៤. ពកព្រហ្មសុត្តំ

១៧៥. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ពកស្ស ព្រហ្មុនោ ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ ហោតិ – ‘‘ឥទំ និច្ចំ, ឥទំ ធុវំ, ឥទំ សស្សតំ, ឥទំ កេវលំ, ឥទំ អចវនធម្មំ, ឥទញ្ហិ ន ជាយតិ ន ជីយតិ ន មីយតិ ន ចវតិ ន ឧបបជ្ជតិ, ឥតោ ច បនញ្ញំ ឧត្តរិំ [ឧត្តរិំ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] និស្សរណំ នត្ថី’’តិ.

អថ ខោ ភគវា ពកស្ស ព្រហ្មុនោ ចេតសា ចេតោបរិវិតក្កមញ្ញាយ – សេយ្យថាបិ នាម ពលវា បុរិសោ សមិញ្ជិតំ វា ពាហំ បសារេយ្យ, បសារិតំ វា ពាហំ សមិញ្ជេយ្យ ឯវមេវ – ជេតវនេ អន្តរហិតោ តស្មិំ ព្រហ្មលោកេ បាតុរហោសិ. អទ្ទសា ខោ ពកោ ព្រហ្មា ភគវន្តំ ទូរតោវ អាគច្ឆន្តំ. ទិស្វាន ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘ឯហិ ខោ មារិស, ស្វាគតំ តេ, មារិស! ចិរស្សំ ខោ មារិស! ឥមំ បរិយាយមកាសិ យទិទំ ឥធាគមនាយ. ឥទញ្ហិ, មារិស, និច្ចំ, ឥទំ ធុវំ, ឥទំ សស្សតំ, ឥទំ កេវលំ, ឥទំ អចវនធម្មំ, ឥទញ្ហិ ន ជាយតិ ន ជីយតិ ន មីយតិ ន ចវតិ ន ឧបបជ្ជតិ. ឥតោ ច បនញ្ញំ ឧត្តរិ និស្សរណំ នត្ថី’’តិ.

ឯវំ វុត្តេ, ភគវា ពកំ ព្រហ្មានំ ឯតទវោច – ‘‘អវិជ្ជាគតោ វត, ភោ, ពកោ ព្រហ្មា; អវិជ្ជាគតោ វត, ភោ, ពកោ ព្រហ្មា. យត្រ ហិ នាម អនិច្ចំយេវ សមានំ និច្ចន្តិ វក្ខតិ, អធុវំយេវ សមានំ ធុវន្តិ វក្ខតិ, អសស្សតំយេវ សមានំ សស្សតន្តិ វក្ខតិ, អកេវលំយេវ សមានំ កេវលន្តិ វក្ខតិ, ចវនធម្មំយេវ សមានំ អចវនធម្មន្តិ វក្ខតិ. យត្ថ ច បន ជាយតិ ច ជីយតិ ច មីយតិ ច ចវតិ ច ឧបបជ្ជតិ ច, តញ្ច តថា វក្ខតិ – ‘ឥទញ្ហិ ន ជាយតិ ន ជីយតិ ន មីយតិ ន ចវតិ ន ឧបបជ្ជតិ’. សន្តញ្ច បនញ្ញំ ឧត្តរិ និស្សរណំ, ‘នត្ថញ្ញំ ឧត្តរិ និស្សរណ’ន្តិ វក្ខតី’’តិ.

‘‘ទ្វាសត្តតិ គោតម បុញ្ញកម្មា,

វសវត្តិនោ ជាតិជរំ អតីតា;

អយមន្តិមា វេទគូ ព្រហ្មុបបត្តិ,

អស្មាភិជប្បន្តិ ជនា អនេកា’’តិ.

‘‘អប្បញ្ហិ ឯតំ ន ហិ ទីឃមាយុ,

យំ ត្វំ ពក មញ្ញសិ ទីឃមាយុំ;

សតំ សហស្សានំ [សហស្សាន (ស្យា. កំ.)] និរព្ពុទានំ,

អាយុំ បជានាមិ តវាហំ ព្រហ្មេ’’តិ.

‘‘អនន្តទស្សី ភគវាហមស្មិ,

ជាតិជរំ សោកមុបាតិវត្តោ;

កិំ មេ បុរាណំ វតសីលវត្តំ,

អាចិក្ខ មេ តំ យមហំ វិជញ្ញា’’តិ.

‘‘យំ ត្វំ អបាយេសិ ពហូ មនុស្សេ,

បិបាសិតេ ឃម្មនិ សម្បរេតេ;

តំ តេ បុរាណំ វតសីលវត្តំ,

សុត្តប្បពុទ្ធោវ អនុស្សរាមិ.

‘‘យំ ឯណិកូលស្មិំ ជនំ គហីតំ,

អមោចយី គយ្ហកំ នីយមានំ;

តំ តេ បុរាណំ វតសីលវត្តំ,

សុត្តប្បពុទ្ធោវ អនុស្សរាមិ.

‘‘គង្គាយ សោតស្មិំ គហីតនាវំ,

លុទ្ទេន នាគេន មនុស្សកម្យា;

បមោចយិត្ថ ពលសា បសយ្ហ,

តំ តេ បុរាណំ វតសីលវត្តំ,

សុត្តប្បពុទ្ធោវ អនុស្សរាមិ.

‘‘កប្បោ ច តេ ពទ្ធចរោ អហោសិំ,

សម្ពុទ្ធិមន្តំ [សម្ពុទ្ធិវន្តំ (ពហូសុ)] វតិនំ អមញ្ញិ;

តំ តេ បុរាណំ វតសីលវត្តំ,

សុត្តប្បពុទ្ធោវ អនុស្សរាមី’’តិ.

‘‘អទ្ធា បជានាសិ មមេតមាយុំ,

អញ្ញេបិ [អញ្ញម្បិ (សី. បី.)] ជានាសិ តថា ហិ ពុទ្ធោ;

តថា ហិ ត្យាយំ ជលិតានុភាវោ,

ឱភាសយំ តិដ្ឋតិ ព្រហ្មលោក’’ន្តិ.