិភូតោ បរិយាទិណ្ណចិត្តោ បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ គាមំ វា និគមំ វា បិណ្ឌាយ បវិសតិ អរក្ខិតេនេវ កាយេន អរក្ខិតាយ វាចាយ អរក្ខិតេន ចិត្តេន, អនុបដ្ឋិតាយ សតិយា, អសំវុតេហិ ឥន្ទ្រិយេហិ. សោ តត្ថ បស្សតិ មាតុគាមំ ទុន្និវត្ថំ វា ទុប្បារុតំ វា. តស្ស មាតុគាមំ ទិស្វា ទុន្និវត្ថំ វា ទុប្បារុតំ វា រាគោ ចិត្តំ អនុទ្ធំសេតិ. សោ រាគានុទ្ធំសិតេន ចិត្តេន សិក្ខំ បច្ចក្ខាយ ហីនាយាវត្តតិ. តស្ស អញ្ញេ ចីវរំ ហរន្តិ, អញ្ញេ បត្តំ ហរន្តិ, អញ្ញេ និសីទនំ ហរន្តិ, អញ្ញេ សូចិឃរំ ហរន្តិ, វេរម្ភវាតក្ខិត្តស្សេវ សកុណស្ស. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. នវមំ.

១០. សគាថកសុត្តំ

១៦៦. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… អធិគមាយ. ឥធាហំ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចំ បុគ្គលំ បស្សាមិ សក្ការេន អភិភូតំ បរិយាទិណ្ណចិត្តំ, កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបន្នំ. ឥធ បនាហំ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចំ បុគ្គលំ បស្សាមិ អសក្ការេន អភិភូតំ បរិយាទិណ្ណចិត្តំ, កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបន្នំ. ឥធ បនាហំ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចំ បុគ្គលំ បស្សាមិ សក្ការេន ច អសក្ការេន ច តទុភយេន អភិភូតំ បរិយាទិណ្ណចិត្តំ, កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបន្នំ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ.

ឥទមវោច ភគវា. ឥទំ វត្វាន សុគតោ អថាបរំ ឯតទវោច សត្ថា –

‘‘យស្ស សក្ករិយមានស្ស, អសក្ការេន ចូភយំ;

សមាធិ ន វិកម្បតិ, អប្បមាណវិហារិនោ [អប្បមាទវិហារិនោ (បី. ក.) អប្បមាណោតិ ហេត្ថ ផលសមាធិ, ន សតិ].

‘‘តំ ឈាយិនំ សាតតិកំ, សុខុមំ ទិដ្ឋិវិបស្សកំ;

ឧបាទានក្ខយារាមំ, អាហុ សប្បុរិសោ ឥតី’’តិ. ទសមំ;

បឋមោ វគ្គោ.

តស្សុទ្ទានំ –

ទារុណោ ពឡិសំ កុម្មំ, ទីឃលោមិ ច មីឡ្ហកំ;

អសនិ ទិទ្ធំ សិង្គាលំ, វេរម្ភេន សគាថកន្តិ.

២. ទុតិយវគ្គោ

១. សុវណ្ណបាតិសុត្តំ

១៦៧. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… អធិគមាយ. ឥធាហំ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចំ បុគ្គលំ ឯវំ ចេតសា ចេតោ បរិច្ច បជានាមិ – ‘ន ចាយមាយស្មា សុវណ្ណបាតិយាបិ រូបិយចុណ្ណបរិបូរាយ ហេតុ សម្បជានមុសា ភាសេយ្យា’តិ. តមេនំ បស្សាមិ អបរេន សមយេន លាភសក្ការសិលោកេន អភិភូតំ បរិយាទិណ្ណចិត្តំ សម្បជានមុសា ភាសន្តំ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. បឋមំ.

២. រូបិយបាតិសុត្តំ

១៦៨. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឥធាហំ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចំ បុគ្គលំ ឯវំ ចេតសា ចេតោ បរិច្ច បជានាមិ – ‘ន ចាយមាយស្មា រូបិយបាតិយាបិ សុវណ្ណចុណ្ណបរិបូរាយ ហេតុ សម្បជានមុសា ភាសេយ្យា’តិ. តមេនំ បស្សាមិ អបរេន សមយេន លាភសក្ការសិលោកេន អភិភូតំ បរិយាទិណ្ណចិត្តំ សម្បជានមុសា ភាសន្តំ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. ទុតិយំ.

