១០. ទុតិយពាហិរផស្សនានត្តសុត្តំ

៩៤. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ធាតុនានត្តំ, ភិក្ខវេ, បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សញ្ញានានត្តំ, សញ្ញានានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សង្កប្បនានត្តំ, ផស្ស… វេទនា… ឆន្ទ… បរិឡាហ… បរិយេសនានានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ លាភនានត្តំ; នោ លាភនានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ បរិយេសនានានត្តំ, នោ បរិយេសនានានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ បរិឡាហនានត្តំ, នោ បរិឡាហនានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ…បេ… ឆន្ទ… វេទនា… ផស្ស… សង្កប្ប… សញ្ញានានត្តំ, នោ សញ្ញានានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ ធាតុនានត្តំ. កតមញ្ច, ភិក្ខវេ, ធាតុនានត្តំ? រូបធាតុ…បេ… ធម្មធាតុ – ឥទំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ធាតុនានត្តំ’’.

‘‘កថញ្ច, ភិក្ខវេ, ធាតុនានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សញ្ញានានត្តំ, សញ្ញានានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សង្កប្បនានត្តំ? ផស្ស… វេទនា… ឆន្ទ… បរិឡាហ… បរិយេសនា… លាភ… នោ លាភនានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ បរិយេសនានានត្តំ, នោ បរិយេសនានានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ បរិឡាហ… ឆន្ទ… វេទនា… ផស្ស… នោ សង្កប្បនានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សញ្ញានានត្តំ, នោ សញ្ញានានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ ធាតុនានត្តំ?

‘‘រូបធាតុំ, ភិក្ខវេ, បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ រូបសញ្ញា…បេ… ធម្មធាតុំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ ធម្មសញ្ញា, ធម្មសញ្ញំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ…បេ… ធម្មបរិយេសនា, ធម្មបរិយេសនំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ ធម្មលាភោ; នោ ធម្មលាភំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ ធម្មបរិយេសនា, នោ ធម្មបរិយេសនំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ ធម្មបរិឡាហោ, នោ ធម្មបរិឡាហំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ ធម្មច្ឆន្ទោ, នោ ធម្មច្ឆន្ទំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ ធម្មសម្ផស្សជា វេទនា, នោ ធម្មសម្ផស្សជំ វេទនំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ ធម្មសម្ផស្សោ, នោ ធម្មសម្ផស្សំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ ធម្មសង្កប្បោ, នោ ធម្មសង្កប្បំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ ធម្មសញ្ញា, នោ ធម្មសញ្ញំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ ធម្មធាតុ.

‘‘ឯវំ ខោ, ភិក្ខវេ, ធាតុនានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សញ្ញានានត្តំ, សញ្ញានានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ…បេ… សង្កប្ប… ផស្ស… វេទនា… ឆន្ទ… បរិឡាហ… បរិយេសនា… លាភ… នោ លាភនានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ បរិយេសនានានត្តំ, នោ បរិយេសនានានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ បរិឡាហនានត្តំ, នោ បរិឡាហនានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ ឆន្ទនានត្តំ, នោ ឆន្ទនានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ វេទនានានត្តំ, នោ វេទនានានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ ផស្សនានត្តំ, នោ ផស្សនានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សង្កប្បនានត្តំ, នោ សង្កប្បនានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សញ្ញានានត្តំ, នោ សញ្ញានានត្តំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ ធាតុនានត្ត’’ន្តិ. ទសមំ.

នានត្តវគ្គោ បឋមោ.

តស្សុទ្ទានំ –

ធាតុផស្សញ្ច នោ ចេតំ, វេទនា អបរេ ទុវេ;

ឯតំ អជ្ឈត្តបញ្ចកំ, ធាតុសញ្ញញ្ច នោ ចេតំ;

ផស្សស្ស អបរេ ទុវេ, ឯតំ ពាហិរបញ្ចកន្តិ.