៤. មញ្ជិដ្ឋកវគ្គោ

១. មញ្ជិដ្ឋកវិមានវត្ថុ

៦៨៩. ‘‘មញ្ជិដ្ឋកេ [មញ្ជេដ្ឋកេ (សី.)] វិមានស្មិំ, សោណ្ណវាលុកសន្ថតេ [សោវណ្ណវាលុកសន្ថតេ (ស្យា. បី.), សោវណ្ណវាលិកសន្ថតេ (ក.)];

បញ្ចង្គិកេ តុរិយេន [តុរិយេន (សី. ស្យា. បី.)], រមសិ សុប្បវាទិតេ.

៦៩០. ‘‘តម្ហា វិមានា ឱរុយ្ហ, និម្មិតា រតនាមយា;

ឱគាហសិ សាលវនំ, បុប្ផិតំ សព្ពកាលិកំ.

៦៩១. ‘‘យស្ស យស្សេវ សាលស្ស, មូលេ តិដ្ឋសិ ទេវតេ;

សោ សោ មុញ្ចតិ បុប្ផានិ, ឱនមិត្វា ទុមុត្តមោ.

៦៩២. ‘‘វាតេរិតំ សាលវនំ, អាធុតំ [អាធូតំ (សី.)] ទិជសេវិតំ;

វាតិ គន្ធោ ទិសា សព្ពា, រុក្ខោ មញ្ជូសកោ យថា.

៦៩៣. ‘‘ឃាយសេ តំ សុចិគន្ធំ, រូបំ បស្សសិ អមានុសំ;

ទេវតេ បុច្ឆិតាចិក្ខ, កិស្ស កម្មស្សិទំ ផល’’ន្តិ.

៦៩៤. ‘‘អហំ មនុស្សេសុ មនុស្សភូតា, ទាសី អយិរកុលេ [អយ្យិរកុលេ (ស្យា. ក.)] អហុំ;

ពុទ្ធំ និសិន្នំ ទិស្វាន, សាលបុប្ផេហិ ឱកិរិំ.

៦៩៥. ‘‘វដំសកញ្ច សុកតំ, សាលបុប្ផមយំ អហំ;

ពុទ្ធស្ស ឧបនាមេសិំ, បសន្នា សេហិ បាណិភិ.

៦៩៦. ‘‘តាហំ កម្មំ ករិត្វាន, កុសលំ ពុទ្ធវណ្ណិតំ;

អបេតសោកា សុខិតា, សម្បមោទាមនាមយា’’តិ.

មញ្ជិដ្ឋកវិមានំ បឋមំ.

២. បភស្សរវិមានវត្ថុ

៦៩៧. ‘‘បភស្សរវរវណ្ណនិភេ, សុរត្តវត្ថវសនេ [វត្ថនិវាសនេ (សី. ស្យា.)];

មហិទ្ធិកេ ចន្ទនរុចិរគត្តេ, កា ត្វំ សុភេ ទេវតេ វន្ទសេ មមំ.

៦៩៨. ‘‘បល្លង្កោ ច តេ មហគ្ឃោ, នានារតនចិត្តិតោ រុចិរោ;

យត្ថ ត្វំ និសិន្នា វិរោចសិ, ទេវរាជារិវ នន្ទនេ វនេ.

៦៩៩. ‘‘កិំ ត្វំ បុរេ សុចរិតមាចរី ភទ្ទេ, កិស្ស កម្មស្ស វិបាកំ;

អនុភោសិ ទេវលោកស្មិំ, ទេវតេ បុច្ឆិតាចិក្ខ;

កិស្ស កម្មស្សិទំ ផល’’ន្តិ.

៧០០. ‘‘បិណ្ឌាយ តេ ចរន្តស្ស, មាលំ ផាណិតញ្ច អទទំ ភន្តេ;

តស្ស កម្មស្សិទំ វិបាកំ, អនុភោមិ ទេវលោកស្មិំ.

