២. សេរីសកបេតវត្ថុ

៦០៤. [វិ. វ. ១២២៨] សុណោថ យក្ខស្ស វាណិជាន ច, សមាគមោ យត្ថ តទា អហោសិ;

យថា កថំ ឥតរិតរេន ចាបិ, សុភាសិតំ តញ្ច សុណាថ សព្ពេ.

៦០៥. យោ សោ អហុ រាជា បាយាសិ នាម [នាមោ (សី.)], ភុម្មានំ សហព្យគតោ យសស្សី;

សោ មោទមានោវ សកេ វិមានេ, អមានុសោ មានុសេ អជ្ឈភាសីតិ.

៦០៦. ‘‘វង្កេ អរញ្ញេ អមនុស្សដ្ឋានេ, កន្តារេ អប្បោទកេ អប្បភក្ខេ;

សុទុគ្គមេ វណ្ណុបថស្ស មជ្ឈេ, វង្កំភយា នដ្ឋមនា មនុស្សា.

៦០៧. ‘‘នយិធ ផលា មូលមយា ច សន្តិ, ឧបាទានំ នត្ថិ កុតោធ ភក្ខោ [ភិក្ខោ (ក.)];

អញ្ញត្រ បំសូហិ ច វាលុកាហិ ច, តតាហិ ឧណ្ហាហិ ច ទារុណាហិ ច.

៦០៨. ‘‘ឧជ្ជង្គលំ តត្តមិវំ កបាលំ, អនាយសំ បរលោកេន តុល្យំ;

លុទ្ទានមាវាសមិទំ បុរាណំ, ភូមិប្បទេសោ អភិសត្តរូបោ.

៦០៩. ‘‘‘អថ តុម្ហេ កេន វណ្ណេន, កិមាសមានា ឥមំ បទេសំ ហិ;

អនុបវិដ្ឋា សហសា សមច្ច, លោភា ភយា អថ វា សម្បមូឡ្ហា’’’តិ.

៦១០. ‘‘មគធេសុ អង្គេសុ ច សត្ថវាហា, អារោបយិត្វា បណិយំ បុថុត្តំ;

តេ យាមសេ សិន្ធុសោវីរភូមិំ, ធនត្ថិកា ឧទ្ទយំ បត្ថយានា.

៦១១. ‘‘ទិវា បិបាសំ នធិវាសយន្តា, យោគ្គានុកម្បញ្ច សមេក្ខមានា;

ឯតេន វេគេន អាយាម សព្ពេ, រត្តិំ មគ្គំ បដិបន្នា វិកាលេ.

៦១២. ‘‘តេ ទុប្បយាតា អបរទ្ធមគ្គា, អន្ធាកុលា វិប្បនដ្ឋា អរញ្ញេ;

សុទុគ្គមេ វណ្ណុបថស្ស មជ្ឈេ, ទិសំ ន ជានាម បមូឡ្ហចិត្តា.

៦១៣. ‘‘ឥទញ្ច ទិស្វាន អទិដ្ឋបុព្ពំ, វិមានសេដ្ឋញ្ច តវញ្ច យក្ខ;

តតុត្តរិំ ជីវិតមាសមានា, ទិស្វា បតីតា សុមនា ឧទគ្គា’’តិ.

៦១៤. ‘‘បារំ សមុទ្ទស្ស ឥមញ្ច វណ្ណុំ, វេត្តាចរំ [វេត្តំ បរំ (ស្យា.), វេត្តាចារំ (ក.)] សង្កុបថញ្ច មគ្គំ;

នទិយោ បន បព្ពតានញ្ច ទុគ្គា, បុថុទ្ទិសា គច្ឆថ ភោគហេតុ.

៦១៥. ‘‘បក្ខន្ទិយាន វិជិតំ បរេសំ, វេរជ្ជកេ មានុសេ បេក្ខមានា;

យំ វោ សុតំ វា អថ វាបិ ទិដ្ឋំ, អច្ឆេរកំ តំ វោ សុណោម តាតា’’តិ.

៦១៦. ‘‘ឥតោបិ អច្ឆេរតរំ កុមារ, ន នោ សុតំ វា អថ វាបិ ទិដ្ឋំ;

អតីតមានុស្សកមេវ សព្ពំ, ទិស្វា ន តប្បាម អនោមវណ្ណំ.

៦១៧. ‘‘វេហាយសំ បោក្ខរញ្ញោ សវន្តិ, បហូតមល្យា [បហូតមាល្យា (ស្យា.)] ពហុបុណ្ឌរីកា;

ទុមា ចិមេ និច្ចផលូបបន្នា, អតីវ គន្ធា សុរភិំ បវាយន្តិ.

៦១៨. ‘‘វេឡូរិយថម្ភា សតមុស្សិតាសេ, សិលាបវាឡស្ស ច អាយតំសា;

មសារគល្លា សហលោហិតង្គា, ថម្ភា ឥមេ ជោតិរសាមយាសេ.

៦១៩. ‘‘សហស្សថម្ភំ អតុលានុភាវំ, តេសូបរិ សាធុមិទំ វិមានំ;

រតនន្តរំ កញ្ចនវេទិមិស្សំ, តបនីយបដ្ដេហិ ច សាធុឆន្នំ.

៦២០. ‘‘ជម្ពោនទុត្តត្តមិទំ សុមដ្ឋោ, បាសាទសោបាណផលូបបន្នោ;

ទឡ្ហោ ច វគ្គុ ច សុសង្គតោ ច [វគ្គុ សុមុខោ សុសង្គតោ (សី.)], អតីវ និជ្ឈានខមោ មនុញ្ញោ.

៦២១. ‘‘រតនន្តរស្មិំ ពហុអន្នបានំ, បរិវារិតោ អច្ឆរាសង្គណេន;

មុរជអាលម្ពរតូរិយឃុដ្ឋោ, អភិវន្ទិតោសិ ថុតិវន្ទនាយ.

៦២២. ‘‘សោ មោទសិ នារិគណប្បពោធនោ, វិមានបាសាទវរេ មនោរមេ;

អចិន្តិយោ សព្ពគុណូបបន្នោ, រាជា យថា វេស្សវណោ នឡិន្យា [នឡិញ្ញំ (ក.)].

៦២៣. ‘‘ទេវោ នុ អាសិ ឧទវាសិ យក្ខោ, ឧទាហុ ទេវិន្ទោ មនុស្សភូតោ;

បុច្ឆន្តិ តំ វាណិជា សត្ថវាហា, អាចិក្ខ កោ នាម តុវំសិ យក្ខោ’’តិ.

៦២៤. ‘‘សេរីសកោ នាម អហម្ហិ យក្ខោ, កន្តារិយោ វណ្ណុបថម្ហិ គុត្តោ;

ឥមំ បទេសំ អភិបាលយាមិ, វចនករោ វេស្សវណស្ស រញ្ញោ’’តិ.

៦២៥. ‘‘អធិច្ចលទ្ធំ បរិណាមជំ តេ, សយំ កតំ ឧទាហុ ទេវេហិ ទិន្នំ;

បុច្ឆន្តិ តំ វាណិជា សត្ថវាហា, កថំ តយា លទ្ធមិទំ មនុញ្ញ’’ន្តិ.

៦២៦. ‘‘នាធិច្ចលទ្ធំ ន បរិណាមជំ មេ, ន សយំ កតំ ន ហិ ទេវេហិ ទិន្នំ;

សកេហិ កម្មេហិ អបាបកេហិ, បុញ្ញេហិ មេ លទ្ធមិទំ មនុញ្ញ’’ន្តិ.

៦២៧. ‘‘កិំ តេ វតំ កិំ បន ព្រហ្មចរិយំ, កិស្ស សុចិណ្ណស្ស អយំ វិបាកោ;

បុច្ឆន្តិ តំ វាណិជា សត្ថវាហា, កថំ តយា លទ្ធមិទំ វិមាន’’ន្តិ.

៦២៨. ‘‘មមំ បាយាសីតិ អហុ សមញ្ញា, រជ្ជំ យទា ការយិំ កោសលានំ;

នត្ថិកទិដ្ឋិ កទរិយោ បាបធម្មោ, ឧច្ឆេទវាទី ច តទា អហោសិំ.

៦២៩. ‘‘សមណោ ច ខោ អាសិ កុមារកស្សបោ, ពហុស្សុតោ ចិត្តកថី ឧឡារោ;

សោ មេ តទា ធម្មកថំ អភាសិ, ទិដ្ឋិវិសូកានិ វិនោទយី មេ.

៦៣០. ‘‘តាហំ តស្ស ធម្មកថំ សុណិត្វា, ឧបាសកត្តំ បដិទេវយិស្សំ;

បាណាតិបាតា វិរតោ អហោសិំ, លោកេ អទិន្នំ បរិវជ្ជយិស្សំ;

អមជ្ជបោ នោ ច មុសា អភាណិំ, សកេន ទារេន ច អហោសិ តុដ្ឋោ.

៦៣១. ‘‘តំ មេ វតំ តំ បន ព្រហ្មចរិយំ, តស្ស សុចិណ្ណស្ស អយំ វិបាកោ;

តេហេវ កម្មេហិ អបាបកេហិ, បុញ្ញេហិ មេ លទ្ធមិទំ វិមាន’’ន្តិ.

៦៣២. ‘‘សច្ចំ កិរាហំសុ នរា សបញ្ញា, អនញ្ញថា វចនំ បណ្ឌិតានំ;

យហិំ យហិំ គច្ឆតិ បុញ្ញកម្មោ, តហិំ តហិំ មោទតិ កាមកាមី.

៦៣៣. ‘‘យហិំ យហិំ សោកបរិទ្ទវោ ច, វធោ ច ពន្ធោ ច បរិក្កិលេសោ;

តហិំ តហិំ គច្ឆតិ បាបកម្មោ, ន មុច្ចតិ ទុគ្គតិយា កទាចី’’តិ.

៦៣៤. ‘‘សម្មូឡ្ហរូបោវ ជនោ អហោសិ, អស្មិំ មុហុត្តេ កលលីកតោវ;

ជនស្សិមស្ស តុយ្ហញ្ច កុមារ, អប្បច្ចយោ កេន នុ ខោ អហោសី’’តិ.

៦៣៥. ‘‘ឥមេ ច សិរីសវនា [ឥមេ សិរីសូបវនា ច (សី.), ឥមេបិ សិរីសវនា ច (បី. ក.)] តាតា, ទិព្ពា គន្ធា សុរភី សម្បវន្តិ;

តេ សម្បវាយន្តិ ឥមំ វិមានំ, ទិវា ច រត្តោ ច តមំ និហន្ត្វា.

៦៣៦. ‘‘ឥមេសញ្ច ខោ វស្សសតច្ចយេន, សិបាដិកា ផលតិ ឯកមេកា;

មានុស្សកំ វស្សសតំ អតីតំ, យទគ្គេ កាយម្ហិ ឥធូបបន្នោ.

៦៣៧. ‘‘ទិស្វានហំ វស្សសតានិ បញ្ច, អស្មិំ វិមានេ ឋត្វាន តាតា;

អាយុក្ខយា បុញ្ញក្ខយា ចវិស្សំ, តេនេវ សោកេន បមុច្ឆិតោស្មី’’តិ.

៦៣៨. ‘‘កថំ នុ សោចេយ្យ តថាវិធោ សោ, លទ្ធា វិមានំ អតុលំ ចិរាយ;

យេ ចាបិ ខោ ឥត្តរមុបបន្នា, តេ នូន សោចេយ្យុំ បរិត្តបុញ្ញា’’តិ.

៦៣៩. ‘‘អនុច្ឆវិំ ឱវទិយញ្ច មេ តំ, យំ មំ តុម្ហេ បេយ្យវាចំ វទេថ;

តុម្ហេ ច ខោ តាតា មយានុគុត្តា, យេនិច្ឆកំ តេន បលេថ សោត្ថិ’’ន្តិ.

៦៤០. ‘‘គន្ត្វា មយំ សិន្ធុសោវីរភូមិំ, ធន្នត្ថិកា ឧទ្ទយំ បត្ថយានា;

យថាបយោគា បរិបុណ្ណចាគា, កាហាម សេរីសមហំ ឧឡារ’’ន្តិ.

៦៤១. ‘‘មា ចេវ សេរីសមហំ អកត្ថ, សព្ពញ្ច វោ ភវិស្សតិ យំ វទេថ;

បាបានិ កម្មានិ វិវជ្ជយាថ, ធម្មានុយោគញ្ច អធិដ្ឋហាថ.

៦៤២. ‘‘ឧបាសកោ អត្ថិ ឥមម្ហិ សង្ឃេ, ពហុស្សុតោ សីលវតូបបន្នោ;

សទ្ធោ ច ចាគី ច សុបេសលោ ច, វិចក្ខណោ សន្តុសិតោ មុតីមា.

៦៤៣. ‘‘សញ្ជានមានោ ន មុសា ភណេយ្យ, បរូបឃាតាយ ច ចេតយេយ្យ;

វេភូតិកំ បេសុណំ នោ ករេយ្យ, សណ្ហញ្ច វាចំ សខិលំ ភណេយ្យ.

៦៤៤. ‘‘សគារវោ សប្បដិស្សោ វិនីតោ, អបាបកោ អធិសីលេ វិសុទ្ធោ;

សោ មាតរំ បិតរញ្ចាបិ ជន្តុ, ធម្មេន បោសេតិ អរិយវុត្តិ.

៦៤៥. ‘‘មញ្ញេ សោ មាតាបិតូនំ ការណា, ភោគានិ បរិយេសតិ ន អត្តហេតុ;

មាតាបិតូនញ្ច យោ អច្ចយេន, នេក្ខម្មបោណោ ចរិស្សតិ ព្រហ្មចរិយំ.

៦៤៦. ‘‘ឧជូ អវង្កោ អសឋោ អមាយោ, ន លេសកប្បេន ច វោហរេយ្យ;

សោ តាទិសោ សុកតកម្មការី, ធម្មេ ឋិតោ កិន្តិ លភេថ ទុក្ខំ.

៦៤៧. ‘‘តំ ការណា បាតុកតោម្ហិ អត្តនា, តស្មា ធម្មំ បស្សថ វាណិជាសេ;

អញ្ញត្រ តេនិហ ភស្មី [ភស្មិ (ស្យា.), ភស្ម (ក.)] ភវេថ, អន្ធាកុលា វិប្បនដ្ឋា អរញ្ញេ;

តំ ខិប្បមានេន លហុំ បរេន, សុខោ ហវេ សប្បុរិសេន សង្គមោ’’តិ.

៦៤៨. ‘‘កិំ នាម សោ កិញ្ច ករោតិ កម្មំ, កិំ នាមធេយ្យំ កិំ បន តស្ស គោត្តំ;

មយម្បិ នំ ទដ្ឋុកាមម្ហ យក្ខ, យស្សានុកម្បាយ ឥធាគតោសិ;

លាភា ហិ តស្ស យស្ស តុវំ បិហេសី’’តិ.

៦៤៩. ‘‘យោ កប្បកោ សម្ភវនាមធេយ្យោ, ឧបាសកោ កោច្ឆផលូបជីវី;

ជានាថ នំ តុម្ហាកំ បេសិយោ សោ, មា ខោ នំ ហីឡិត្ថ សុបេសលោ សោ’’តិ.

៦៥០. ‘‘ជានាមសេ យំ ត្វំ បវទេសិ យក្ខ, ន ខោ នំ ជានាម ស ឯទិសោតិ;

មយម្បិ នំ បូជយិស្សាម យក្ខ, សុត្វាន តុយ្ហំ វចនំ ឧឡារ’’ន្តិ.

៦៥១. ‘‘យេ កេចិ ឥមស្មិំ សត្ថេ មនុស្សា, ទហរា មហន្តា អថវាបិ មជ្ឈិមា;

សព្ពេវ តេ អាលម្ពន្តុ វិមានំ, បស្សន្តុ បុញ្ញានំ ផលំ កទរិយា’’តិ.

៦៥២. តេ តត្ថ សព្ពេវ ‘អហំ បុរេ’តិ, តំ កប្បកំ តត្ថ បុរក្ខត្វា [បុរក្ខិបិត្វា (សី.)];

សព្ពេវ តេ អាលម្ពិំសុ វិមានំ, មសក្កសារំ វិយ វាសវស្ស.

៦៥៣. តេ តត្ថ សព្ពេវ ‘អហំ បុរេ’តិ, ឧបាសកត្តំ បដិវេទយិំសុ;

បាណាតិបាតា បដិវិរតា អហេសុំ, លោកេ អទិន្នំ បរិវជ្ជយិំសុ;

អមជ្ជបា នោ ច មុសា ភណិំសុ, សកេន ទារេន ច អហេសុំ តុដ្ឋា.

៦៥៤. តេ តត្ថ សព្ពេវ ‘អហំ បុរេ’តិ, ឧបាសកត្តំ បដិវេទយិត្វា;

បក្កាមិ សត្ថោ អនុមោទមានោ, យក្ខិទ្ធិយា អនុមតោ បុនប្បុនំ.

៦៥៥. គន្ត្វាន តេ សិន្ធុសោវីរភូមិំ, ធនត្ថិកា ឧទ្ទយំ [ឧទយ (បី. ក.)] បត្ថយានា;

យថាបយោគា បរិបុណ្ណលាភា, បច្ចាគមុំ បាដលិបុត្តមក្ខតំ.

៦៥៦. គន្ត្វាន តេ សង្ឃរំ សោត្ថិវន្តោ, បុត្តេហិ ទារេហិ សមង្គិភូតា;

អានន្ទី វិត្តា សុមនា បតីតា, អកំសុ សេរីសមហំ ឧឡារំ;

សេរីសកំ តេ បរិវេណំ មាបយិំសុ.

៦៥៧. ឯតាទិសា សប្បុរិសាន សេវនា, មហត្ថិកា ធម្មគុណាន សេវនា;

ឯកស្ស អត្ថាយ ឧបាសកស្ស, សព្ពេវ សត្តា សុខិតា [សុខិនោ (បី. ក.)] អហេសុន្តិ.

សេរីសកបេតវត្ថុ ទុតិយំ.

ភាណវារំ តតិយំ និដ្ឋិតំ.