៣-១០. សុវណ្ណនិក្ខសុត្តាទិអដ្ឋកំ

១៦៩. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ឥធាហំ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចំ បុគ្គលំ ឯវំ ចេតសា ចេតោ បរិច្ច បជានាមិ – ‘ន ចាយមាយស្មា សុវណ្ណនិក្ខស្សាបិ ហេតុ…បេ… សុវណ្ណនិក្ខសតស្សាបិ ហេតុ… សិង្គីនិក្ខស្សាបិ ហេតុ… សិង្គីនិក្ខសតស្សាបិ ហេតុ… បថវិយាបិ ជាតរូបបរិបូរាយ ហេតុ… អាមិសកិញ្ចិក្ខហេតុបិ… ជីវិតហេតុបិ… ជនបទកល្យាណិយាបិ ហេតុ សម្បជានមុសា ភាសេយ្យា’តិ. តមេនំ បស្សាមិ អបរេន សមយេន លាភសក្ការសិលោកេន អភិភូតំ បរិយាទិណ្ណចិត្តំ សម្បជានមុសា ភាសន្តំ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. ទសមំ.

ទុតិយោ វគ្គោ.

តស្សុទ្ទានំ –

ទ្វេ បាតិ ទ្វេ សុវណ្ណា ច, សិង្គីហិ អបរេ ទុវេ;

បថវី កិញ្ចិក្ខជីវិតំ, ជនបទកល្យាណិយា ទសាតិ.

៣. តតិយវគ្គោ

១. មាតុគាមសុត្តំ

១៧០. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ន តស្ស, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ ឯកោ ឯកស្ស ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ យស្ស លាភសក្ការសិលោកោ ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ …បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. បឋមំ.

២. កល្យាណីសុត្តំ

១៧១. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ន តស្ស, ភិក្ខវេ, ជនបទកល្យាណី ឯកា ឯកស្ស ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ យស្ស លាភសក្ការសិលោកោ ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋតិ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. ទុតិយំ.

៣. ឯកបុត្តកសុត្តំ

១៧២. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… សទ្ធា, ភិក្ខវេ, ឧបាសិកា ឯកបុត្តកំ បិយំ មនាបំ ឯវំ សម្មា អាយាចមានា អាយាចេយ្យ – ‘តាទិសោ, តាត, ភវាហិ យាទិសោ ចិត្តោ ច គហបតិ ហត្ថកោ ច អាឡវកោ’តិ. ឯសា, ភិក្ខវេ, តុលា ឯតំ បមាណំ មម សាវកានំ ឧបាសកានំ, យទិទំ ចិត្តោ ច គហបតិ ហត្ថកោ ច អាឡវកោ. សចេ ខោ ត្វំ, តាត, អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជសិ; តាទិសោ, តាត, ភវាហិ យាទិសា សារិបុត្តមោគ្គល្លានាតិ. ឯសា, ភិក្ខវេ, តុលា ឯតំ បមាណំ មម សាវកានំ ភិក្ខូនំ, យទិទំ សារិបុត្តមោគ្គលានា. មា ច ខោ ត្វំ, តាត, សេខំ អប្បត្តមានសំ លាភសក្ការសិលោកោ អនុបាបុណាតូតិ. តញ្ចេ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុំ សេខំ អប្បត្តមានសំ លាភសក្ការសិលោកោ អនុបាបុណាតិ, សោ តស្ស ហោតិ អន្តរាយាយ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. តតិយំ.