៧០១. ‘‘ហោតិ ច មេ អនុតាបោ, អបរទ្ធំ [អបរាធំ (ស្យា.)] ទុក្ខិតញ្ច [ទុក្កដញ្ច (សី.)] មេ ភន្តេ;

សាហំ ធម្មំ នាស្សោសិំ, សុទេសិតំ ធម្មរាជេន.

៧០២. ‘‘តំ តំ វទាមិ ភទ្ទន្តេ, ‘យស្ស មេ អនុកម្បិយោ កោចិ;

ធម្មេសុ តំ សមាទបេថ’, សុទេសិតំ ធម្មរាជេន.

៧០៣. ‘‘យេសំ អត្ថិ សទ្ធា ពុទ្ធេ, ធម្មេ ច សង្ឃរតនេ;

តេ មំ អតិវិរោចន្តិ, អាយុនា យសសា សិរិយា.

៧០៤. ‘‘បតាបេន វណ្ណេន ឧត្តរិតរា,

អញ្ញេ មហិទ្ធិកតរា មយា ទេវា’’តិ;

បភស្សរវិមានំ ទុតិយំ.

៣. នាគវិមានវត្ថុ

៧០៥. ‘‘អលង្កតា មណិកញ្ចនាចិតំ, សោវណ្ណជាលចិតំ មហន្តំ;

អភិរុយ្ហ គជវរំ សុកប្បិតំ, ឥធាគមា វេហាយសំ [វេហាសយំ (សី.)] អន្តលិក្ខេ.

៧០៦. ‘‘នាគស្ស ទន្តេសុ ទុវេសុ និម្មិតា, អច្ឆោទកា [អច្ឆោទិកា (សី. ក.)] បទុមិនិយោ សុផុល្លា;

បទុមេសុ ច តុរិយគណា បភិជ្ជរេ, ឥមា ច នច្ចន្តិ មនោហរាយោ.

៧០៧. ‘‘ទេវិទ្ធិបត្តាសិ មហានុភាវេ, មនុស្សភូតា កិមកាសិ បុញ្ញំ;

កេនាសិ ឯវំ ជលិតានុភាវា, វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ.

៧០៨. ‘‘ពារាណសិយំ ឧបសង្កមិត្វា, ពុទ្ធស្សហំ វត្ថយុគំ អទាសិំ;

បាទានិ វន្ទិត្វា [វន្ទិត្វ (សី.)] ឆមា និសីទិំ, វិត្តា ចហំ អញ្ជលិកំ អកាសិំ.

៧០៩. ‘‘ពុទ្ធោ ច មេ កញ្ចនសន្និភត្តចោ, អទេសយិ សមុទយទុក្ខនិច្ចតំ;

អសង្ខតំ ទុក្ខនិរោធសស្សតំ, មគ្គំ អទេសយិ [អទេសេសិ (សី.)] យតោ វិជានិសំ;

៧១០. ‘‘អប្បាយុកី កាលកតា តតោ ចុតា, ឧបបន្នា តិទសគណំ យសស្សិនី;

សក្កស្សហំ អញ្ញតរា បជាបតិ, យសុត្តរា នាម ទិសាសុ វិស្សុតា’’តិ.

នាគវិមានំ តតិយំ.

៤. អលោមវិមានវត្ថុ

៧១១. ‘‘អភិក្កន្តេន វណ្ណេន, យា ត្វំ តិដ្ឋសិ ទេវតេ;

ឱភាសេន្តី ទិសា សព្ពា, ឱសធី វិយ តារកា.

៧១២. ‘‘កេន តេតាទិសោ វណ្ណោ…បេ…

វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ.

៧១៤. សា ទេវតា អត្តមនា…បេ… យស្ស កម្មស្សិទំ ផលំ.

៧១៥. ‘‘អហញ្ច ពារាណសិយំ, ពុទ្ធស្សាទិច្ចពន្ធុនោ;

អទាសិំ សុក្ខកុម្មាសំ, បសន្នា សេហិ បាណិភិ.

៧១៦. ‘‘សុក្ខាយ អលោណិកាយ ច, បស្ស ផលំ កុម្មាសបិណ្ឌិយា;

អលោមំ សុខិតំ ទិស្វា, កោ បុញ្ញំ ន ករិស្សតិ.

