៣. សប្បុរិសសុត្តំ

១០៥. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តត្រ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ភិក្ខវោ’’តិ. ‘‘ភទន្តេ’’តិ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ. ភគវា ឯតទវោច – ‘‘សប្បុរិសធម្មញ្ច វោ, ភិក្ខវេ, ទេសេស្សាមិ អសប្បុរិសធម្មញ្ច. តំ សុណាថ, សាធុកំ មនសិ ករោថ; ភាសិស្សាមី’’តិ. ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ. ភគវា ឯតទវោច –

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសោ ឧច្ចាកុលា បព្ពជិតោ ហោតិ. សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ ឧច្ចាកុលា បព្ពជិតោ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ ន ឧច្ចាកុលា បព្ពជិតា’តិ. សោ តាយ ឧច្ចាកុលីនតាយ អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ. អយំ [អយម្បិ (សី. បី.)], ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ. សប្បុរិសោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘ន ខោ ឧច្ចាកុលីនតាយ លោភធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, ទោសធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, មោហធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ. នោ ចេបិ ឧច្ចាកុលា បព្ពជិតោ ហោតិ; សោ ច ហោតិ ធម្មានុធម្មប្បដិបន្នោ សាមីចិប្បដិបន្នោ អនុធម្មចារី, សោ តត្ថ បុជ្ជោ, សោ តត្ថ បាសំសោ’តិ. សោ បដិបទំយេវ អន្តរំ ករិត្វា តាយ ឧច្ចាកុលីនតាយ នេវត្តានុក្កំសេតិ ន បរំ វម្ភេតិ. អយំ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសធម្មោ.

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសោ មហាកុលា បព្ពជិតោ ហោតិ…បេ… [យថា ឧច្ចាកុលវារេ តថា វិត្ថារេតព្ពំ] មហាភោគកុលា បព្ពជិតោ ហោតិ…បេ… ឧឡារភោគកុលា បព្ពជិតោ ហោតិ. សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ ឧឡារភោគកុលា បព្ពជិតោ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ ន ឧឡារភោគកុលា បព្ពជិតា’តិ. សោ តាយ ឧឡារភោគតាយ អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ. សប្បុរិសោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘ន ខោ ឧឡារភោគតាយ លោភធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, ទោសធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, មោហធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ. នោ ចេបិ ឧឡារភោគកុលា បព្ពជិតោ ហោតិ; សោ ច ហោតិ ធម្មានុធម្មប្បដិបន្នោ សាមីចិប្បដិបន្នោ អនុធម្មចារី, សោ តត្ថ បុជ្ជោ, សោ តត្ថ បាសំសោ’តិ. សោ បដិបទំយេវ អន្តរំ ករិត្វា តាយ ឧឡារភោគតាយ នេវត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសធម្មោ.

១០៦. ‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសោ ញាតោ ហោតិ យសស្សី. សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ ញាតោ យសស្សី, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ អប្បញ្ញាតា អប្បេសក្ខា’តិ. សោ តេន ញត្តេន [ញាតេន (សី. ក.), ញាតត្តេន (ស្យា. កំ. បី.)] អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ. សប្បុរិសោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘ន ខោ ញត្តេន លោភធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, ទោសធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, មោហធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ. នោ ចេបិ ញាតោ ហោតិ យសស្សី; សោ ច ហោតិ ធម្មានុធម្មប្បដិបន្នោ សាមីចិប្បដិបន្នោ អនុធម្មចារី, សោ តត្ថ បុជ្ជោ, សោ តត្ថ បាសំសោ’តិ. សោ បដិបទំយេវ អន្តរំ ករិត្វា តេន ញត្តេន នេវត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសធម្មោ.

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសោ លាភី ហោតិ ចីវរបិណ្ឌបាតសេនាសនគិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារានំ. សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ លាភី ចីវរបិណ្ឌបាតសេនាសនគិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារានំ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ ន លាភិនោ ចីវរបិណ្ឌបាតសេនាសនគិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារាន’ន្តិ. សោ តេន លាភេន អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ. សប្បុរិសោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘ន ខោ លាភេន លោភធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, ទោសធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, មោហធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ. នោ ចេបិ លាភី ហោតិ ចីវរបិណ្ឌបាតសេនាសនគិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារានំ; សោ ច ហោតិ ធម្មានុធម្មប្បដិបន្នោ សាមីចិប្បដិបន្នោ អនុធម្មចារី, សោ តត្ថ បុជ្ជោ, សោ តត្ថ បាសំសោ’តិ. សោ បដិបទំយេវ អន្តរំ ករិត្វា តេន លាភេន នេវត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសធម្មោ.