៤. ឯកធីតុសុត្តំ

១៧៣. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… សទ្ធា ភិក្ខវេ ឧបាសិកា ឯកំ ធីតរំ បិយំ មនាបំ ឯវំ សម្មា អាយាចមានា អាយាចេយ្យ – ‘តាទិសា, អយ្យេ, ភវាហិ យាទិសា ខុជ្ជុត្តរា ច ឧបាសិកា វេឡុកណ្ឌកិយា [វេឡុកណ្ឌកី (សី. ឆក្កង្គុត្តរេបិ)] ច នន្ទមាតា’តិ. ឯសា, ភិក្ខវេ, តុលា ឯតំ បមាណំ មម សាវិកានំ ឧបាសិកានំ, យទិទំ ខុជ្ជុត្តរា ច ឧបាសិកា វេឡុកណ្ឌកិយា ច នន្ទមាតា. សចេ ខោ ត្វំ, អយ្យេ, អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជសិ; តាទិសា, អយ្យេ, ភវាហិ យាទិសា ខេមា ច ភិក្ខុនី ឧប្បលវណ្ណា ចាតិ. ឯសា, ភិក្ខវេ, តុលា ឯតំ បមាណំ មម សាវិកានំ ភិក្ខុនីនំ, យទិទំ ខេមា ច ភិក្ខុនី ឧប្បលវណ្ណា ច. មា ច ខោ ត្វំ, អយ្យេ, សេខំ អប្បត្តមានសំ លាភសក្ការសិលោកោ អនុបាបុណាតូតិ. តំ ចេ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិំ សេខំ អប្បត្តមានសំ លាភសក្ការសិលោកោ អនុបាបុណាតិ, សោ តស្សា ហោតិ អន្តរាយាយ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. ចតុត្ថំ.

៥. សមណព្រាហ្មណសុត្តំ

១៧៤. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘យេ ហិ កេចិ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា លាភសក្ការសិលោកស្ស អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ នប្បជានន្តិ, ន មេ តេ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា សមណេសុ វា សមណសម្មតា ព្រាហ្មណេសុ វា ព្រាហ្មណសម្មតា, ន ច បន តេ អាយស្មន្តា សាមញ្ញត្ថំ វា ព្រហ្មញ្ញត្ថំ វា ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរន្តិ. យេ ច ខោ កេចិ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា លាភសក្ការសិលោកស្ស អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ បជានន្តិ, តេ ច ខោ មេ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា សមណេសុ ចេវ សមណសម្មតា ព្រាហ្មណេសុ ច ព្រាហ្មណសម្មតា, តេ ច បនាយស្មន្តោ សាមញ្ញត្ថញ្ច ព្រហ្មញ្ញត្ថញ្ច ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរន្តី’’តិ. បញ្ចមំ.

៦. ទុតិយសមណព្រាហ្មណសុត្តំ

១៧៥. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘យេ ហិ កេចិ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា លាភសក្ការសិលោកស្ស សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ នប្បជានន្តិ…បេ… បជានន្តិ…បេ… សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរន្តី’’តិ. ឆដ្ឋំ.

៧. តតិយសមណព្រាហ្មណសុត្តំ

១៧៦. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘យេ ហិ កេចិ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា លាភសក្ការសិលោកំ យថាភូតំ នប្បជានន្តិ, លាភសក្ការសិលោកសមុទយំ នប្បជានន្តិ, លាភសក្ការសិលោកនិរោធំ នប្បជានន្តិ, លាភសក្ការសិលោកនិរោធគាមិនិំ បដិបទំ នប្បជានន្តិ …បេ… បជានន្តិ…បេ… សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរន្តី’’តិ. សត្តមំ.

៨. ឆវិសុត្តំ

១៧៧. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ. លាភសក្ការសិលោកោ, ភិក្ខវេ, ឆវិំ ឆិន្ទតិ, ឆវិំ ឆេត្វា ចម្មំ ឆិន្ទតិ, ចម្មំ ឆេត្វា មំសំ ឆិន្ទតិ, មំសំ ឆេត្វា ន្ហារុំ ឆិន្ទតិ, ន្ហារុំ ឆេត្វា អដ្ឋិំ ឆិន្ទតិ, អដ្ឋិំ ឆេត្វា អដ្ឋិមិញ្ជំ អាហច្ច តិដ្ឋតិ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. អដ្ឋមំ.

៩. រជ្ជុសុត្តំ

១៧៨. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ. លាភសក្ការសិលោកោ, ភិក្ខវេ, ឆវិំ ឆិន្ទតិ, ឆវិំ ឆេត្វា ចម្មំ ឆិន្ទតិ, ចម្មំ ឆេត្វា មំសំ ឆិន្ទតិ, មំសំ ឆេត្វា ន្ហារុំ ឆិន្ទតិ, ន្ហារុំ ឆេត្វា អដ្ឋិំ ឆិន្ទតិ, អដ្ឋិំ ឆេត្វា អដ្ឋិមិញ្ជំ អាហច្ច តិដ្ឋតិ’’.

‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, ពលវា បុរិសោ ទឡ្ហាយ វាឡរជ្ជុយា ជង្ឃំ វេឋេត្វា ឃំសេយ្យ. សា ឆវិំ ឆិន្ទេយ្យ, ឆវិំ ឆេត្វា ចម្មំ ឆិន្ទេយ្យ, ចម្មំ ឆេត្វា មំសំ ឆិន្ទេយ្យ, មំសំ ឆេត្វា ន្ហារុំ ឆិន្ទេយ្យ, ន្ហារុំ ឆេត្វា អដ្ឋិំ ឆិន្ទេយ្យ, អដ្ឋិំ ឆេត្វា អដ្ឋិមិញ្ជំ អាហច្ច តិដ្ឋេយ្យ. ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ ឆវិំ ឆិន្ទតិ, ឆវិំ ឆេត្វា ចម្មំ ឆិន្ទតិ, ចម្មំ ឆេត្វា មំសំ ឆិន្ទតិ, មំសំ ឆេត្វា ន្ហារុំ ឆិន្ទតិ, ន្ហារុំ ឆេត្វា អដ្ឋិំ ឆិន្ទតិ, អដ្ឋិំ ឆេត្វា អដ្ឋិំមិញ្ជំ អាហច្ច តិដ្ឋតិ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. នវមំ.

១០. ភិក្ខុសុត្តំ

១៧៩. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘យោបិ សោ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ អរហំ ខីណាសវោ តស្សបាហំ លាភសក្ការសិលោកោ អន្តរាយាយ វទាមី’’តិ. ឯវំ វុត្តេ, អាយស្មា អានន្ទោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘កិស្ស បន, ភន្តេ, ខីណាសវស្ស ភិក្ខុនោ លាភសក្ការសិលោកោ អន្តរាយាយា’’តិ? ‘‘យា ហិស្ស សា, អានន្ទ, អកុប្បា ចេតោវិមុត្តិ នាហំ តស្សា លាភសក្ការសិលោកំ អន្តរាយាយ វទាមិ. យេ ច ខ្វស្ស, អានន្ទ, អប្បមត្តស្ស អាតាបិនោ បហិតត្តស្ស វិហរតោ ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារា អធិគតា តេសាហមស្ស លាភសក្ការសិលោកំ អន្តរាយាយ វទាមិ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, អានន្ទ, លាភសក្ការសិលោកោ កដុកោ ផរុសោ អន្តរាយិកោ អនុត្តរស្ស យោគក្ខេមស្ស អធិគមាយ. តស្មាតិហានន្ទ, ឯវំ សិក្ខិតព្ពំ – ‘ឧប្បន្នំ លាភសក្ការសិលោកំ បជហិស្សាម, ន ច នោ ឧប្បន្នោ លាភសក្ការសិលោកោ ចិត្តំ បរិយាទាយ ឋស្សតី’តិ. ឯវញ្ហិ វោ, អានន្ទ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. ទសមំ.

តតិយោ វគ្គោ.

តស្សុទ្ទានំ –

មាតុគាមោ ច កល្យាណី, បុត្តោ ច ឯកធីតុ ច;

សមណព្រាហ្មណា តីណិ, ឆវិ រជ្ជុ ច ភិក្ខុនាតិ.

៤. ចតុត្ថវគ្គោ

១. ភិន្ទិសុត្តំ

១៨០. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ. លាភសក្ការសិលោកេន អភិភូតោ បរិយាទិណ្ណចិត្តោ, ភិក្ខវេ, ទេវទត្តោ សង្ឃំ ភិន្ទិ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. បឋមំ.

២. កុសលមូលសុត្តំ

១៨១. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ. លាភសក្ការសិលោកេន អភិភូតស្ស បរិយាទិណ្ណចិត្តស្ស, ភិក្ខវេ, ទេវទត្តស្ស កុសលមូលំ សមុច្ឆេទមគមា. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. ទុតិយំ.

៣. កុសលធម្មសុត្តំ

១៨២. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ. លាភសក្ការសិលោកេន អភិភូតស្ស បរិយាទិណ្ណចិត្តស្ស, ភិក្ខវេ, ទេវទត្តស្ស កុសលោ ធម្មោ សមុច្ឆេទមគមា. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. តតិយំ.

៤. សុក្កធម្មសុត្តំ

១៨៣. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ. លាភសក្ការសិលោកេន អភិភូតស្ស បរិយាទិណ្ណចិត្តស្ស, ភិក្ខវេ, ទេវទត្តស្ស សុក្កោ ធម្មោ សមុច្ឆេទមគមា. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. ចតុត្ថំ.

៥. អចិរបក្កន្តសុត្តំ

១៨៤. ឯកំ សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ គិជ្ឈកូដេ បព្ពតេ អចិរបក្កន្តេ ទេវទត្តេ. តត្រ ខោ ភគវា ទេវទត្តំ អារព្ភ ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អត្តវធាយ, ភិក្ខវេ, ទេវទត្តស្ស លាភសក្ការសិលោកោ ឧទបាទិ, បរាភវាយ ទេវទត្តស្ស លាភសក្ការសិលោកោ ឧទបាទិ’’.

‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, កទលី អត្តវធាយ ផលំ ទេតិ, បរាភវាយ ផលំ ទេតិ; ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, អត្តវធាយ ទេវទត្តស្ស លាភសក្ការសិលោកោ ឧទបាទិ, បរាភវាយ ទេវទត្តស្ស លាភសក្ការសិលោកោ ឧទបាទិ.

‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, វេឡុ អត្តវធាយ ផលំ ទេតិ, បរាភវាយ ផលំ ទេតិ; ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, អត្តវធាយ ទេវទត្តស្ស លាភសក្ការសិលោកោ ឧទបាទិ, បរាភវាយ ទេវទត្តស្ស លាភសក្ការសិលោកោ ឧទបាទិ.

‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, នឡោ អត្តវធាយ ផលំ ទេតិ, បរាភវាយ ផលំ ទេតិ; ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, អត្តវធាយ ទេវទត្តស្ស លាភសក្ការសិលោកោ ឧទបាទិ, បរាភវាយ ទេវទត្តស្ស លាភសក្ការសិលោកោ ឧទបាទិ.

‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, អស្សតរី អត្តវធាយ គព្ភំ គណ្ហាតិ, បរាភវាយ គព្ភំ គណ្ហាតិ; ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, អត្តវធាយ ទេវទត្តស្ស លាភសក្ការសិលោកោ ឧទបាទិ, បរាភវាយ ទេវទត្តស្ស លាភសក្ការសិលោកោ ឧទបាទិ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ. ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ.

ឥទមវោច ភគវា. ឥទំ វត្វាន សុគតោ អថាបរំ ឯតទវោច សត្ថា –

‘‘ផលំ វេ កទលិំ ហន្តិ, ផលំ វេឡុំ ផលំ នឡំ;

សក្ការោ កាបុរិសំ ហន្តិ, គព្ភោ អស្សតរិំ យថាតិ’’. បញ្ចមំ;

៦. បញ្ចរថសតសុត្តំ

១៨៥. រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ កលន្ទកនិវាបេ. តេន ខោ បន សមយេន ទេវទត្តស្ស អជាតសត្តុកុមារោ បញ្ចហិ រថសតេហិ សាយំ បាតំ ឧបដ្ឋានំ គច្ឆតិ, បញ្ច ច ថាលិបាកសតានិ ភត្តាភិហារោ អភិហរីយតិ. អថ ខោ សម្ពហុលា ភិក្ខូ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិំសុ. ឯកមន្តំ និសិន្នា ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវន្តំ ឯតទវោចុំ – ‘‘ទេវទត្តស្ស, ភន្តេ, អជាតសត្តុកុមារោ បញ្ចហិ រថសតេហិ សាយំ បាតំ ឧបដ្ឋានំ គច្ឆតិ, បញ្ច ច ថាលិបាកសតានិ ភត្តាភិហារោ អភិហរីយតី’’តិ. ‘‘មា, ភិក្ខវេ, ទេវទត្តស្ស លាភសក្ការសិលោកំ បិហយិត្ថ. យាវកីវញ្ច, ភិក្ខវេ, ទេវទត្តស្ស អជាតសត្តុកុមារោ បញ្ចហិ រថសតេហិ សាយំ បាតំ ឧបដ្ឋានំ គមិស្សតិ, បញ្ច ច ថាលិបាកសតានិ ភត្តាភិហារោ អាហរីយិស្សតិ, ហានិយេវ, ភិក្ខវេ, ទេវទត្តស្ស បាដិកង្ខា កុសលេសុ ធម្មេសុ, នោ វុទ្ធិ’’.

‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, ចណ្ឌស្ស កុក្កុរស្ស នាសាយ បិត្តំ ភិន្ទេយ្យុំ, ឯវញ្ហិ សោ, ភិក្ខវេ, កុក្កុរោ ភិយ្យោសោមត្តាយ ចណ្ឌតរោ អស្ស; ឯវមេវ, ភិក្ខវេ, យាវកីវញ្ច ទេវទត្តស្ស អជាតសត្តុកុមារោ បញ្ចហិ រថសតេហិ សាយំ បាតំ ឧបដ្ឋានំ គមិស្សតិ, បញ្ច ច ថាលិបាកសតានិ ភត្តាភិហារោ អាហរីយិស្សតិ, ហានិយេវ, ភិក្ខវេ, ទេវទត្តស្ស បាដិកង្ខា កុសលេសុ ធម្មេសុ, នោ វុទ្ធិ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ…បេ… ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. ឆដ្ឋំ.

៧. មាតុសុត្តំ

១៨៦. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ កដុកោ ផរុសោ អន្តរាយិកោ អនុត្តរស្ស យោគក្ខេមស្ស អធិគមាយ. ឥធាហំ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចំ បុគ្គលំ ឯវំ ចេតសា ចេតោ បរិច្ច បជានាមិ – ‘ន ចាយមាយស្មា មាតុបិ ហេតុ សម្បជានមុសា ភាសេយ្យា’តិ. តមេនំ បស្សាមិ អបរេន សមយេន លាភសក្ការសិលោកេន អភិភូតំ បរិយាទិណ្ណចិត្តំ សម្បជានមុសា ភាសន្តំ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ កដុកោ ផរុសោ អន្តរាយិកោ អនុត្តរស្ស យោគក្ខេមស្ស អធិគមាយ. តស្មាតិហ, ភិក្ខវេ, ឯវំ សិក្ខិតព្ពំ – ‘ឧប្បន្នំ លាភសក្ការសិលោកំ បជហិស្សាម. ន ច នោ ឧប្បន្នោ លាភសក្ការសិលោកោ ចិត្តំ បរិយាទាយ ឋស្សតី’តិ. ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. សត្តមំ.

៨-១៣. បិតុសុត្តាទិឆក្កំ

១៨៧. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ទារុណោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ កដុកោ ផរុសោ អន្តរាយិកោ អនុត្តរស្ស យោគក្ខេមស្ស អធិគមាយ. ឥធាហំ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចំ បុគ្គលំ ឯវំ ចេតសា ចេតោ បរិច្ច បជានាមិ – ‘ន ចាយមាយស្មា បិតុបិ ហេតុ…បេ… ភាតុបិ ហេតុ… ភគិនិយាបិ ហេតុ… បុត្តស្សបិ ហេតុ… ធីតុយាបិ ហេតុ… បជាបតិយាបិ ហេតុ សម្បជានមុសា ភាសេយ្យា’តិ. តមេនំ បស្សាមិ អបរេន សមយេន លាភសក្ការសិលោកេន អភិភូតំ បរិយាទិណ្ណចិត្តំ សម្បជានមុសា ភាសន្តំ. ឯវំ ទារុណោ ខោ, ភិក្ខវេ, លាភសក្ការសិលោកោ កដុកោ ផរុសោ អន្តរាយិកោ អនុត្តរស្ស យោគក្ខេមស្ស អធិគមាយ. តស្មាតិហ, ភិក្ខវេ, ឯវំ សិក្ខិតព្ពំ – ‘ឧប្បន្នំ លាភសក្ការសិលោកំ បជហិស្សាម, ន ច នោ ឧប្បន្នោ លាភសក្ការសិលោកោ ចិត្តំ បរិយាទាយ ឋស្សតី’តិ. ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. តេរសមំ.

ចតុត្ថោ វគ្គោ.

តស្សុទ្ទានំ –

ភិន្ទិ មូលំ ទុវេ ធម្មា, បក្កន្តំ រថ មាតរិ;

បិតា ភាតា ច ភគិនី, បុត្តោ ធីតា បជាបតីតិ.

លាភសក្ការសំយុត្តំ សមត្តំ.