៤. ចូឡវេទល្លសុត្តំ
៤៦០. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ កលន្ទកនិវាបេ. អថ ខោ វិសាខោ ឧបាសកោ យេន ធម្មទិន្នា ភិក្ខុនី តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ធម្មទិន្នំ ភិក្ខុនិំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ វិសាខោ ឧបាសកោ ធម្មទិន្នំ ភិក្ខុនិំ ឯតទវោច – ‘‘‘សក្កាយោ សក្កាយោ’តិ, អយ្យេ, វុច្ចតិ. កតមោ នុ ខោ, អយ្យេ, សក្កាយោ វុត្តោ ភគវតា’’តិ? ‘‘បញ្ច ខោ ឥមេ, អាវុសោ វិសាខ, ឧបាទានក្ខន្ធា សក្កាយោ វុត្តោ ភគវតា, សេយ្យថិទំ – រូបុបាទានក្ខន្ធោ, វេទនុបាទានក្ខន្ធោ, សញ្ញុបាទានក្ខន្ធោ, សង្ខារុបាទានក្ខន្ធោ, វិញ្ញាណុបាទានក្ខន្ធោ. ឥមេ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, បញ្ចុបាទានក្ខន្ធា សក្កាយោ វុត្តោ ភគវតា’’តិ.
‘‘សាធយ្យេ’’តិ ខោ វិសាខោ ឧបាសកោ ធម្មទិន្នាយ ភិក្ខុនិយា ភាសិតំ អភិនន្ទិត្វា អនុមោទិត្វា ធម្មទិន្នំ ភិក្ខុនិំ ឧត្តរិំ បញ្ហំ អបុច្ឆិ – ‘‘‘សក្កាយសមុទយោ សក្កាយសមុទយោ’តិ, អយ្យេ, វុច្ចតិ. កតមោ នុ ខោ, អយ្យេ, សក្កាយសមុទយោ វុត្តោ ភគវតា’’តិ? ‘‘យាយំ, អាវុសោ វិសាខ, តណ្ហា បោនោព្ភវិកា នន្ទីរាគសហគតា តត្រតត្រាភិនន្ទិនី, សេយ្យថិទំ – កាមតណ្ហា ភវតណ្ហា វិភវតណ្ហា; អយំ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, សក្កាយសមុទយោ វុត្តោ ភគវតា’’តិ.
‘‘‘សក្កាយនិរោធោ សក្កាយនិរោធោ’តិ, អយ្យេ, វុច្ចតិ. កតមោ នុ ខោ, អយ្យេ, សក្កាយនិរោធោ វុត្តោ ភគវតា’’តិ?
‘‘យោ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, តស្សាយេវ តណ្ហាយ អសេសវិរាគនិរោធោ ចាគោ បដិនិស្សគ្គោ មុត្តិ អនាលយោ; អយំ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, សក្កាយនិរោធោ វុត្តោ ភគវតា’’តិ.
‘‘‘សក្កាយនិរោធគាមិនី បដិបទា សក្កាយនិរោធគាមិនី បដិបទា’តិ, អយ្យេ, វុច្ចតិ. កតមា នុ ខោ, អយ្យេ, សក្កាយនិរោធគាមិនី បដិបទា វុត្តា ភគវតា’’តិ?
‘‘អយមេវ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ សក្កាយនិរោធគាមិនី បដិបទា វុត្តា ភគវតា, សេយ្យថិទំ – សម្មាទិដ្ឋិ សម្មាសង្កប្បោ សម្មាវាចា សម្មាកម្មន្តោ សម្មាអាជីវោ សម្មាវាយាមោ សម្មាសតិ សម្មាសមាធី’’តិ.