៧១៧. ‘‘តេន មេតាទិសោ វណ្ណោ…បេ… វណ្ណោ ច មេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ.

អលោមវិមានំ ចតុត្ថំ.

៥. កញ្ជិកទាយិកាវិមានវត្ថុ

៧១៩. ‘‘អភិក្កន្តេន វណ្ណេន…បេ… ឱសធី វិយ តារកា.

៧២០. ‘‘កេន តេតាទិសោ វណ្ណោ…បេ…វណ្ណោ ច មេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ.

៧២២. សា ទេវតា អត្តមនា…បេ… យស្ស កម្មស្សិទំ ផលំ.

៧២៣. ‘‘អហំ អន្ធកវិន្ទម្ហិ, ពុទ្ធស្សាទិច្ចពន្ធុនោ;

អទាសិំ កោលសម្បាកំ, កញ្ជិកំ តេលធូបិតំ.

៧២៤. ‘‘បិប្ផល្យា លសុណេន ច, មិស្សំ លាមញ្ជកេន ច;

អទាសិំ ឧជុភូតស្មិំ [ឧជុភូតេសុ (ក.)], វិប្បសន្នេន ចេតសា.

៧២៥. ‘‘យា មហេសិត្តំ ការេយ្យ, ចក្កវត្តិស្ស រាជិនោ;

នារី សព្ពង្គកល្យាណី, ភត្តុ ចានោមទស្សិកា;

ឯកស្ស កញ្ជិកទានស្ស, កលំ នាគ្ឃតិ សោឡសិំ.

៧២៦. ‘‘សតំ និក្ខា សតំ អស្សា, សតំ អស្សតរីរថា;

សតំ កញ្ញាសហស្សានិ, អាមុត្តមណិកុណ្ឌលា;

ឯកស្ស កញ្ជិកទានស្ស, កលំ នាគ្ឃន្តិ សោឡសិំ.

៧២៧. ‘‘សតំ ហេមវតា នាគា, ឦសាទន្តា ឧរូឡ្ហវា;

សុវណ្ណកច្ឆា មាតង្គា, ហេមកប្បនវាសសា;

ឯកស្ស កញ្ជិកទានស្ស, កលំ នាគ្ឃន្តិ សោឡសិំ.

៧២៨. ‘‘ចតុន្នមបិ ទីបានំ, ឥស្សរំ យោធ ការយេ;

ឯកស្ស កញ្ជិកទានស្ស, កលំ នាគ្ឃតិ សោឡសិ’’ន្តិ.

កញ្ជិកទាយិកាវិមានំ បញ្ចមំ.

៦. វិហារវិមានវត្ថុ

៧២៩. ‘‘អភិក្កន្តេន វណ្ណេន…បេ… ឱសធី វិយ តារកា.

៧៣០. ‘‘តស្សា តេ នច្ចមានាយ, អង្គមង្គេហិ សព្ពសោ;

ទិព្ពា សទ្ទា និច្ឆរន្តិ, សវនីយា មនោរមា.

៧៣១. ‘‘តស្សា តេ នច្ចមានាយ, អង្គមង្គេហិ សព្ពសោ;

ទិព្ពា គន្ធា បវាយន្តិ, សុចិគន្ធា មនោរមា.

៧៣២. ‘‘វិវត្តមានា កាយេន, យា វេណីសុ បិឡន្ធនា;

តេសំ សុយ្យតិ និគ្ឃោសោ, តុរិយេ បញ្ចង្គិកេ យថា.

៧៣៣. ‘‘វដំសកា វាតធុតា, វាតេន សម្បកម្បិតា;

តេសំ សុយ្យតិ និគ្ឃោសោ, តុរិយេ បញ្ចង្គិកេ យថា.

៧៣៤. ‘‘យាបិ តេ សិរស្មិំ មាលា, សុចិគន្ធា មនោរមា;

វាតិ គន្ធោ ទិសា សព្ពា, រុក្ខោ មញ្ជូសកោ យថា.

៧៣៥. ‘‘ឃាយសេ តំ សុចិគន្ធំ, រូបំ បស្សសិ អមានុសំ;

ទេវតេ បុច្ឆិតាចិក្ខ, កិស្ស កម្មស្សិទំ ផល’’ន្តិ.

៧៣៦. ‘‘សាវត្ថិយំ មយ្ហំ សខី ភទន្តេ, សង្ឃស្ស ការេសិ មហាវិហារំ;

តត្ថប្បសន្នា អហមានុមោទិំ, ទិស្វា អគារញ្ច បិយញ្ច មេតំ.

៧៣៧. ‘‘តាយេវ មេ សុទ្ធនុមោទនាយ, លទ្ធំ វិមានព្ភុតទស្សនេយ្យំ;

សមន្តតោ សោឡសយោជនានិ, វេហាយសំ គច្ឆតិ ឥទ្ធិយា មម.

៧៣៨. ‘‘កូដាគារា និវេសា មេ, វិភត្តា ភាគសោ មិតា;

ទទ្ទល្លមានា អាភន្តិ, សមន្តា សតយោជនំ.

៧៣៩. ‘‘បោក្ខរញ្ញោ ច មេ ឯត្ថ, បុថុលោមនិសេវិតា;

អច្ឆោទកា [អច្ឆោទិកា (សី.)] វិប្បសន្នា, សោណ្ណវាលុកសន្ថតា.

៧៤០. ‘‘នានាបទុមសញ្ឆន្នា, បុណ្ឌរីកសមោតតា [បណ្ឌរីកសមោនតា (សី.)];

សុរភី សម្បវាយន្តិ, មនុញ្ញា មាលុតេរិតា.

៧៤១. ‘‘ជម្ពុយោ បនសា តាលា, នាឡិកេរវនានិ ច;

អន្តោនិវេសនេ ជាតា, នានារុក្ខា អរោបិមា.

៧៤២. ‘‘នានាតូរិយសង្ឃុដ្ឋំ, អច្ឆរាគណឃោសិតំ;

យោបិ មំ សុបិនេ បស្សេ, សោបិ វិត្តោ សិយា នរោ.

៧៤៣. ‘‘ឯតាទិសំ អព្ភុតទស្សនេយ្យំ, វិមានំ សព្ពសោបភំ;

មម កម្មេហិ និព្ពត្តំ, អលំ បុញ្ញានិ កាតវេ’’តិ.

៧៤៤. ‘‘តាយេវ តេ សុទ្ធនុមោទនាយ, លទ្ធំ វិមានព្ភុតទស្សនេយ្យំ;

យា ចេវ សា ទានមទាសិ នារី, តស្សា គតិំ ព្រូហិ កុហិំ ឧប្បន្នា [ឧបបន្នា (ក.)] សា’’តិ.

៧៤៥. ‘‘យា សា អហុ មយ្ហំ សខី ភទន្តេ, សង្ឃស្ស ការេសិ មហាវិហារំ;

វិញ្ញាតធម្មា សា អទាសិ ទានំ, ឧប្បន្នា និម្មានរតីសុ ទេវេសុ.

៧៤៦. ‘‘បជាបតី តស្ស សុនិម្មិតស្ស, អចិន្តិយា កម្មវិបាកា តស្ស;

យមេតំ បុច្ឆសិ កុហិំ ឧប្បន្នា [ឧបបន្នា (ក.)] សាតិ, តំ តេ វិយាកាសិំ អនញ្ញថា អហំ.

៧៤៧. ‘‘តេនហញ្ញេបិ សមាទបេថ, សង្ឃស្ស ទានានិ ទទាថ វិត្តា;

ធម្មញ្ច សុណាថ បសន្នមានសា, សុទុល្លភោ លទ្ធោ មនុស្សលាភោ.

៧៤៨. ‘‘យំ មគ្គំ មគ្គាធិបតី អទេសយិ [មគ្គាធិបត្យទេសយិ (សី.)], ព្រហ្មស្សរោ កញ្ចនសន្និភត្តចោ;

សង្ឃស្ស ទានានិ ទទាថ វិត្តា, មហប្ផលា យត្ថ ភវន្តិ ទក្ខិណា.

៧៤៩. [ខុ. បា. ៦.៦; សុ. និ. ២២៩] ‘‘យេ បុគ្គលា អដ្ឋ សតំ បសត្ថា, ចត្តារិ ឯតានិ យុគានិ ហោន្តិ;

តេ ទក្ខិណេយ្យា សុគតស្ស សាវកា, ឯតេសុ ទិន្នានិ មហប្ផលានិ.

៧៥០. [វិ. វ. ៦៤១] ‘‘ចត្តារោ ច បដិបន្នា, ចត្តារោ ច ផលេ ឋិតា;

ឯស សង្ឃោ ឧជុភូតោ, បញ្ញាសីលសមាហិតោ.

៧៥១. [វិ. វ. ៦៤២] ‘‘យជមានានំ មនុស្សានំ, បុញ្ញបេក្ខាន បាណិនំ;

ករោតំ ឱបធិកំ បុញ្ញំ, សង្ឃេ ទិន្នំ មហប្ផលំ.

៧៥២. [វិ. វ. ៦៤៣] ‘‘ឯសោ ហិ សង្ឃោ វិបុលោ មហគ្គតោ, ឯសប្បមេយ្យោ ឧទធីវ សាគរោ;

ឯតេហិ សេដ្ឋា នរវីរសាវកា, បភង្ករា ធម្មមុទីរយន្តិ [នត្ថេត្ថ បាឋភេទោ].

៧៥៣. [វិ. វ. ៦៤៤] ‘‘តេសំ សុទិន្នំ សុហុតំ សុយិដ្ឋំ, យេ សង្ឃមុទ្ទិស្ស ទទន្តិ ទានំ;

សា ទក្ខិណា សង្ឃគតា បតិដ្ឋិតា, មហប្ផលា លោកវិទូន [លោកវិទូហិ (ក.)] វណ្ណិតា.

៧៥៤. ‘‘ឯតាទិសំ យញ្ញមនុស្សរន្តា, យេ វេទជាតា វិចរន្តិ លោកេ;

វិនេយ្យ មច្ឆេរមលំ សមូលំ, អនិន្ទិតា សគ្គមុបេន្តិ ឋាន’’ន្តិ.

វិហារវិមានំ ឆដ្ឋំ.

ភាណវារំ ទុតិយំ និដ្ឋិតំ.

៧. ចតុរិត្ថិវិមានវត្ថុ

៧៥៥. ‘‘អភិក្កន្តេន វណ្ណេន…បេ…វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ.

៧៥៨. សា ទេវតា អត្តមនា…បេ… យស្ស កម្មស្សិទំ ផលំ.

៧៥៩. ‘‘ឥន្ទីវរានំ ហត្ថកំ អហមទាសិំ, ភិក្ខុនោ បិណ្ឌាយ ចរន្តស្ស;

ឯសិកានំ ឧណ្ណតស្មិំ, នគរវរេ បណ្ណកតេ រម្មេ.

៧៦០. ‘‘តេន មេតាទិសោ វណ្ណោ…បេ…វណ្ណោ ច មេ សព្ពទិស្សា បភាសតី’’តិ.

៧៦២. ‘‘អភិក្កន្តេន វណ្ណេន…បេ…វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ.

៧៦៥. សា ទេវតា អត្តមនា…បេ… យស្ស កម្មស្សិទំ ផលំ.

៧៦៦. ‘‘នីលុប្បលហត្ថកំ អហមទាសិំ, ភិក្ខុនោ បិណ្ឌាយ ចរន្តស្ស;

ឯសិកានំ ឧណ្ណតស្មិំ, នគរវរេ បណ្ណកតេ រម្មេ.

៧៦៧. ‘‘តេន មេតាទិសោ វណ្ណោ…បេ…វណ្ណោ ច មេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ.

៧៦៩. ‘‘អភិក្កន្តេន វណ្ណេន…បេ…វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ.