១. មគ្គង្គនិទ្ទេសោ

២៤. សម្មាទិដ្ឋិយា បញ្ច វិវេកា, បញ្ច វិរាគា, បញ្ច និរោធា, បញ្ច វោស្សគ្គា, ទ្វាទស និស្សយា. សម្មាសង្កប្បស្ស…បេ… សម្មាវាចាយ… សម្មាកម្មន្តស្ស… សម្មាអាជីវស្ស… សម្មាវាយាមស្ស… សម្មាសតិយា… សម្មាសមាធិស្ស បញ្ច វិវេកា, បញ្ច វិរាគា, បញ្ច និរោធា, បញ្ច វោស្សគ្គា, ទ្វាទស និស្សយា.

សម្មាទិដ្ឋិយា កតមេ បញ្ច វិវេកា? វិក្ខម្ភនវិវេកោ, តទង្គវិវេកោ សមុច្ឆេទវិវេកោ, បដិប្បស្សទ្ធិវិវេកោ, និស្សរណវិវេកោ. វិក្ខម្ភនវិវេកោ ច នីវរណានំ បឋមជ្ឈានំ ភាវយតោ, តទង្គវិវេកោ ច ទិដ្ឋិគតានំ និព្ពេធភាគិយំ សមាធិំ ភាវយតោ, សមុច្ឆេទវិវេកោ ច លោកុត្តរំ ខយគាមិមគ្គំ ភាវយតោ, បដិប្បស្សទ្ធិវិវេកោ ច ផលក្ខណេ, និស្សរណវិវេកោ ច និរោធោ និព្ពានំ. សម្មាទិដ្ឋិយា ឥមេ បញ្ច វិវេកា. ឥមេសុ បញ្ចសុ វិវេកេសុ ឆន្ទជាតោ ហោតិ សទ្ធាធិមុត្តោ, ចិត្តញ្ចស្ស ស្វាធិដ្ឋិតំ.

សម្មាទិដ្ឋិយា កតមេ បញ្ច វិរាគា? វិក្ខម្ភនវិរាគោ, តទង្គវិរាគោ, សមុច្ឆេទវិរាគោ, បដិប្បស្សទ្ធិវិរាគោ, និស្សរណវិរាគោ. វិក្ខម្ភនវិរាគោ ច នីវរណានំ បឋមជ្ឈានំ ភាវយតោ, តទង្គវិរាគោ ច ទិដ្ឋិគតានំ និព្ពេធភាគិយំ សមាធិំ ភាវយតោ, សមុច្ឆេទវិរាគោ ច លោកុត្តរំ ខយគាមិមគ្គំ ភាវយតោ, បដិប្បស្សទ្ធិវិរាគោ ច ផលក្ខណេ, និស្សរណវិរាគោ ច និរោធោ និព្ពានំ. សម្មាទិដ្ឋិយា ឥមេ បញ្ច វិរាគា. ឥមេសុ បញ្ចសុ វិរាគេសុ ឆន្ទជាតោ ហោតិ សទ្ធាធិមុត្តោ, ចិត្តញ្ចស្ស ស្វាធិដ្ឋិតំ.

សម្មាទិដ្ឋិយា កតមេ បញ្ច និរោធា? វិក្ខម្ភននិរោធោ, តទង្គនិរោធោ, សមុច្ឆេទនិរោធោ, បដិប្បស្សទ្ធិនិរោធោ, និស្សរណនិរោធោ. វិក្ខម្ភននិរោធោ ច នីវរណានំ បឋមជ្ឈានំ ភាវយតោ, តទង្គនិរោធោ ច ទិដ្ឋិគតានំ និព្ពេធភាគិយំ សមាធិំ ភាវយតោ, សមុច្ឆេទនិរោធោ ច លោកុត្តរំ ខយគាមិមគ្គំ ភាវយតោ, បដិប្បស្សទ្ធិនិរោធោ ច ផលក្ខណេ, និស្សរណនិរោធោ ច អមតា ធាតុ. សម្មាទិដ្ឋិយា ឥមេ បញ្ច និរោធា. ឥមេសុ បញ្ចសុ និរោធេសុ ឆន្ទជាតោ ហោតិ សទ្ធាធិមុត្តោ, ចិត្តញ្ចស្ស ស្វាធិដ្ឋិតំ.

សម្មាទិដ្ឋិយា កតមេ បញ្ច វោស្សគ្គា? វិក្ខម្ភនវោស្សគ្គោ, តទង្គវោស្សគ្គោ, សមុច្ឆេទវោស្សគ្គោ, បដិប្បស្សទ្ធិវោស្សគ្គោ, និស្សរណវោស្សគ្គោ. វិក្ខម្ភនវោស្សគ្គោ ច នីវរណានំ បឋមជ្ឈានំ ភាវយតោ, តទង្គវោស្សគ្គោ ច ទិដ្ឋិគតានំ និព្ពេធភាគិយំ សមាធិំ ភាវយតោ, សមុច្ឆេទវោស្សគ្គោ ច លោកុត្តរំ ខយគាមិមគ្គំ ភាវយតោ, បដិប្បស្សទ្ធិវោស្សគ្គោ ច ផលក្ខណេ, និស្សរណវោស្សគ្គោ ច និរោធោ និព្ពានំ. សម្មាទិដ្ឋិយា ឥមេ បញ្ច វោស្សគ្គា. ឥមេសុ បញ្ចសុ វោស្សគ្គេសុ ឆន្ទជាតោ ហោតិ សទ្ធាធិមុត្តោ, ចិត្តញ្ចស្ស ស្វាធិដ្ឋិតំ. សម្មាទិដ្ឋិយា ឥមេ បញ្ច វិវេកា, បញ្ច វិរាគា, បញ្ច និរោធា, បញ្ច វោស្សគ្គា, ទ្វាទស និស្សយា.

២៥. សម្មាសង្កប្បស្ស …បេ… សម្មាវាចាយ… សម្មាកម្មន្តស្ស… សម្មាអាជីវស្ស… សម្មាវាយាមស្ស… សម្មាសតិយា… សម្មាសមាធិស្ស កតមេ បញ្ច វិវេកា? វិក្ខម្ភនវិវេកោ, តទង្គវិវេកោ, សមុច្ឆេទវិវេកោ, បដិប្បស្សទ្ធិវិវេកោ, និស្សរណវិវេកោ. វិក្ខម្ភនវិវេកោ ច នីវរណានំ បឋមជ្ឈានំ ភាវយតោ, តទង្គវិវេកោ ច ទិដ្ឋិគតានំ និព្ពេធភាគិយំ សមាធិំ ភាវយតោ, សមុច្ឆេទវិវេកោ ច លោកុត្តរំ ខយគាមិមគ្គំ ភាវយតោ, បដិប្បស្សទ្ធិវិវេកោ ច ផលក្ខណេ និស្សរណវិវេកោ ច និរោធោ និព្ពានំ. សម្មាសមាធិស្ស ឥមេ បញ្ច វិវេកា. ឥមេសុ បញ្ចសុ វិវេកេសុ ឆន្ទជាតោ ហោតិ សទ្ធាធិមុត្តោ, ចិត្តញ្ចស្ស ស្វាធិដ្ឋិតំ.

សម្មាសមាធិស្ស កតមេ បញ្ច វិរាគា? វិក្ខម្ភនវិរាគោ, តទង្គវិរាគោ, សមុច្ឆេទវិរាគោ, បដិប្បស្សទ្ធិវិរាគោ, និស្សរណវិរាគោ. វិក្ខម្ភនវិរាគោ ច នីវរណានំ បឋមជ្ឈានំ ភាវយតោ, តទង្គវិរាគោ ច ទិដ្ឋិគតានំ និព្ពេធភាគិយំ សមាធិំ ភាវយតោ, សមុច្ឆេទវិរាគោ ច លោកុត្តរំ ខយគាមិមគ្គំ ភាវយតោ, បដិប្បស្សទ្ធិវិរាគោ ច ផលក្ខណេ, និស្សរណវិរាគោ ច និរោធោ និព្ពានំ. សម្មាសមាធិស្ស ឥមេ បញ្ច វិរាគា. ឥមេសុ បញ្ចសុ វិរាគេសុ ឆន្ទជាតោ ហោតិ សទ្ធាធិមុត្តោ, ចិត្តញ្ចស្ស ស្វាធិដ្ឋិតំ.

សម្មាសមាធិស្ស កតមេ បញ្ច និរោធា? វិក្ខម្ភននិរោធោ, តទង្គនិរោធោ, សមុច្ឆេទនិរោធោ, បដិប្បស្សទ្ធិនិរោធោ, និស្សរណនិរោធោ. វិក្ខម្ភននិរោធោ ច នីវរណានំ បឋមជ្ឈានំ ភាវយតោ, តទង្គនិរោធោ ច ទិដ្ឋិគតានំ និព្ពេធភាគិយំ សមាធិំ ភាវយតោ, សមុច្ឆេទនិរោធោ ច លោកុត្តរំ ខយគាមិមគ្គំ ភាវយតោ, បដិប្បស្សទ្ធិនិរោធោ ច ផលក្ខណេ, និស្សរណនិរោធោ ច អមតា ធាតុ. សម្មាសមាធិស្ស ឥមេ បញ្ច និរោធា. ឥមេសុ បញ្ចសុ និរោធេសុ ឆន្ទជាតោ ហោតិ សទ្ធាធិមុត្តោ, ចិត្តញ្ចស្ស ស្វាធិដ្ឋិតំ.