‘‘តញ្ញេវ នុ ខោ, អយ្យេ, ឧបាទានំ តេ [តេវ (សី.)] បញ្ចុបាទានក្ខន្ធា ឧទាហុ អញ្ញត្រ បញ្ចហុបាទានក្ខន្ធេហិ ឧបាទាន’’ន្តិ? ‘‘ន ខោ, អាវុសោ វិសាខ, តញ្ញេវ ឧបាទានំ តេ បញ្ចុបាទានក្ខន្ធា, នាបិ អញ្ញត្រ បញ្ចហុបាទានក្ខន្ធេហិ ឧបាទានំ. យោ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, បញ្ចសុ ឧបាទានក្ខន្ធេសុ ឆន្ទរាគោ តំ តត្ថ ឧបាទាន’’ន្តិ.
៤៦១. ‘‘កថំ បនាយ្យេ, សក្កាយទិដ្ឋិ ហោតី’’តិ? ‘‘ឥធាវុសោ វិសាខ, អស្សុតវា បុថុជ្ជនោ, អរិយានំ អទស្សាវី អរិយធម្មស្ស អកោវិទោ អរិយធម្មេ អវិនីតោ, សប្បុរិសានំ អទស្សាវី សប្បុរិសធម្មស្ស អកោវិទោ សប្បុរិសធម្មេ អវិនីតោ, រូបំ អត្តតោ សមនុបស្សតិ, រូបវន្តំ វា អត្តានំ, អត្តនិ វា រូបំ, រូបស្មិំ វា អត្តានំ. វេទនំ…បេ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ អត្តតោ សមនុបស្សតិ, វិញ្ញាណវន្តំ វា អត្តានំ, អត្តនិ វា វិញ្ញាណំ, វិញ្ញាណស្មិំ វា អត្តានំ. ឯវំ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, សក្កាយទិដ្ឋិ ហោតី’’តិ.
‘‘កថំ បនាយ្យេ, សក្កាយទិដ្ឋិ ន ហោតី’’តិ?
‘‘ឥធាវុសោ វិសាខ, សុតវា អរិយសាវកោ, អរិយានំ ទស្សាវី អរិយធម្មស្ស កោវិទោ អរិយធម្មេ សុវិនីតោ, សប្បុរិសានំ ទស្សាវី សប្បុរិសធម្មស្ស កោវិទោ សប្បុរិសធម្មេ សុវិនីតោ, ន រូបំ អត្តតោ សមនុបស្សតិ, ន រូបវន្តំ វា អត្តានំ, ន អត្តនិ វា រូបំ, ន រូបស្មិំ វា អត្តានំ. ន វេទនំ…បេ… ន សញ្ញំ… ន សង្ខារេ…បេ… ន វិញ្ញាណំ អត្តតោ សមនុបស្សតិ, ន វិញ្ញាណវន្តំ វា អត្តានំ, ន អត្តនិ វា វិញ្ញាណំ, ន វិញ្ញាណស្មិំ វា អត្តានំ. ឯវំ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, សក្កាយទិដ្ឋិ ន ហោតី’’តិ.
៤៦២. ‘‘កតមោ បនាយ្យេ, អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ’’តិ?
‘‘អយមេវ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ, សេយ្យថិទំ – សម្មាទិដ្ឋិ សម្មាសង្កប្បោ សម្មាវាចា សម្មាកម្មន្តោ សម្មាអាជីវោ សម្មាវាយាមោ សម្មាសតិ សម្មាសមាធី’’តិ. ‘‘អរិយោ បនាយ្យេ, អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ សង្ខតោ ឧទាហុ អសង្ខតោ’’តិ?
‘‘អរិយោ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ សង្ខតោ’’តិ.
‘‘អរិយេន នុ ខោ, អយ្យេ, អដ្ឋង្គិកេន មគ្គេន តយោ ខន្ធា សង្គហិតា ឧទាហុ តីហិ ខន្ធេហិ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ សង្គហិតោ’’តិ?
‘‘ន ខោ, អាវុសោ វិសាខ, អរិយេន អដ្ឋង្គិកេន មគ្គេន តយោ ខន្ធា សង្គហិតា; តីហិ ច ខោ, អាវុសោ វិសាខ, ខន្ធេហិ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ សង្គហិតោ. យា ចាវុសោ វិសាខ, សម្មាវាចា យោ ច សម្មាកម្មន្តោ យោ ច សម្មាអាជីវោ ឥមេ ធម្មា សីលក្ខន្ធេ សង្គហិតា. យោ ច សម្មាវាយាមោ យា ច សម្មាសតិ យោ ច សម្មាសមាធិ ឥមេ ធម្មា សមាធិក្ខន្ធេ សង្គហិតា. យា ច សម្មាទិដ្ឋិ យោ ច សម្មាសង្កប្បោ, ឥមេ ធម្មា បញ្ញាក្ខន្ធេ សង្គហិតា’’តិ.
‘‘កតមោ បនាយ្យេ, សមាធិ, កតមេ ធម្មា សមាធិនិមិត្តា, កតមេ ធម្មា សមាធិបរិក្ខារា, កតមា សមាធិភាវនា’’តិ?
‘‘យា ខោ, អាវុសោ វិសាខ, ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អយំ សមាធិ; ចត្តារោ សតិបដ្ឋានា សមាធិនិមិត្តា; ចត្តារោ សម្មប្បធានា សមាធិបរិក្ខារា. យា តេសំយេវ ធម្មានំ អាសេវនា ភាវនា ពហុលីកម្មំ, អយំ ឯត្ថ សមាធិភាវនា’’តិ.
៤៦៣. ‘‘កតិ បនាយ្យេ, សង្ខារា’’តិ?
‘‘តយោមេ, អាវុសោ វិសាខ, សង្ខារា – កាយសង្ខារោ, វចីសង្ខារោ, ចិត្តសង្ខារោ’’តិ.
‘‘កតមោ បនាយ្យេ, កាយសង្ខារោ, កតមោ វចីសង្ខារោ, កតមោ ចិត្តសង្ខារោ’’តិ?
‘‘អស្សាសបស្សាសា ខោ, អាវុសោ វិសាខ, កាយសង្ខារោ, វិតក្កវិចារា វចីសង្ខារោ, សញ្ញា ច វេទនា ច ចិត្តសង្ខារោ’’តិ.
‘‘កស្មា បនាយ្យេ, អស្សាសបស្សាសា កាយសង្ខារោ, កស្មា វិតក្កវិចារា វចីសង្ខារោ, កស្មា សញ្ញា ច វេទនា ច ចិត្តសង្ខារោ’’តិ?
‘‘អស្សាសបស្សាសា ខោ, អាវុសោ វិសាខ, កាយិកា ឯតេ ធម្មា កាយប្បដិពទ្ធា, តស្មា អស្សាសបស្សាសា កាយសង្ខារោ. បុព្ពេ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, វិតក្កេត្វា វិចារេត្វា បច្ឆា វាចំ ភិន្ទតិ, តស្មា វិតក្កវិចារា វចីសង្ខារោ. សញ្ញា ច វេទនា ច ចេតសិកា ឯតេ ធម្មា ចិត្តប្បដិពទ្ធា, តស្មា សញ្ញា ច វេទនា ច ចិត្តសង្ខារោ’’តិ.
៤៦៤. ‘‘កថំ បនាយ្យេ, សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិ ហោតី’’តិ?
‘‘ន ខោ, អាវុសោ វិសាខ, សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបជ្ជន្តស្ស ភិក្ខុនោ ឯវំ ហោតិ – ‘អហំ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបជ្ជិស្ស’ន្តិ វា, ‘អហំ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបជ្ជាមី’តិ វា, ‘អហំ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបន្នោ’តិ វា. អថ ខ្វាស្ស បុព្ពេវ តថា ចិត្តំ ភាវិតំ ហោតិ យំ តំ តថត្តាយ ឧបនេតី’’តិ.
‘‘សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបជ្ជន្តស្ស បនាយ្យេ, ភិក្ខុនោ កតមេ ធម្មា បឋមំ និរុជ្ឈន្តិ – យទិ វា កាយសង្ខារោ, យទិ វា វចីសង្ខារោ, យទិ វា ចិត្តសង្ខារោ’’តិ? ‘‘សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបជ្ជន្តស្ស ខោ, អាវុសោ វិសាខ, ភិក្ខុនោ បឋមំ និរុជ្ឈតិ វចីសង្ខារោ, តតោ កាយសង្ខារោ, តតោ ចិត្តសង្ខារោ’’តិ.
‘‘កថំ បនាយ្យេ, សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋានំ ហោតី’’តិ?
‘‘ន ខោ, អាវុសោ វិសាខ, សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋហន្តស្ស ភិក្ខុនោ ឯវំ ហោតិ – ‘អហំ សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋហិស្ស’ន្តិ វា, ‘អហំ សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋហាមី’តិ វា, ‘អហំ សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋិតោ’តិ វា. អថ ខ្វាស្ស បុព្ពេវ តថា ចិត្តំ ភាវិតំ ហោតិ យំ តំ តថត្តាយ ឧបនេតី’’តិ.
‘‘សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋហន្តស្ស បនាយ្យេ, ភិក្ខុនោ កតមេ ធម្មា បឋមំ ឧប្បជ្ជន្តិ – យទិ វា កាយសង្ខារោ, យទិ វា វចីសង្ខារោ, យទិ វា ចិត្តសង្ខារោ’’តិ? ‘‘សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋហន្តស្ស ខោ, អាវុសោ វិសាខ, ភិក្ខុនោ បឋមំ ឧប្បជ្ជតិ ចិត្តសង្ខារោ, តតោ កាយសង្ខារោ, តតោ វចីសង្ខារោ’’តិ.
‘‘សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋិតំ បនាយ្យេ, ភិក្ខុំ កតិ ផស្សា ផុសន្តី’’តិ? ‘‘សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋិតំ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, ភិក្ខុំ តយោ ផស្សា ផុសន្តិ – សុញ្ញតោ ផស្សោ, អនិមិត្តោ ផស្សោ, អប្បណិហិតោ ផស្សោ’’តិ.
‘‘សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋិតស្ស បនាយ្យេ, ភិក្ខុនោ កិំនិន្នំ ចិត្តំ ហោតិ កិំបោណំ កិំបព្ភារ’’ន្តិ? ‘‘សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋិតស្ស ខោ, អាវុសោ វិសាខ, ភិក្ខុនោ វិវេកនិន្នំ ចិត្តំ ហោតិ, វិវេកបោណំ វិវេកបព្ភារ’’ន្តិ.
៤៦៥. ‘‘កតិ បនាយ្យេ, វេទនា’’តិ?
‘‘តិស្សោ ខោ ឥមា, អាវុសោ វិសាខ, វេទនា – សុខា វេទនា, ទុក្ខា វេទនា, អទុក្ខមសុខា វេទនា’’តិ.
‘‘កតមា បនាយ្យេ, សុខា វេទនា, កតមា ទុក្ខា វេទនា, កតមា អទុក្ខមសុខា វេទនា’’តិ?
‘‘យំ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, កាយិកំ វា ចេតសិកំ វា សុខំ សាតំ វេទយិតំ – អយំ សុខា វេទនា. យំ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, កាយិកំ វា ចេតសិកំ វា ទុក្ខំ អសាតំ វេទយិតំ – អយំ ទុក្ខា វេទនា. យំ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, កាយិកំ វា ចេតសិកំ វា នេវ សាតំ នាសាតំ វេទយិតំ – អយំ អទុក្ខមសុខា វេទនា’’តិ.
‘‘សុខា បនាយ្យេ, វេទនា កិំសុខា កិំទុក្ខា, ទុក្ខា វេទនា កិំសុខា កិំទុក្ខា, អទុក្ខមសុខា វេទនា កិំសុខា កិំទុក្ខា’’តិ?
‘‘សុខា ខោ, អាវុសោ វិសាខ, វេទនា ឋិតិសុខា វិបរិណាមទុក្ខា; ទុក្ខា វេទនា ឋិតិទុក្ខា វិបរិណាមសុខា; អទុក្ខមសុខា វេទនា ញាណសុខា អញ្ញាណទុក្ខា’’តិ.
‘‘សុខាយ បនាយ្យេ, វេទនាយ កិំ អនុសយោ អនុសេតិ, ទុក្ខាយ វេទនាយ កិំ អនុសយោ អនុសេតិ, អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ កិំ អនុសយោ អនុសេតី’’តិ?
‘‘សុខាយ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, វេទនាយ រាគានុសយោ អនុសេតិ, ទុក្ខាយ វេទនាយ បដិឃានុសយោ អនុសេតិ, អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ អវិជ្ជានុសយោ អនុសេតី’’តិ.
‘‘សព្ពាយ នុ ខោ, អយ្យេ, សុខាយ វេទនាយ រាគានុសយោ អនុសេតិ, សព្ពាយ ទុក្ខាយ វេទនាយ បដិឃានុសយោ អនុសេតិ, សព្ពាយ អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ អវិជ្ជានុសយោ អនុសេតី’’តិ?
‘‘ន ខោ, អាវុសោ វិសាខ, សព្ពាយ សុខាយ វេទនាយ រាគានុសយោ អនុសេតិ, ន សព្ពាយ ទុក្ខាយ វេទនាយ បដិឃានុសយោ អនុសេតិ, ន សព្ពាយ អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ អវិជ្ជានុសយោ អនុសេតី’’តិ.
‘‘សុខាយ បនាយ្យេ, វេទនាយ កិំ បហាតព្ពំ, ទុក្ខាយ វេទនាយ កិំ បហាតព្ពំ, អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ កិំ បហាតព្ព’’ន្តិ?
‘‘សុខាយ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, វេទនាយ រាគានុសយោ បហាតព្ពោ, ទុក្ខាយ វេទនាយ បដិឃានុសយោ បហាតព្ពោ, អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ អវិជ្ជានុសយោ បហាតព្ពោ’’តិ.
‘‘សព្ពាយ នុ ខោ, អយ្យេ, សុខាយ វេទនាយ រាគានុសយោ បហាតព្ពោ, សព្ពាយ ទុក្ខាយ វេទនាយ បដិឃានុសយោ បហាតព្ពោ, សព្ពាយ អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ អវិជ្ជានុសយោ បហាតព្ពោ’’តិ?
‘‘ន ខោ, អាវុសោ វិសាខ, សព្ពាយ សុខាយ វេទនាយ រាគានុសយោ បហាតព្ពោ, ន សព្ពាយ ទុក្ខាយ វេទនាយ បដិឃានុសយោ បហាតព្ពោ, ន សព្ពាយ អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ អវិជ្ជានុសយោ បហាតព្ពោ. ឥធាវុសោ វិសាខ, ភិក្ខុ វិវិច្ចេវ កាមេហិ វិវិច្ច អកុសលេហិ ធម្មេហិ សវិតក្កំ សវិចារំ វិវេកជំ បីតិសុខំ បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. រាគំ តេន បជហតិ, ន តត្ថ រាគានុសយោ អនុសេតិ. ឥធាវុសោ វិសាខ, ភិក្ខុ ឥតិ បដិសញ្ចិក្ខតិ – ‘កុទាស្សុ នាមាហំ តទាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរិស្សាមិ យទរិយា ឯតរហិ អាយតនំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរន្តី’តិ? ឥតិ អនុត្តរេសុ វិមោក្ខេសុ បិហំ ឧបដ្ឋាបយតោ ឧប្បជ្ជតិ បិហាប្បច្ចយា ទោមនស្សំ. បដិឃំ តេន បជហតិ, ន តត្ថ បដិឃានុសយោ អនុសេតិ. ឥធាវុសោ វិសាខ, ភិក្ខុ សុខស្ស ច បហានា, ទុក្ខស្ស ច បហានា, បុព្ពេវ សោមនស្សទោមនស្សានំ អត្ថង្គមា, អទុក្ខមសុខំ ឧបេក្ខាសតិបារិសុទ្ធិំ ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. អវិជ្ជំ តេន បជហតិ, ន តត្ថ អវិជ្ជានុសយោ អនុសេតី’’តិ.
៤៦៦. ‘‘សុខាយ បនាយ្យេ, វេទនាយ កិំ បដិភាគោ’’តិ?
‘‘សុខាយ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, វេទនាយ ទុក្ខា វេទនា បដិភាគោ’’តិ.
‘‘ទុក្ខាយ បន្នាយ្យេ, វេទនាយ កិំ បដិភាគោ’’តិ?
‘‘ទុក្ខាយ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, វេទនាយ សុខា វេទនា បដិភាគោ’’តិ.
‘‘អទុក្ខមសុខាយ បនាយ្យេ, វេទនាយ កិំ បដិភាគោ’’តិ?
‘‘អទុក្ខមសុខាយ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, វេទនាយ អវិជ្ជា បដិភាគោ’’តិ.
‘‘អវិជ្ជាយ បនាយ្យេ, កិំ បដិភាគោ’’តិ?
‘‘អវិជ្ជាយ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, វិជ្ជា បដិភាគោ’’តិ.
‘‘វិជ្ជាយ បនាយ្យេ, កិំ បដិភាគោ’’តិ?
‘‘វិជ្ជាយ ខោ, អាវុសោ វិសាខ, វិមុត្តិ បដិភាគោ’’តិ.
‘‘វិមុត្តិយា បនាយ្យេ, កិំ បដិភាគោ’’តិ?
‘‘វិមុត្តិយា ខោ, អាវុសោ វិសាខ, និព្ពានំ បដិភាគោ’’តិ.
‘‘និព្ពានស្ស បនាយ្យេ, កិំ បដិភាគោ’’តិ? ‘‘អច្ចយាសិ, អាវុសោ [អច្ចសរាវុសោ (សី. បី.), អច្ចស្សរាវុសោ (ស្យា. កំ.)] វិសាខ, បញ្ហំ, នាសក្ខិ បញ្ហានំ បរិយន្តំ គហេតុំ. និព្ពានោគធញ្ហិ, អាវុសោ វិសាខ, ព្រហ្មចរិយំ, និព្ពានបរាយនំ និព្ពានបរិយោសានំ. អាកង្ខមានោ ច ត្វំ, អាវុសោ វិសាខ, ភគវន្តំ ឧបសង្កមិត្វា ឯតមត្ថំ បុច្ឆេយ្យាសិ, យថា ច តេ ភគវា ព្យាករោតិ តថា នំ ធារេយ្យាសី’’តិ.
៤៦៧. អថ ខោ វិសាខោ ឧបាសកោ ធម្មទិន្នាយ ភិក្ខុនិយា ភាសិតំ អភិនន្ទិត្វា អនុមោទិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា ធម្មទិន្នំ ភិក្ខុនិំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ វិសាខោ ឧបាសកោ យាវតកោ អហោសិ ធម្មទិន្នាយ ភិក្ខុនិយា សទ្ធិំ កថាសល្លាបោ តំ សព្ពំ ភគវតោ អារោចេសិ. ឯវំ វុត្តេ, ភគវា វិសាខំ ឧបាសកំ ឯតទវោច – ‘‘បណ្ឌិតា, វិសាខ, ធម្មទិន្នា ភិក្ខុនី, មហាបញ្ញា, វិសាខ, ធម្មទិន្នា ភិក្ខុនី. មំ ចេបិ ត្វំ, វិសាខ, ឯតមត្ថំ បុច្ឆេយ្យាសិ, អហម្បិ តំ ឯវមេវំ ព្យាករេយ្យំ, យថា តំ ធម្មទិន្នាយ ភិក្ខុនិយា ព្យាកតំ. ឯសោ ចេវេតស្ស [ឯសោវេតស្ស (ស្យា. កំ.)] អត្ថោ. ឯវញ្ច នំ [ឯវមេតំ (សី. ស្យា. កំ.)] ធារេហី’’តិ.
ឥទមវោច ភគវា. អត្តមនោ វិសាខោ ឧបាសកោ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទីតិ.
ចូឡវេទល្លសុត្តំ និដ្ឋិតំ ចតុត្ថំ.