២. ឧព្ពរិវគ្គោ

១. សំសារមោចកបេតិវត្ថុ

៩៥. ‘‘នគ្គា ទុព្ពណ្ណរូបាសិ, កិសា ធមនិសន្ថតា;

ឧប្ផាសុលិកេ [ឧប្បាសុឡិកេ (ក.)] កិសិកេ, កា នុ ត្វំ ឥធ តិដ្ឋសី’’តិ.

៩៦. ‘‘អហំ ភទន្តេ បេតីម្ហិ, ទុគ្គតា យមលោកិកា;

បាបកម្មំ ករិត្វាន, បេតលោកំ ឥតោ គតា’’តិ.

៩៧. ‘‘កិំ នុ កាយេន វាចាយ, មនសា ទុក្កដំ កតំ;

កិស្ស កម្មវិបាកេន, បេតលោកំ ឥតោ គតា’’តិ.

៩៨. ‘‘អនុកម្បកា មយ្ហំ នាហេសុំ ភន្តេ, បិតា ច មាតា អថវាបិ ញាតកា;

យេ មំ និយោជេយ្យុំ ទទាហិ ទានំ, បសន្នចិត្តា សមណព្រាហ្មណានំ.

៩៩. ‘‘ឥតោ អហំ វស្សសតានិ បញ្ច, យំ ឯវរូបា វិចរាមិ នគ្គា;

ខុទាយ តណ្ហាយ ច ខជ្ជមានា, បាបស្ស កម្មស្ស ផលំ មមេទំ.

១០០. ‘‘វន្ទាមិ តំ អយ្យ បសន្នចិត្តា, អនុកម្ប មំ វីរ មហានុភាវ;

ទត្វា ច មេ អាទិស យំ ហិ កិញ្ចិ, មោចេហិ មំ ទុគ្គតិយា ភទន្តេ’’តិ.

១០១. សាធូតិ សោ បដិស្សុត្វា, សារិបុត្តោនុកម្បកោ;

ភិក្ខូនំ អាលោបំ ទត្វា, បាណិមត្តញ្ច ចោឡកំ;

ថាលកស្ស ច បានីយំ, តស្សា ទក្ខិណមាទិសិ.

១០២. សមនន្តរានុទ្ទិដ្ឋេ, វិបាកោ ឧទបជ្ជថ;

ភោជនច្ឆាទនបានីយំ, ទក្ខិណាយ ឥទំ ផលំ.

១០៣. តតោ សុទ្ធា សុចិវសនា, កាសិកុត្តមធារិនី;

វិចិត្តវត្ថាភរណា, សារិបុត្តំ ឧបសង្កមិ.

១០៤. ‘‘អភិក្កន្តេន វណ្ណេន, យា ត្វំ តិដ្ឋសិ ទេវតេ;

ឱភាសេន្តី ទិសា សព្ពា, ឱសធី វិយ តារកា.

១០៥. ‘‘កេន តេតាទិសោ វណ្ណោ, កេន តេ ឥធ មិជ្ឈតិ;

ឧប្បជ្ជន្តិ ច តេ ភោគា, យេ កេចិ មនសោ បិយា.

១០៦. ‘‘បុច្ឆាមិ តំ ទេវិ មហានុភាវេ, មនុស្សភូតា កិមកាសិ បុញ្ញំ;

កេនាសិ ឯវំ ជលិតានុភាវា, វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ.

១០៧. ‘‘ឧប្បណ្ឌុកិំ កិសំ ឆាតំ, នគ្គំ សម្បតិតច្ឆវិំ [អាបតិតច្ឆវិំ (សី.)];

មុនិ ការុណិកោ លោកេ, តំ មំ អទ្ទក្ខិ ទុគ្គតំ.

១០៨. ‘‘ភិក្ខូនំ អាលោបំ ទត្វា, បាណិមត្តញ្ច ចោឡកំ;

ថាលកស្ស ច បានីយំ, មម ទក្ខិណមាទិសិ.

១០៩. ‘‘អាលោបស្ស ផលំ បស្ស, ភត្តំ វស្សសតំ ទស;

ភុញ្ជាមិ កាមកាមិនី, អនេករសព្យញ្ជនំ.

១១០. ‘‘បាណិមត្តស្ស ចោឡស្ស, វិបាកំ បស្ស យាទិសំ;

យាវតា នន្ទរាជស្ស, វិជិតស្មិំ បដិច្ឆទា.

១១១. ‘‘តតោ ពហុតរា ភន្តេ, វត្ថានច្ឆាទនានិ មេ;

កោសេយ្យកម្ពលីយានិ, ខោមកប្បាសិកានិ ច.

