៦. ព្រហ្មលោកសុត្តំ
១៧៧. សាវត្ថិនិទានំ. តេន ខោ បន សមយេន ភគវា ទិវាវិហារគតោ ហោតិ បដិសល្លីនោ. អថ ខោ សុព្រហ្មា ច បច្ចេកព្រហ្មា សុទ្ធាវាសោ ច បច្ចេកព្រហ្មា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា បច្ចេកំ ទ្វារពាហំ [បច្ចេកទ្វារពាហំ (បី. ក.)] ឧបនិស្សាយ អដ្ឋំសុ. អថ ខោ សុព្រហ្មា បច្ចេកព្រហ្មា សុទ្ធាវាសំ បច្ចេកព្រហ្មានំ ឯតទវោច – ‘‘អកាលោ ខោ តាវ, មារិស, ភគវន្តំ បយិរុបាសិតុំ; ទិវាវិហារគតោ ភគវា បដិសល្លីនោ ច. អសុកោ ច ព្រហ្មលោកោ ឥទ្ធោ ចេវ ផីតោ ច, ព្រហ្មា ច តត្រ បមាទវិហារំ វិហរតិ. អាយាម, មារិស, យេន សោ ព្រហ្មលោកោ តេនុបសង្កមិស្សាម; ឧបសង្កមិត្វា តំ ព្រហ្មានំ សំវេជេយ្យាមា’’តិ. ‘‘ឯវំ, មារិសា’’តិ ខោ សុទ្ធាវាសោ បច្ចេកព្រហ្មា សុព្រហ្មុនោ បច្ចេកព្រហ្មុនោ បច្ចស្សោសិ.
អថ ខោ សុព្រហ្មា ច បច្ចេកព្រហ្មា សុទ្ធាវាសោ ច បច្ចេកព្រហ្មា – សេយ្យថាបិ នាម ពលវា បុរិសោ…បេ… ឯវមេវ – ភគវតោ បុរតោ អន្តរហិតា តស្មិំ ព្រហ្មលោកេ បាតុរហេសុំ. អទ្ទសា ខោ សោ ព្រហ្មា តេ ព្រហ្មានោ ទូរតោវ អាគច្ឆន្តេ. ទិស្វាន តេ ព្រហ្មានោ ឯតទវោច – ‘‘ហន្ទ កុតោ នុ តុម្ហេ, មារិសា, អាគច្ឆថា’’តិ? ‘‘អាគតា ខោ មយំ, មារិស, អម្ហ តស្ស ភគវតោ សន្តិកា អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស. គច្ឆេយ្យាសិ បន ត្វំ, មារិស, តស្ស ភគវតោ ឧបដ្ឋានំ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្សា’’តិ?
ឯវំ វុត្តោ [ឯវំ វុត្តេ (សី. ស្យា. កំ.)] ខោ សោ ព្រហ្មា តំ វចនំ អនធិវាសេន្តោ សហស្សក្ខត្តុំ អត្តានំ អភិនិម្មិនិត្វា សុព្រហ្មានំ បច្ចេកព្រហ្មានំ ឯតទវោច – ‘‘បស្សសិ មេ នោ ត្វំ, មារិស, ឯវរូបំ ឥទ្ធានុភាវ’’ន្តិ? ‘‘បស្សាមិ ខោ ត្យាហំ, មារិស, ឯវរូបំ ឥទ្ធានុភាវ’’ន្តិ. ‘‘សោ ខ្វាហំ, មារិស, ឯវំមហិទ្ធិកោ ឯវំមហានុភាវោ កស្ស អញ្ញស្ស សមណស្ស វា ព្រាហ្មណស្ស វា ឧបដ្ឋានំ គមិស្សាមី’’តិ?
អថ ខោ សុព្រហ្មា បច្ចេកព្រហ្មា ទ្វិសហស្សក្ខត្តុំ អត្តានំ អភិនិម្មិនិត្វា តំ ព្រហ្មានំ ឯតទវោច – ‘‘បស្សសិ មេ នោ ត្វំ, មារិស, ឯវរូបំ ឥទ្ធានុភាវ’’ន្តិ? ‘‘បស្សាមិ ខោ ត្យាហំ, មារិស, ឯវរូបំ ឥទ្ធានុភាវ’’ន្តិ. ‘‘តយា ច ខោ, មារិស, មយា ច ស្វេវ ភគវា មហិទ្ធិកតរោ ចេវ មហានុភាវតរោ ច. គច្ឆេយ្យាសិ ត្វំ, មារិស, តស្ស ភគវតោ ឧបដ្ឋានំ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្សា’’តិ? អថ ខោ សោ ព្រហ្មា សុព្រហ្មានំ បច្ចេកព្រហ្មានំ គាថាយ អជ្ឈភាសិ –
‘‘តយោ សុបណ្ណា ចតុរោ ច ហំសា,
ព្យគ្ឃីនិសា បញ្ចសតា ច ឈាយិនោ;
តយិទំ វិមានំ ជលតេ ច [ជលតេវ (បី. ក.)] ព្រហ្មេ,
ឱភាសយំ ឧត្តរស្សំ ទិសាយ’’ន្តិ.
‘‘កិញ្ចាបិ តេ តំ ជលតេ វិមានំ,
ឱភាសយំ ឧត្តរស្សំ ទិសាយំ;
រូបេ រណំ ទិស្វា សទា បវេធិតំ,
តស្មា ន រូបេ រមតី សុមេធោ’’តិ.
អថ ខោ សុព្រហ្មា ច បច្ចេកព្រហ្មា សុទ្ធាវាសោ ច បច្ចេកព្រហ្មា តំ ព្រហ្មានំ សំវេជេត្វា តត្ថេវន្តរធាយិំសុ. អគមាសិ ច ខោ សោ ព្រហ្មា អបរេន សមយេន ភគវតោ ឧបដ្ឋានំ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្សាតិ.