សម្មាសមាធិស្ស កតមេ បញ្ច វោស្សគ្គា? វិក្ខម្ភនវោស្សគ្គោ, តទង្គវោស្សគ្គោ, សមុច្ឆេទវោស្សគ្គោ, បដិប្បស្សទ្ធិវោស្សគ្គោ, និស្សរណវោស្សគ្គោ. វិក្ខម្ភនវោស្សគ្គោ ច នីវរណានំ បឋមជ្ឈានំ ភាវយតោ, តទង្គវោស្សគ្គោ ច ទិដ្ឋិគតានំ និព្ពេធភាគិយំ សមាធិំ ភាវយតោ, សមុច្ឆេទវោស្សគ្គោ ច លោកុត្តរំ ខយគាមិមគ្គំ ភាវយតោ, បដិប្បស្សទ្ធិវោស្សគ្គោ ច ផលក្ខណេ, និស្សរណវោស្សគ្គោ ច និរោធោ និព្ពានំ. សម្មាសមាធិស្ស ឥមេ បញ្ច វោស្សគ្គា. ឥមេសុ បញ្ចសុ វោស្សគ្គេសុ ឆន្ទជាតោ ហោតិ សទ្ធាធិមុត្តោ, ចិត្តញ្ចស្ស ស្វាធិដ្ឋិតំ. សម្មាសមាធិស្ស ឥមេ បញ្ច វិវេកា, បញ្ច វិរាគា, បញ្ច និរោធា, បញ្ច វោស្សគ្គា, ទ្វាទស និស្សយា.

២៦. ‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, យេ កេចិ ពលករណីយា កម្មន្តា ករីយន្តិ, សព្ពេ តេ បថវិំ និស្សាយ បថវិយំ បតិដ្ឋាយ ឯវមេតេ ពលករណីយា កម្មន្តា ករីយន្តិ; ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សីលំ និស្សាយ សីលេ បតិដ្ឋាយ សត្ត ពោជ្ឈង្គេ ភាវេតិ, សត្ត ពោជ្ឈង្គេ ពហុលីករោតិ…បេ… សត្ត ពោជ្ឈង្គេ ភាវេន្តោ សត្ត ពោជ្ឈង្គេ ពហុលីករោន្តោ វុទ្ធិំ វិរូឡ្ហិំ វេបុល្លំ បាបុណាតិ ធម្មេសុ…បេ… បញ្ច ពលានិ ភាវេតិ, បញ្ច ពលានិ ពហុលីករោតិ…បេ… បញ្ច ពលានិ ភាវេន្តោ បញ្ច ពលានិ ពហុលីករោន្តោ វុទ្ធិំ វិរូឡ្ហិំ វេបុល្លំ បាបុណាតិ ធម្មេសុ…បេ… បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ភាវេតិ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ពហុលីករោតិ…បេ….

‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, យេ កេចិ ពីជគាមភូតគាមា វុទ្ធិំ វិរូឡ្ហិំ វេបុល្លំ អាបជ្ជន្តិ, សព្ពេ តេ បថវិំ និស្សាយ បថវិយំ បតិដ្ឋាយ ឯវមេតេ ពីជគាមភូតគាមា វុទ្ធិំ វិរូឡ្ហិំ វេបុល្លំ អាបជ្ជន្តិ, ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សីលំ និស្សាយ សីលេ បតិដ្ឋាយ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ភាវេន្តោ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ពហុលីករោន្តោ វុទ្ធិំ វិរូឡ្ហិំ វេបុល្លំ បាបុណាតិ ធម្មេសុ.

‘‘កថញ្ច, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សីលំ និស្សាយ សីលេ បតិដ្ឋាយ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ភាវេន្តោ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ពហុលីករោន្តោ វុទ្ធិំ វិរូឡ្ហិំ វេបុល្លំ បាបុណាតិ ធម្មេសុ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សទ្ធិន្ទ្រិយំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ វិរាគនិស្សិតំ និរោធនិស្សិតំ វោស្សគ្គបរិណាមិំ. វីរិយិន្ទ្រិយំ ភាវេតិ…បេ… សតិន្ទ្រិយំ ភាវេតិ…បេ… សមាធិន្ទ្រិយំ ភាវេតិ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ វិរាគនិស្សិតំ និរោធនិស្សិតំ វោស្សគ្គបរិណាមិំ. ឯវំ ខោ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សីលំ និស្សាយ…បេ… បាបុណាតិ ធម្មេសូ’’តិ.