១១២. ‘‘វិបុលា ច មហគ្ឃា ច, តេបាកាសេវលម្ពរេ;

សាហំ តំ បរិទហាមិ, យំ យំ ហិ មនសោ បិយំ.

១១៣. ‘‘ថាលកស្ស ច បានីយំ, វិបាកំ បស្ស យាទិសំ;

គម្ភីរា ចតុរស្សា ច, បោក្ខរញ្ញោ សុនិម្មិតា.

១១៤. ‘‘សេតោទកា សុប្បតិត្ថា, សីតា អប្បដិគន្ធិយា;

បទុមុប្បលសញ្ឆន្នា, វារិកិញ្ជក្ខបូរិតា.

១១៥. ‘‘សាហំ រមាមិ កីឡាមិ, មោទាមិ អកុតោភយា;

មុនិំ ការុណិកំ លោកេ, ភន្តេ វន្ទិតុមាគតា’’តិ.

សំសារមោចកបេតិវត្ថុ បឋមំ.

២. សារិបុត្តត្ថេរមាតុបេតិវត្ថុ

១១៦. ‘‘នគ្គា ទុព្ពណ្ណរូបាសិ, កិសា ធមនិសន្ថតា;

ឧប្ផាសុលិកេ កិសិកេ, កា នុ ត្វំ ឥធ តិដ្ឋសិ’’.

១១៧. ‘‘អហំ តេ សកិយា មាតា, បុព្ពេ អញ្ញាសុ ជាតីសុ;

ឧបបន្នា បេត្តិវិសយំ, ខុប្បិបាសសមប្បិតា.

១១៨. ‘‘ឆឌ្ឌិតំ ខិបិតំ ខេឡំ, សិង្ឃាណិកំ សិលេសុមំ;

វសញ្ច ឌយ្ហមានានំ, វិជាតានញ្ច លោហិតំ.

១១៩. ‘‘វណិកានញ្ច យំ ឃាន-សីសច្ឆិន្នាន លោហិតំ;

ខុទាបរេតា ភុញ្ជាមិ, ឥត្ថិបុរិសនិស្សិតំ.

១២០. ‘‘បុព្ពលោហិតំ ភក្ខាមិ [បុព្ពលោហិតភក្ខាស្មិ (សី.)], បសូនំ មានុសាន ច;

អលេណា អនគារា ច, នីលមញ្ចបរាយណា.

១២១. ‘‘ទេហិ បុត្តក មេ ទានំ, ទត្វា អន្វាទិសាហិ មេ;

អប្បេវ នាម មុច្ចេយ្យំ, បុព្ពលោហិតភោជនា’’តិ.

១២២. មាតុយា វចនំ សុត្វា, ឧបតិស្សោនុកម្បកោ;

អាមន្តយិ មោគ្គល្លានំ, អនុរុទ្ធញ្ច កប្បិនំ.

១២៣. ចតស្សោ កុដិយោ កត្វា, សង្ឃេ ចាតុទ្ទិសេ អទា;

កុដិយោ អន្នបានញ្ច, មាតុ ទក្ខិណមាទិសី.

១២៤. សមនន្តរានុទ្ទិដ្ឋេ, វិបាកោ ឧទបជ្ជថ;

ភោជនំ បានីយំ វត្ថំ, ទក្ខិណាយ ឥទំ ផលំ.

១២៥. តតោ សុទ្ធា សុចិវសនា, កាសិកុត្តមធារិនី;

វិចិត្តវត្ថាភរណា, កោលិតំ ឧបសង្កមិ.

១២៦. ‘‘អភិក្កន្តេន វណ្ណេន, យា ត្វំ តិដ្ឋសិ ទេវតេ;

ឱភាសេន្តី ទិសា សព្ពា, ឱសធី វិយ តារកា.

១២៧. ‘‘កេន តេតាទិសោ វណ្ណោ, កេន តេ ឥធ មិជ្ឈតិ;

ឧប្បជ្ជន្តិ ច តេ ភោគា, យេ កេចិ មនសោ បិយា.

១២៨. ‘‘បុច្ឆាមិ តំ ទេវិ មហានុភាវេ, មនុស្សភូតា កិមកាសិ បុញ្ញំ;

កេនាសិ ឯវំ ជលិតានុភាវា, វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ.

១២៩. ‘‘សារិបុត្តស្សាហំ មាតា, បុព្ពេ អញ្ញាសុ ជាតីសុ;

ឧបបន្នា បេត្តិវិសយំ, ខុប្បិបាសសមប្បិតា.

១៣០. ‘‘ឆឌ្ឌិតំ ខិបិតំ ខេឡំ, សិង្ឃាណិកំ សិលេសុមំ;

វសញ្ច ឌយ្ហមានានំ, វិជាតានញ្ច លោហិតំ.

១៣១. ‘‘វណិកានញ្ច យំ ឃាន-សីសច្ឆិន្នាន លោហិតំ;

ខុទាបរេតា ភុញ្ជាមិ, ឥត្ថិបុរិសនិស្សិតំ.

១៣២. ‘‘បុព្ពលោហិតំ ភក្ខិស្សំ, បសូនំ មានុសាន ច;

អលេណា អនគារា ច, នីលមញ្ចបរាយណា.

១៣៣. ‘‘សារិបុត្តស្ស ទានេន, មោទាមិ អកុតោភយា;

មុនិំ ការុណិកំ លោកេ, ភន្តេ វន្ទិតុមាគតា’’តិ.

សារិបុត្តត្ថេរស្ស មាតុបេតិវត្ថុ ទុតិយំ.

៣. មត្តាបេតិវត្ថុ

១៣៤. ‘‘នគ្គា ទុព្ពណ្ណរូបាសិ, កិសា ធមនិសន្ថតា;

ឧប្ផាសុលិកេ កិសិកេ, កា នុ ត្វំ ឥធ តិដ្ឋសី’’តិ.

១៣៥. ‘‘អហំ មត្តា តុវំ តិស្សា, សបត្តី តេ បុរេ អហុំ;

បាបកម្មំ ករិត្វាន, បេតលោកំ ឥតោ គតា’’តិ.

១៣៦. ‘‘កិំ នុ កាយេន វាចាយ, មនសា ទុក្កដំ កតំ;

កិស្ស កម្មវិបាកេន, បេតលោកំ ឥតោ គតា’’តិ.

១៣៧. ‘‘ចណ្ឌី ច ផរុសា ចាសិំ, ឥស្សុកី មច្ឆរី សឋា [សឋី (សី.)];

តាហំ ទុរុត្តំ វត្វាន, បេតលោកំ ឥតោ គតា’’តិ.

១៣៨. សព្ពំ [សច្ចំ (ក.)] អហម្បិ ជានាមិ, យថា ត្វំ ចណ្ឌិកា អហុ;

អញ្ញញ្ច ខោ តំ បុច្ឆាមិ, កេនាសិ បំសុកុន្ថិតា’’តិ.

១៣៩. ‘‘សីសំន្ហាតា តុវំ អាសិ, សុចិវត្ថា អលង្កតា;

អហញ្ច ខោ [ខោ តំ (សី. ក.)] អធិមត្តំ, សមលង្កតតរា តយា.

១៤០. ‘‘តស្សា មេ បេក្ខមានាយ, សាមិកេន សមន្តយិ;

តតោ មេ ឥស្សា វិបុលា, កោធោ មេ សមជាយថ.

១៤១. ‘‘តតោ បំសុំ គហេត្វាន, បំសុនា តំ ហិ ឱកិរិំ [តំ វិកីរិហំ (ស្យា. ក.)];

តស្ស កម្មវិបាកេន, តេនម្ហិ បំសុកុន្ថិតា’’តិ.

១៤២. ‘‘សច្ចំ អហម្បិ ជានាមិ, បំសុនា មំ ត្វមោកិរិ;

អញ្ញញ្ច ខោ តំ បុច្ឆាមិ, កេន ខជ្ជសិ កច្ឆុយា’’តិ.

១៤៣. ‘‘ភេសជ្ជហារី ឧភយោ, វនន្តំ អគមិម្ហសេ;

ត្វញ្ច ភេសជ្ជមាហរិ, អហញ្ច កបិកច្ឆុនោ.

១៤៤. ‘‘តស្សា ត្យាជានមានាយ, សេយ្យំ ត្យាហំ សមោកិរិំ;

តស្ស កម្មវិបាកេន, តេន ខជ្ជាមិ កច្ឆុយា’’តិ.

១៤៥. ‘‘សច្ចំ អហម្បិ ជានាមិ, សេយ្យំ មេ ត្វំ សមោកិរិ;

អញ្ញញ្ច ខោ តំ បុច្ឆាមិ, កេនាសិ នគ្គិយា តុវ’’ន្តិ.

១៤៦. ‘‘សហាយានំ សមយោ អាសិ, ញាតីនំ សមិតី អហុ;

ត្វញ្ច អាមន្តិតា អាសិ, សសាមិនី នោ ច ខោ អហំ.

១៤៧. ‘‘តស្សា ត្យាជានមានាយ, ទុស្សំ ត្យាហំ អបានុទិំ;

តស្ស កម្មវិបាកេន, តេនម្ហិ នគ្គិយា អហ’’ន្តិ.

១៤៨. ‘‘សច្ចំ អហម្បិ ជានាមិ, ទុស្សំ មេ ត្វំ អបានុទិ;

អញ្ញញ្ច ខោ តំ បុច្ឆាមិ, កេនាសិ គូថគន្ធិនី’’តិ.

១៤៩. ‘‘តវ គន្ធញ្ច មាលញ្ច, បច្ចគ្ឃញ្ច វិលេបនំ;

គូថកូបេ អធារេសិំ [អធារេសិំ (ក.)], តំ បាបំ បកតំ មយា;

តស្ស កម្មវិបាកេន, តេនម្ហិ គូថគន្ធិនី’’តិ.

១៥០. ‘‘សច្ចំ អហម្បិ ជានាមិ, តំ បាបំ បកតំ តយា;

អញ្ញញ្ច ខោ តំ បុច្ឆាមិ, កេនាសិ ទុគ្គតា តុវ’’ន្តិ.

១៥១. ‘‘ឧភិន្នំ សមកំ អាសិ, យំ គេហេ វិជ្ជតេ ធនំ;

សន្តេសុ ទេយ្យធម្មេសុ, ទីបំ នាកាសិមត្តនោ;

តស្ស កម្មវិបាកេន, តេនម្ហិ ទុគ្គតា អហំ.

១៥២. ‘‘តទេវ មំ ត្វំ អវច, ‘បាបកម្មំ និសេវសិ;

ន ហិ បាបេហិ កម្មេហិ, សុលភា ហោតិ សុគ្គតី’’’តិ.

១៥៣. ‘‘វាមតោ មំ ត្វំ បច្ចេសិ, អថោបិ មំ ឧសូយសិ;

បស្ស បាបានំ កម្មានំ, វិបាកោ ហោតិ យាទិសោ.

១៥៤. ‘‘តេ ឃរា តា ច ទាសិយោ [តេ ឃរទាសិយោ អាសុំ (សី. ស្យា.), តេ ឃរេ ទាសិយោ ចេវ (ក.)], តានេវាភរណានិមេ;

តេ អញ្ញេ បរិចារេន្តិ, ន ភោគា ហោន្តិ សស្សតា.

១៥៥. ‘‘ឥទានិ ភូតស្ស បិតា, អាបណា គេហមេហិតិ;

អប្បេវ តេ ទទេ កិញ្ចិ, មា សុ តាវ ឥតោ អគា’’តិ.

១៥៦. ‘‘នគ្គា ទុព្ពណ្ណរូបាម្ហិ, កិសា ធមនិសន្ថតា;

កោបីនមេតំ ឥត្ថីនំ, មា មំ ភូតបិតាទ្ទសា’’តិ.

១៥៧. ‘‘ហន្ទ កិំ វា ត្យាហំ [កិំ ត្យាហំ (សី. ស្យា.), កិំ វតាហំ (ក.)] ទម្មិ, កិំ វា តេធ [កិំ វា ច តេ (សី. ស្យា.), កិំ វិធ តេ (ក.)] ករោមហំ;

យេន ត្វំ សុខិតា អស្ស, សព្ពកាមសមិទ្ធិនី’’តិ.

១៥៨. ‘‘ចត្តារោ ភិក្ខូ សង្ឃតោ, ចត្តារោ បន បុគ្គលា;

អដ្ឋ ភិក្ខូ ភោជយិត្វា, មម ទក្ខិណមាទិស;

តទាហំ សុខិតា ហេស្សំ, សព្ពកាមសមិទ្ធិនី’’តិ.

១៥៩. សាធូតិ សា បដិស្សុត្វា, ភោជយិត្វាដ្ឋ ភិក្ខវោ;

វត្ថេហច្ឆាទយិត្វាន, តស្សា ទក្ខិណមាទិសី.

១៦០. សមនន្តរានុទ្ទិដ្ឋេ, វិបាកោ ឧទបជ្ជថ;

ភោជនច្ឆាទនបានីយំ, ទក្ខិណាយ ឥទំ ផលំ.

១៦១. តតោ សុទ្ធា សុចិវសនា, កាសិកុត្តមធារិនី;

វិចិត្តវត្ថាភរណា, សបត្តិំ ឧបសង្កមិ.

១៦២. ‘‘អភិក្កន្តេន វណ្ណេន, យា ត្វំ តិដ្ឋសិ ទេវតេ;

ឱភាសេន្តី ទិសា សព្ពា, ឱសធី វិយ តារកា.

១៦៣. ‘‘កេន តេតាទិសោ វណ្ណោ, កេន តេ ឥធ មិជ្ឈតិ;

ឧប្បជ្ជន្តិ ច តេ ភោគា, យេ កេចិ មនសោ បិយា.

១៦៤. ‘‘បុច្ឆាមិ តំ ទេវិ មហានុភាវេ, មនុស្សភូតា កិមកាសិ បុញ្ញំ;

កេនាសិ ឯវំ ជលិតានុភាវា, វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ.