១៣. វីសតិនិបាតោ

១. អម្ពបាលីថេរីគាថា

២៥២. ‘‘កាឡកា ភមរវណ្ណសាទិសា, វេល្លិតគ្គា មម មុទ្ធជា អហុំ;

តេ ជរាយ សាណវាកសាទិសា, សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា.

២៥៣.

‘‘វាសិតោវ សុរភី ករណ្ឌកោ, បុប្ផបូរ មម ឧត្តមង្គជោ [ឧត្តមង្គភូតោ (ក.)].

តំ ជរាយថ សលោមគន្ធិកំ, សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា.

២៥៤. ‘‘កាននំវ សហិតំ សុរោបិតំ, កោច្ឆសូចិវិចិតគ្គសោភិតំ;

តំ ជរាយ វិរលំ តហិំ តហិំ, សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា.

២៥៥. ‘‘កណ្ហខន្ធកសុវណ្ណមណ្ឌិតំ, សោភតេ សុវេណីហិលង្កតំ;

តំ ជរាយ ខលិតំ សិរំ កតំ, សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា.

២៥៦. ‘‘ចិត្តការសុកតាវ លេខិកា, សោភរេ សុ ភមុកា បុរេ មម;

តា ជរាយ វលិភិប្បលម្ពិតា, សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា.

២៥៧. ‘‘ភស្សរា សុរុចិរា យថា មណី, នេត្តហេសុមភិនីលមាយតា;

តេ ជរាយភិហតា ន សោភរេ, សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា.

២៥៨. ‘‘សណ្ហតុង្គសទិសី ច នាសិកា, សោភតេ សុ អភិយោព្ពនំ បតិ;

សា ជរាយ ឧបកូលិតា វិយ, សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា.

២៥៩. ‘‘កង្កណំ វ សុកតំ សុនិដ្ឋិតំ, សោភរេ សុ មម កណ្ណបាឡិយោ;

តា ជរាយ វលិភិប្បលម្ពិតា, សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា.

២៦០. ‘‘បត្តលីមកុលវណ្ណសាទិសា, សោភរេ សុ ទន្តា បុរេ មម;

តេ ជរាយ ខណ្ឌិតា ចាសិតា [បីតកា (សី.)], សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា.

២៦១. ‘‘កាននម្ហិ វនសណ្ឌចារិនី, កោកិលាវ មធុរំ និកូជិហំ;

តំ ជរាយ ខលិតំ តហិំ តហិំ, សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា.

២៦២. ‘‘សណ្ហកម្ពុរិវ សុប្បមជ្ជិតា, សោភតេ សុ គីវា បុរេ មម;

សា ជរាយ ភគ្គា [ភញ្ជិតា (?)] វិនាមិតា, សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា.

២៦៣. ‘‘វដ្ដបលិឃសទិសោបមា ឧភោ, សោភរេ សុ ពាហា បុរេ មម;

តា ជរាយ យថ បាដលិព្ពលិតា [យថា បាដលិប្បលិតា (សី. ស្យា. ក.)], សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា.

២៦៤. ‘‘សណ្ហមុទ្ទិកសុវណ្ណមណ្ឌិតា, សោភរេ សុ ហត្ថា បុរេ មម;

តេ ជរាយ យថា មូលមូលិកា, សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា.

២៦៥. ‘‘បីនវដ្ដសហិតុគ្គតា ឧភោ, សោភរេ [សោភតេ (អដ្ឋ.)] សុ ថនកា បុរេ មម;

ថេវិកីវ លម្ពន្តិ នោទកា, សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា.

២៦៦. ‘‘កញ្ចនស្សផលកំវ សម្មដ្ឋំ, សោភតេ សុ កាយោ បុរេ មម;

សោ វលីហិ សុខុមាហិ ឱតតោ, សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា.

២៦៧. ‘‘នាគភោគសទិសោបមា ឧភោ, សោភរេ សុ ឩរូ បុរេ មម;

តេ ជរាយ យថា វេឡុនាឡិយោ, សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា.

២៦៨. ‘‘សណ្ហនូបុរសុវណ្ណមណ្ឌិតា, សោភរេ សុ ជង្ឃា បុរេ មម;

តា ជរាយ តិលទណ្ឌការិវ, សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា.

២៦៩. ‘‘តូលបុណ្ណសទិសោបមា ឧភោ, សោភរេ សុ បាទា បុរេ មម;

តេ ជរាយ ផុដិតា វលីមតា, សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា.

២៧០. ‘‘ឯទិសោ អហុ អយំ សមុស្សយោ, ជជ្ជរោ ពហុទុក្ខានមាលយោ;

សោបលេបបតិតោ ជរាឃរោ, សច្ចវាទិវចនំ អនញ្ញថា’’.

… អម្ពបាលី ថេរី….

២. រោហិនីថេរីគាថា

២៧១. ‘‘‘សមណា’តិ ភោតិ សុបិ [ភោតិ ត្វំ សយសិ (សី.), ភោតិ មំ វិបស្សិ (ស្យា.)], ‘សមណា’តិ បពុជ្ឈសិ [បដិពុជ្ឈសិ (សី. ស្យា.)];

សមណានេវ [សមណានមេវ (សី. ស្យា.)] កិត្តេសិ, សមណី នូន [សមណី នុ (ក.)] ភវិស្សសិ.

២៧២. ‘‘វិបុលំ អន្នញ្ច បានញ្ច, សមណានំ បវេច្ចសិ [បយច្ឆសិ (សី.)];

រោហិនី ទានិ បុច្ឆាមិ, កេន តេ សមណា បិយា.

២៧៣. ‘‘អកម្មកាមា អលសា, បរទត្តូបជីវិនោ;

អាសំសុកា សាទុកាមា, កេន តេ សមណា បិយា’’.

២៧៤. ‘‘ចិរស្សំ វត មំ តាត, សមណានំ បរិបុច្ឆសិ;

តេសំ តេ កិត្តយិស្សាមិ, បញ្ញាសីលបរក្កមំ.

២៧៥. ‘‘កម្មកាមា អនលសា, កម្មសេដ្ឋស្ស ការកា;

រាគំ ទោសំ បជហន្តិ, តេន មេ សមណា បិយា.

២៧៦. ‘‘តីណិ បាបស្ស មូលានិ, ធុនន្តិ សុចិការិនោ;

សព្ពំ បាបំ បហីនេសំ, តេន មេ សមណា បិយា.

២៧៧. ‘‘កាយកម្មំ សុចិ នេសំ, វចីកម្មញ្ច តាទិសំ;

មនោកម្មំ សុចិ នេសំ, តេន មេ សមណា បិយា.

២៧៨. ‘‘វិមលា សង្ខមុត្តាវ, សុទ្ធា សន្តរពាហិរា;

បុណ្ណា សុក្កាន ធម្មានំ [សុក្កេហិ ធម្មេហិ (សី. ស្យា. អដ្ឋ.)], តេន មេ សមណា បិយា.

២៧៩. ‘‘ពហុស្សុតា ធម្មធរា, អរិយា ធម្មជីវិនោ;

អត្ថំ ធម្មញ្ច ទេសេន្តិ, តេន មេ សមណា បិយា.

២៨០. ‘‘ពហុស្សុតា ធម្មធរា, អរិយា ធម្មជីវិនោ;

ឯកគ្គចិត្តា សតិមន្តោ, តេន មេ សមណា បិយា.

២៨១. ‘‘ទូរង្គមា សតិមន្តោ, មន្តភាណី អនុទ្ធតា;

ទុក្ខស្សន្តំ បជានន្តិ, តេន មេ សមណា បិយា.

២៨២. ‘‘យស្មា គាមា បក្កមន្តិ, ន វិលោកេន្តិ កិញ្ចនំ;

អនបេក្ខាវ គច្ឆន្តិ, តេន មេ សមណា បិយា.

២៨៣. ‘‘ន តេសំ កោដ្ឋេ ឱបេន្តិ, ន កុម្ភិំ ន ខឡោបិយំ;

បរិនិដ្ឋិតមេសានា, តេន មេ សមណា បិយា.

២៨៤. ‘‘ន តេ ហិរញ្ញំ គណ្ហន្តិ, ន សុវណ្ណំ ន រូបិយំ;

បច្ចុប្បន្នេន យាបេន្តិ, តេន មេ សមណា បិយា.

២៨៥. ‘‘នានាកុលា បព្ពជិតា, នានាជនបទេហិ ច;

អញ្ញមញ្ញំ បិយាយន្តិ [បិហយន្តិ (ក.)], តេន មេ សមណា បិយា’’.

២៨៦. ‘‘អត្ថាយ វត នោ ភោតិ, កុលេ ជាតាសិ រោហិនី;

សទ្ធា ពុទ្ធេ ច ធម្មេ ច, សង្ឃេ ច តិព្ពគារវា.

២៨៧. ‘‘តុវំ ហេតំ បជានាសិ, បុញ្ញក្ខេត្តំ អនុត្តរំ;

អម្ហម្បិ ឯតេ សមណា, បដិគណ្ហន្តិ ទក្ខិណំ’’.

២៨៨. ‘‘បតិដ្ឋិតោ ហេត្ថ យញ្ញោ, វិបុលោ នោ ភវិស្សតិ;

សចេ ភាយសិ ទុក្ខស្ស, សចេ តេ ទុក្ខមប្បិយំ.

២៨៩. ‘‘ឧបេហិ សរណំ ពុទ្ធំ, ធម្មំ សង្ឃញ្ច តាទិនំ;

សមាទិយាហិ សីលានិ, តំ តេ អត្ថាយ ហេហិតិ’’.

២៩០. ‘‘ឧបេមិ សរណំ ពុទ្ធំ, ធម្មំ សង្ឃញ្ច តាទិនំ;

សមាទិយាមិ សីលានិ, តំ មេ អត្ថាយ ហេហិតិ.

២៩១. ‘‘ព្រហ្មពន្ធុ បុរេ អាសិំ, សោ ឥទានិម្ហិ ព្រាហ្មណោ;

តេវិជ្ជោ សោត្តិយោ ចម្ហិ, វេទគូ ចម្ហិ ន្ហាតកោ’’.

… រោហិនី ថេរី….

៣. ចាបាថេរីគាថា

២៩២. ‘‘លដ្ឋិហត្ថោ បុរេ អាសិ, សោ ទានិ មិគលុទ្ទកោ;

អាសាយ បលិបា ឃោរា, នាសក្ខិ បារមេតវេ.

២៩៣. ‘‘សុមត្តំ មំ មញ្ញមានា, ចាបា បុត្តមតោសយិ;

ចាបាយ ពន្ធនំ ឆេត្វា, បព្ពជិស្សំ បុនោបហំ.

២៩៤. ‘‘មា មេ កុជ្ឈិ មហាវីរ, មា មេ កុជ្ឈិ មហាមុនិ;

ន ហិ កោធបរេតស្ស, សុទ្ធិ អត្ថិ កុតោ តបោ.

២៩៥. ‘‘បក្កមិស្សញ្ច នាឡាតោ, កោធ នាឡាយ វច្ឆតិ;

ពន្ធន្តី ឥត្ថិរូបេន, សមណេ ធម្មជីវិនោ’’ [ធម្មជីវិនេ (ក.)].

២៩៦. ‘‘ឯហិ កាឡ និវត្តស្សុ, ភុញ្ជ កាមេ យថា បុរេ;

អហញ្ច តេ វសីកតា, យេ ច មេ សន្តិ ញាតកា’’.

២៩៧. ‘‘ឯត្តោ ចាបេ ចតុព្ភាគំ, យថា ភាសសិ ត្វញ្ច មេ;

តយិ រត្តស្ស បោសស្ស, ឧឡារំ វត តំ សិយា’’.

២៩៨. ‘‘កាឡង្គិនិំវ តក្ការិំ, បុប្ផិតំ គិរិមុទ្ធនិ;

ផុល្លំ ទាលិមលដ្ឋិំវ, អន្តោទីបេវ បាដលិំ.

២៩៩. ‘‘ហរិចន្ទនលិត្តង្គិំ, កាសិកុត្តមធារិនិំ;

តំ មំ រូបវតិំ សន្តិំ, កស្ស ឱហាយ គច្ឆសិ’’.

៣០០. ‘‘សាកុន្តិកោវ សកុណិំ [សកុណំ (ស្យា.)], យថា ពន្ធិតុមិច្ឆតិ;

អាហរិមេន រូបេន, ន មំ ត្វំ ពាធយិស្សសិ’’.

៣០១. ‘‘ឥមញ្ច មេ បុត្តផលំ, កាឡ ឧប្បាទិតំ តយា;

តំ មំ បុត្តវតិំ សន្តិំ, កស្ស ឱហាយ គច្ឆសិ’’.

៣០២. ‘‘ជហន្តិ បុត្តេ សប្បញ្ញា, តតោ ញាតី តតោ ធនំ;

បព្ពជន្តិ មហាវីរា, នាគោ ឆេត្វាវ ពន្ធនំ’’.

៣០៣. ‘‘ឥទានិ តេ ឥមំ បុត្តំ, ទណ្ឌេន ឆុរិកាយ វា;

ភូមិយំ វា និសុម្ភិស្សំ [និសុម្ភេយ្យំ (សី.)], បុត្តសោកា ន គច្ឆសិ’’.

៣០៤. ‘‘សចេ បុត្តំ សិង្គាលានំ, កុក្កុរានំ បទាហិសិ;

ន មំ បុត្តកត្តេ ជម្មិ, បុនរាវត្តយិស្សសិ’’.

៣០៥. ‘‘ហន្ទ ខោ ទានិ ភទ្ទន្តេ, កុហិំ កាឡ គមិស្សសិ;

កតមំ គាមនិគមំ, នគរំ រាជធានិយោ’’.

៣០៦. ‘‘អហុម្ហ បុព្ពេ គណិនោ, អស្សមណា សមណមានិនោ;

គាមេន គាមំ វិចរិម្ហ, នគរេ រាជធានិយោ.

៣០៧. ‘‘ឯសោ ហិ ភគវា ពុទ្ធោ, នទិំ នេរញ្ជរំ បតិ;

សព្ពទុក្ខប្បហានាយ, ធម្មំ ទេសេតិ បាណិនំ;

តស្សាហំ សន្តិកំ គច្ឆំ, សោ មេ សត្ថា ភវិស្សតិ’’.

៣០៨. ‘‘វន្ទនំ ទានិ វជ្ជាសិ, លោកនាថំ អនុត្តរំ;

បទក្ខិណញ្ច កត្វាន, អាទិសេយ្យាសិ ទក្ខិណំ’’.

៣០៩. ‘‘ឯតំ ខោ លព្ភមម្ហេហិ, យថា ភាសសិ ត្វញ្ច មេ;

វន្ទនំ ទានិ តេ វជ្ជំ, លោកនាថំ អនុត្តរំ;

បទក្ខិណញ្ច កត្វាន, អាទិសិស្សាមិ ទក្ខិណំ’’.

៣១០. តតោ ច កាឡោ បក្កាមិ, នទិំ នេរញ្ជរំ បតិ;

សោ អទ្ទសាសិ សម្ពុទ្ធំ, ទេសេន្តំ អមតំ បទំ.

៣១១. ទុក្ខំ ទុក្ខសមុប្បាទំ, ទុក្ខស្ស ច អតិក្កមំ;

អរិយំ ចដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ, ទុក្ខូបសមគាមិនំ.

៣១២. តស្ស បាទានិ វន្ទិត្វា, កត្វាន នំ [កត្វានហំ (សី.)] បទក្ខិណំ;

ចាបាយ អាទិសិត្វាន, បព្ពជិំ អនគារិយំ;

តិស្សោ វិជ្ជា អនុប្បត្តា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.

… ចាបា ថេរី….

៤. សុន្ទរីថេរីគាថា

៣១៣. ‘‘បេតានិ ភោតិ បុត្តានិ, ខាទមានា តុវំ បុរេ;

តុវំ ទិវា ច រត្តោ ច, អតីវ បរិតប្បសិ.

៣១៤. ‘‘សាជ្ជ សព្ពានិ ខាទិត្វា, សតបុត្តានិ [សត្ត បុត្តានិ (ស្យា.)] ព្រាហ្មណី;

វាសេដ្ឋិ កេន វណ្ណេន, ន ពាឡ្ហំ បរិតប្បសិ’’.

៣១៥. ‘‘ពហូនិ បុត្តសតានិ, ញាតិសង្ឃសតានិ ច;

ខាទិតានិ អតីតំសេ, មម តុយ្ហញ្ច ព្រាហ្មណ.

៣១៦. ‘‘សាហំ និស្សរណំ ញត្វា, ជាតិយា មរណស្ស ច;

ន សោចាមិ ន រោទាមិ, ន ចាបិ បរិតប្បយិំ’’.

៣១៧. ‘‘អព្ភុតំ វត វាសេដ្ឋិ, វាចំ ភាសសិ ឯទិសិំ;

កស្ស ត្វំ ធម្មមញ្ញាយ, គិរំ [ថិរំ (សី.)] ភាសសិ ឯទិសិំ’’.

៣១៨. ‘‘ឯស ព្រាហ្មណ សម្ពុទ្ធោ, នគរំ មិថិលំ បតិ;

សព្ពទុក្ខប្បហានាយ, ធម្មំ ទេសេសិ បាណិនំ.

៣១៩. ‘‘តស្ស ព្រហ្មេ [ព្រាហ្មណ (សី. ស្យា.)] អរហតោ, ធម្មំ សុត្វា និរូបធិំ;

តត្ថ វិញ្ញាតសទ្ធម្មា, បុត្តសោកំ ព្យបានុទិំ’’.

៣២០. ‘‘សោ អហម្បិ គមិស្សាមិ, នគរំ មិថិលំ បតិ;

អប្បេវ មំ សោ ភគវា, សព្ពទុក្ខា បមោចយេ’’.