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសោ ពហុស្សុតោ ហោតិ. សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ ពហុស្សុតោ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ ន ពហុស្សុតា’តិ. សោ តេន ពាហុសច្ចេន អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ. សប្បុរិសោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘ន ខោ ពាហុសច្ចេន លោភធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, ទោសធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, មោហធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ. នោ ចេបិ ពហុស្សុតោ ហោតិ; សោ ច ហោតិ ធម្មានុធម្មប្បដិបន្នោ សាមីចិប្បដិបន្នោ អនុធម្មចារី, សោ តត្ថ បុជ្ជោ, សោ តត្ថ បាសំសោ’តិ. សោ បដិបទំយេវ អន្តរំ ករិត្វា តេន ពាហុសច្ចេន នេវត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសធម្មោ.

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសោ វិនយធរោ ហោតិ. សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ វិនយធរោ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ ន វិនយធរា’តិ. សោ តេន វិនយធរត្តេន អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ. សប្បុរិសោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘ន ខោ វិនយធរត្តេន លោភធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, ទោសធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, មោហធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ. នោ ចេបិ វិនយធរោ ហោតិ; សោ ច ហោតិ ធម្មានុធម្មប្បដិបន្នោ សាមីចិប្បដិបន្នោ អនុធម្មចារី, សោ តត្ថ បុជ្ជោ, សោ តត្ថ បាសំសោ’តិ. សោ បដិបទំយេវ អន្តរំ ករិត្វា តេន វិនយធរត្តេន នេវត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសធម្មោ.

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសោ ធម្មកថិកោ ហោតិ. សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ ធម្មកថិកោ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ ន ធម្មកថិកា’តិ. សោ តេន ធម្មកថិកត្តេន អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ. សប្បុរិសោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘ន ខោ ធម្មកថិកត្តេន លោភធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, ទោសធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, មោហធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ. នោ ចេបិ ធម្មកថិកោ ហោតិ; សោ ច ហោតិ ធម្មានុធម្មប្បដិបន្នោ សាមីចិប្បដិបន្នោ អនុធម្មចារី, សោ តត្ថ បុជ្ជោ, សោ តត្ថ បាសំសោ’តិ. សោ បដិបទំយេវ អន្តរំ ករិត្វា តេន ធម្មកថិកត្តេន នេវត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសធម្មោ.

១០៧. ‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសោ អារញ្ញិកោ ហោតិ. សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ អារញ្ញិកោ ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ ន អារញ្ញិកា’តិ. សោ តេន អារញ្ញិកត្តេន អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ. សប្បុរិសោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘ន ខោ អារញ្ញិកត្តេន លោភធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, ទោសធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, មោហធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ. នោ ចេបិ អារញ្ញិកោ ហោតិ; សោ ច ហោតិ ធម្មានុធម្មប្បដិបន្នោ សាមីចិប្បដិបន្នោ អនុធម្មចារី, សោ តត្ថ បុជ្ជោ, សោ តត្ថ បាសំសោ’តិ. សោ បដិបទំយេវ អន្តរំ ករិត្វា តេន អារញ្ញិកត្តេន នេវត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសធម្មោ.

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសោ បំសុកូលិកោ ហោតិ. សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ បំសុកូលិកោ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ ន បំសុកូលិកា’តិ. សោ តេន បំសុកូលិកត្តេន អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ. សប្បុរិសោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘ន ខោ បំសុកូលិកត្តេន លោភធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, ទោសធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, មោហធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ. នោ ចេបិ បំសុកូលិកោ ហោតិ; សោ ច ហោតិ ធម្មានុធម្មប្បដិបន្នោ សាមីចិប្បដិបន្នោ អនុធម្មចារី, សោ តត្ថ បុជ្ជោ, សោ តត្ថ បាសំសោ’តិ. សោ បដិបទំយេវ អន្តរំ ករិត្វា តេន បំសុកូលិកត្តេន នេវត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសធម្មោ.

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសោ បិណ្ឌបាតិកោ ហោតិ. សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ បិណ្ឌបាតិកោ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ ន បិណ្ឌបាតិកា’តិ. សោ តេន បិណ្ឌបាតិកត្តេន អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ. សប្បុរិសោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘ន ខោ បិណ្ឌបាតិកត្តេន លោភធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, ទោសធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, មោហធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ. នោ ចេបិ បិណ្ឌបាតិកោ ហោតិ; សោ ច ហោតិ ធម្មានុធម្មប្បដិបន្នោ សាមីចិប្បដិបន្នោ អនុធម្មចារី, សោ តត្ថ បុជ្ជោ, សោ តត្ថ បាសំសោ’តិ. សោ បដិបទំយេវ អន្តរំ ករិត្វា តេន បិណ្ឌបាតិកត្តេន នេវត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសធម្មោ.

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសោ រុក្ខមូលិកោ ហោតិ. សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ រុក្ខមូលិកោ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ ន រុក្ខមូលិកា’តិ. សោ តេន រុក្ខមូលិកត្តេន អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ. សប្បុរិសោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘ន ខោ រុក្ខមូលិកត្តេន លោភធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, ទោសធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, មោហធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ. នោ ចេបិ រុក្ខមូលិកោ ហោតិ; សោ ច ហោតិ ធម្មានុធម្មប្បដិបន្នោ សាមីចិប្បដិបន្នោ អនុធម្មចារី, សោ តត្ថ បុជ្ជោ, សោ តត្ថ បាសំសោ’តិ. សោ បដិបទំយេវ អន្តរំ ករិត្វា តេន រុក្ខមូលិកត្តេន នេវត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសធម្មោ.

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសោ សោសានិកោ ហោតិ…បេ… អព្ភោកាសិកោ ហោតិ… នេសជ្ជិកោ ហោតិ… យថាសន្ថតិកោ ហោតិ… ឯកាសនិកោ ហោតិ. សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ ឯកាសនិកោ, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ ន ឯកាសនិកា’តិ. សោ តេន ឯកាសនិកត្តេន អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ. សប្បុរិសោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘ន ខោ ឯកាសនិកត្តេន លោភធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, ទោសធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ, មោហធម្មា វា បរិក្ខយំ គច្ឆន្តិ. នោ ចេបិ ឯកាសនិកោ ហោតិ; សោ ច ហោតិ ធម្មានុធម្មប្បដិបន្នោ សាមីចិប្បដិបន្នោ អនុធម្មចារី, សោ តត្ថ បុជ្ជោ, សោ តត្ថ បាសំសោ’តិ. សោ បដិបទំយេវ អន្តរំ ករិត្វា តេន ឯកាសនិកត្តេន នេវត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសធម្មោ.

១០៨. ‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសោ វិវិច្ចេវ កាមេហិ វិវិច្ច អកុសលេហិ ធម្មេហិ សវិតក្កំ សវិចារំ វិវេកជំ បីតិសុខំ បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ បឋមជ្ឈានសមាបត្តិយា លាភី, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ បឋមជ្ឈានសមាបត្តិយា ន លាភិនោ’តិ. សោ តាយ បឋមជ្ឈានសមាបត្តិយា អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ. សប្បុរិសោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘បឋមជ្ឈានសមាបត្តិយាបិ ខោ អតម្មយតា វុត្តា ភគវតា. យេន យេន ហិ មញ្ញន្តិ តតោ តំ ហោតិ អញ្ញថា’តិ. សោ អតម្មយតញ្ញេវ អន្តរំ ករិត្វា តាយ បឋមជ្ឈានសមាបត្តិយា នេវត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសធម្មោ.

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសោ វិតក្កវិចារានំ វូបសមា អជ្ឈត្តំ សម្បសាទនំ ចេតសោ ឯកោទិភាវំ អវិតក្កំ អវិចារំ សមាធិជំ បីតិសុខំ ទុតិយំ ឈានំ…បេ… តតិយំ ឈានំ… ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ ចតុត្ថជ្ឈានសមាបត្តិយា លាភី, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ ចតុត្ថជ្ឈានសមាបត្តិយា ន លាភិនោ’តិ. សោ តាយ ចតុត្ថជ្ឈានសមាបត្តិយា អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ. សប្បុរិសោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘ចតុត្ថជ្ឈានសមាបត្តិយាបិ ខោ អតម្មយតា វុត្តា ភគវតា. យេន យេន ហិ មញ្ញន្តិ តតោ តំ ហោតិ អញ្ញថា’តិ. សោ អតម្មយតញ្ញេវ អន្តរំ ករិត្វា តាយ ចតុត្ថជ្ឈានសមាបត្តិយា នេវត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសធម្មោ.

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសោ សព្ពសោ រូបសញ្ញានំ សមតិក្កមា បដិឃសញ្ញានំ អត្ថង្គមា នានត្តសញ្ញានំ អមនសិការា ‘អនន្តោ អាកាសោ’តិ អាកាសានញ្ចាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ អាកាសានញ្ចាយតនសមាបត្តិយា លាភី, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ អាកាសានញ្ចាយតនសមាបត្តិយា ន លាភិនោ’តិ. សោ តាយ អាកាសានញ្ចាយតនសមាបត្តិយា អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ. សប្បុរិសោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អាកាសានញ្ចាយតនសមាបត្តិយាបិ ខោ អតម្មយតា វុត្តា ភគវតា. យេន យេន ហិ មញ្ញន្តិ តតោ តំ ហោតិ អញ្ញថា’តិ. សោ អតម្មយតញ្ញេវ អន្តរំ ករិត្វា តាយ អាកាសានញ្ចាយតនសមាបត្តិយា នេវត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសធម្មោ.

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសោ សព្ពសោ អាកាសានញ្ចាយតនំ សមតិក្កម្ម ‘អនន្តំ វិញ្ញាណ’ន្តិ វិញ្ញាណញ្ចាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ វិញ្ញាណញ្ចាយតនសមាបត្តិយា លាភី, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ វិញ្ញាណញ្ចាយតនសមាបត្តិយា ន លាភិនោ’តិ. សោ តាយ វិញ្ញាណញ្ចាយតនសមាបត្តិយា អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ. សប្បុរិសោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘វិញ្ញាណញ្ចាយតនសមាបត្តិយាបិ ខោ អតម្មយតា វុត្តា ភគវតា. យេន យេន ហិ មញ្ញន្តិ តតោ តំ ហោតិ អញ្ញថា’តិ. សោ អតម្មយតញ្ញេវ អន្តរំ ករិត្វា តាយ វិញ្ញាណញ្ចាយតនសមាបត្តិយា នេវត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសធម្មោ.

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសោ សព្ពសោ វិញ្ញាណញ្ចាយតនំ សមតិក្កម្ម ‘នត្ថិ កិញ្ចី’តិ អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ អាកិញ្ចញ្ញាយតនសមាបត្តិយា លាភី, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ អាកិញ្ចញ្ញាយតនសមាបត្តិយា ន លាភិនោ’តិ. សោ តាយ អាកិញ្ចញ្ញាយតនសមាបត្តិយា អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ. សប្បុរិសោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អាកិញ្ចញ្ញាយតនសមាបត្តិយាបិ ខោ អតម្មយតា វុត្តា ភគវតា. យេន យេន ហិ មញ្ញន្តិ តតោ តំ ហោតិ អញ្ញថា’តិ. សោ អតម្មយតញ្ញេវ អន្តរំ ករិត្វា តាយ អាកិញ្ចញ្ញាយតនសមាបត្តិយា នេវត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសធម្មោ.

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសោ សព្ពសោ អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ សមតិក្កម្ម នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. សោ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘អហំ ខោម្ហិ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសមាបត្តិយា លាភី, ឥមេ បនញ្ញេ ភិក្ខូ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសមាបត្តិយា ន លាភិនោ’តិ. សោ តាយ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសមាបត្តិយា អត្តានុក្កំសេតិ, បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោ. សប្បុរិសោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសមាបត្តិយាបិ ខោ អតម្មយតា វុត្តា ភគវតា. យេន យេន ហិ មញ្ញន្តិ តតោ តំ ហោតិ អញ្ញថា’តិ. សោ អតម្មយតញ្ញេវ អន្តរំ ករិត្វា តាយ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសមាបត្តិយា នេវត្តានុក្កំសេតិ, ន បរំ វម្ភេតិ. អយម្បិ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសធម្មោ.

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, សប្បុរិសោ សព្ពសោ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនំ សមតិក្កម្ម សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. បញ្ញាយ ចស្ស ទិស្វា អាសវា [ឯកច្ចេ អាសវា (ក.)] បរិក្ខីណា ហោន្តិ. អយំ [អយំ ខោ (ស្យា. កំ.)], ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ន កិញ្ចិ មញ្ញតិ, ន កុហិញ្ចិ មញ្ញតិ, ន កេនចិ មញ្ញតី’’តិ.

ឥទមវោច ភគវា. អត្តមនា តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទុន្តិ.

សប្បុរិសសុត្តំ និដ្ឋិតំ តតិយំ.