៤. ចតុត្ថសុត្តន្តនិទ្ទេសោ

១៩៨. បុរិមនិទានំ [បរិបុណ្ណនិទានំ (ស្យា. ក.)]. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ. កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ. ឥមានិ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ កតិហាការេហិ កេនដ្ឋេន ទដ្ឋព្ពានិ? ឥមានិ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ឆហាការេហិ តេនដ្ឋេន ទដ្ឋព្ពានិ – អាធិបតេយ្យដ្ឋេន អាទិវិសោធនដ្ឋេន អធិមត្តដ្ឋេន, អធិដ្ឋានដ្ឋេន, បរិយាទានដ្ឋេន, បតិដ្ឋាបកដ្ឋេន’’.

ក. អាធិបតេយ្យដ្ឋនិទ្ទេសោ

១៩៩. កថំ អាធិបតេយ្យដ្ឋេន ឥន្ទ្រិយានិ ទដ្ឋព្ពានិ? អស្សទ្ធិយំ បជហតោ អធិមោក្ខាធិបតេយ្យដ្ឋេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស វសេន បគ្គហដ្ឋេន វីរិយិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, ឧបដ្ឋានដ្ឋេន សតិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, អវិក្ខេបដ្ឋេន សមាធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, ទស្សនដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ. កោសជ្ជំ បជហតោ បគ្គហាធិបតេយ្យដ្ឋេន វីរិយិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, វីរិយិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឧបដ្ឋានដ្ឋេន សតិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, អវិក្ខេបដ្ឋេន សមាធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, ទស្សនដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, អធិមោក្ខដ្ឋេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ. បមាទំ បជហតោ ឧបដ្ឋានាធិបតេយ្យដ្ឋេន សតិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, សតិន្ទ្រិយស្ស វសេន អវិក្ខេបដ្ឋេន សមាធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, ទស្សនដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, អធិមោក្ខដ្ឋេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, បគ្គហដ្ឋេន វីរិយិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ. ឧទ្ធច្ចំ បជហតោ អវិក្ខេបាធិបតេយ្យដ្ឋេន សមាធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, សមាធិន្ទ្រិយស្ស វសេន ទស្សនដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, អធិមោក្ខដ្ឋេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, បគ្គហដ្ឋេន វីរិយិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, ឧបដ្ឋានដ្ឋេន សតិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ. អវិជ្ជំ បជហតោ ទស្សនាធិបតេយ្យដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស វសេន អធិមោក្ខដ្ឋេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, បគ្គហដ្ឋេន វីរិយិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, ឧបដ្ឋានដ្ឋេន សតិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, អវិក្ខេបដ្ឋេន សមាធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, ទស្សនដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ.

កាមច្ឆន្ទំ បជហតោ នេក្ខម្មវសេន អធិមោក្ខាធិបតេយ្យដ្ឋេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស វសេន បគ្គហដ្ឋេន វីរិយិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, ឧបដ្ឋានដ្ឋេន សតិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, អវិក្ខេបដ្ឋេន សមាធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, ទស្សនដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ. កាមច្ឆន្ទំ បជហតោ នេក្ខម្មវសេន បគ្គហាធិបតេយ្យដ្ឋេន វីរិយិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, វីរិយិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឧបដ្ឋានដ្ឋេន សតិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, អវិក្ខេបដ្ឋេន សមាធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, ទស្សនដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, អធិមោក្ខដ្ឋេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ. កាមច្ឆន្ទំ បជហតោ នេក្ខម្មវសេន ឧបដ្ឋានាធិបតេយ្យដ្ឋេន សតិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, សតិន្ទ្រិយស្ស វសេន អវិក្ខេបដ្ឋេន សមាធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, ទស្សនដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, អធិមោក្ខដ្ឋេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, បគ្គហដ្ឋេន វីរិយិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ. កាមច្ឆន្ទំ បជហតោ នេក្ខម្មវសេន អវិក្ខេបាធិបតេយ្យដ្ឋេន សមាធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, សមាធិន្ទ្រិយស្ស វសេន ទស្សនដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, អធិមោក្ខដ្ឋេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, បគ្គហដ្ឋេន វីរិយិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, ឧបដ្ឋានដ្ឋេន សតិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ. កាមច្ឆន្ទំ បជហតោ នេក្ខម្មវសេន ទស្សនាធិបតេយ្យដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស វសេន អធិមោក្ខដ្ឋេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, បគ្គហដ្ឋេន វីរិយិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, ឧបដ្ឋានដ្ឋេន សតិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, អវិក្ខេបដ្ឋេន សមាធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ.

ព្យាបាទំ បជហតោ អព្យាបាទវសេន…បេ… ថិនមិទ្ធំ បជហតោ អាលោកសញ្ញាវសេន…បេ… សព្ពកិលេសេ បជហតោ អរហត្តមគ្គវសេន អធិមោក្ខាធិបតេយ្យដ្ឋេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស វសេន បគ្គហដ្ឋេន វីរិយិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, ឧបដ្ឋានដ្ឋេន សតិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, អវិក្ខេបដ្ឋេន សមាធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, ទស្សនដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ…បេ… សព្ពកិលេសេ បជហតោ អរហត្តមគ្គវសេន ទស្សនាធិបតេយ្យដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស វសេន អធិមោក្ខដ្ឋេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, បគ្គហដ្ឋេន វីរិយិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, ឧបដ្ឋានដ្ឋេន សតិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ, អវិក្ខេបដ្ឋេន សមាធិន្ទ្រិយំ ទដ្ឋព្ពំ. ឯវំ អាធិបតេយ្យដ្ឋេន ឥន្ទ្រិយានិ ទដ្ឋព្ពានិ.

ខ. អាទិវិសោធនដ្ឋនិទ្ទេសោ

២០០. កថំ អាទិវិសោធនដ្ឋេន ឥន្ទ្រិយានិ ទដ្ឋព្ពានិ? អធិមោក្ខដ្ឋេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ, អស្សទ្ធិយសំវរដ្ឋេន [អស្សទ្ធិយំ សំវរដ្ឋេន (ស្យា. ក.) ឯវមីទិសេសុ បទេសុបិ] សីលវិសុទ្ធិ – សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អាទិវិសោធនា. បគ្គហដ្ឋេន វីរិយិន្ទ្រិយំ, កោសជ្ជសំវរដ្ឋេន សីលវិសុទ្ធិ – វីរិយិន្ទ្រិយស្ស អាទិវិសោធនា. ឧបដ្ឋានដ្ឋេន សតិន្ទ្រិយំ, បមាទសំវរដ្ឋេន សីលវិសុទ្ធិ – សតិន្ទ្រិយស្ស អាទិវិសោធនា. អវិក្ខេបដ្ឋេន សមាធិន្ទ្រិយំ, ឧទ្ធច្ចសំវរដ្ឋេន សីលវិសុទ្ធិ – សមាធិន្ទ្រិយស្ស អាទិវិសោធនា. ទស្សនដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ, អវិជ្ជាសំវរដ្ឋេន សីលវិសុទ្ធិ – បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អាទិវិសោធនា. នេក្ខម្មេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ, កាមច្ឆន្ទសំវរដ្ឋេន សីលវិសុទ្ធិ – បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អាទិវិសោធនា. អព្យាបាទេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ, ព្យាបាទសំវរដ្ឋេន សីលវិសុទ្ធិ – បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អាទិវិសោធនា…បេ… អរហត្តមគ្គេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ, សព្ពកិលេសសំវរដ្ឋេន សីលវិសុទ្ធិ – បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អាទិវិសោធនា. ឯវំ អាទិវិសោធនដ្ឋេន ឥន្ទ្រិយានិ ទដ្ឋព្ពានិ.

គ. អធិមត្តដ្ឋនិទ្ទេសោ

២០១. កថំ អធិមត្តដ្ឋេន ឥន្ទ្រិយានិ ទដ្ឋព្ពានិ? សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស ភាវនាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ – ឆន្ទវសេន សទ្ធាវសេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. ឆន្ទវសេន បាមោជ្ជំ ឧប្បជ្ជតិ – បាមោជ្ជវសេន សទ្ធាវសេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. បាមោជ្ជវសេន បីតិ ឧប្បជ្ជតិ – បីតិវសេន សទ្ធាវសេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. បីតិវសេន បស្សទ្ធិ ឧប្បជ្ជតិ – បស្សទ្ធិវសេន សទ្ធាវសេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. បស្សទ្ធិវសេន សុខំ ឧប្បជ្ជតិ – សុខវសេន សទ្ធាវសេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. សុខវសេន ឱភាសោ ឧប្បជ្ជតិ – ឱភាសវសេន សទ្ធាវសេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. ឱភាសវសេន សំវេគោ ឧប្បជ្ជតិ – សំវេគវសេន សទ្ធាវសេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. សំវេជេត្វា ចិត្តំ សមាទហតិ – សមាធិវសេន សទ្ធាវសេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. តថា សមាហិតំ ចិត្តំ សាធុកំ បគ្គណ្ហាតិ – បគ្គហវសេន សទ្ធាវសេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. តថាបគ្គហិតំ ចិត្តំ សាធុកំ អជ្ឈុបេក្ខតិ – ឧបេក្ខាវសេន សទ្ធាវសេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. ឧបេក្ខាវសេន នានត្តកិលេសេហិ ចិត្តំ វិមុច្ចតិ – វិមោក្ខវសេន សទ្ធាវសេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. វិមុត្តត្តា តេ ធម្មា ឯករសា ហោន្តិ – ឯករសដ្ឋេន ភាវនាវសេន សទ្ធាវសេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. ភាវិតត្តា តតោ បណីតតរេ វិវដ្ដន្តិ – វិវដ្ដនាវសេន សទ្ធាវសេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. វិវដ្ដិតត្តា តតោ វោសជ្ជតិ [វោស្សជ្ជតិ (ស្យា. ក.)] – វោសគ្គវសេន សទ្ធាវសេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. វោសជ្ជិតត្តា តតោ និរុជ្ឈន្តិ – និរោធវសេន សទ្ធាវសេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. និរោធវសេន ទ្វេ វោសគ្គា – បរិច្ចាគវោសគ្គោ ច, បក្ខន្ទនវោសគ្គោ ច. កិលេសេ ច ខន្ធេ ច បរិច្ចជតីតិ – បរិច្ចាគវោសគ្គោ. និរោធនិព្ពានធាតុយា ចិត្តំ បក្ខន្ទតីតិ – បក្ខន្ទនវោសគ្គោ. និរោធវសេន ឥមេ ទ្វេ វោសគ្គា.

អស្សទ្ធិយស្ស បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ…បេ… អស្សទ្ធិយបរិឡាហស្ស បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ… ទិដ្ឋេកដ្ឋានំ កិលេសានំ បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ… ឱឡារិកានំ កិលេសានំ បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ… អនុសហគតានំ កិលេសានំ បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ… សព្ពកិលេសានំ បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ – ឆន្ទវសេន សទ្ធាវសេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ…បេ… វីរិយិន្ទ្រិយស្ស ភាវនាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ…បេ… កោសជ្ជស្ស បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ… កោសជ្ជបរិឡាហស្ស បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ… ទិដ្ឋេកដ្ឋានំ កិលេសានំ បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ…បេ… សព្ពកិលេសានំ បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ… សតិន្ទ្រិយស្ស ភាវនាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ…បេ… បមាទស្ស បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ… បមាទបរិឡាហស្ស បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ…បេ… សព្ពកិលេសានំ បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ… សមាធិន្ទ្រិយស្ស ភាវនាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ…បេ… ឧទ្ធច្ចស្ស បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ ឧទ្ធច្ចបរិឡាហស្ស បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ…បេ… សព្ពកិលេសានំ បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ… បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស ភាវនាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ…បេ… អវិជ្ជាយ បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ… អវិជ្ជាបរិឡាហស្ស បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ… ទិដ្ឋេកដ្ឋានំ កិលេសានំ បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ… ឱឡារិកានំ កិលេសានំ បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ… អនុសហគតានំ កិលេសានំ បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ… សព្ពកិលេសានំ បហានាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ – ឆន្ទវសេន បញ្ញាវសេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. ឆន្ទវសេន បាមោជ្ជំ ឧប្បជ្ជតិ – បាមោជ្ជវសេន បញ្ញាវសេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. បាមោជ្ជវសេន បីតិ ឧប្បជ្ជតិ – បីតិវសេន បញ្ញា វសេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. បីតិវសេន បស្សទ្ធិ ឧប្បជ្ជតិ – បស្សទ្ធិវសេន បញ្ញាវសេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. បស្សទ្ធិវសេន សុខំ ឧប្បជ្ជតិ – សុខវសេន បញ្ញាវសេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. សុខវសេន ឱភាសោ ឧប្បជ្ជតិ – ឱភាសវសេន បញ្ញាវសេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. ឱភាសវសេន សំវេគោ ឧប្បជ្ជតិ – សំវេគវសេន បញ្ញាវសេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. សំវេជេត្វា ចិត្តំ សមាទហតិ – សមាធិវសេន បញ្ញាវសេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. តថាសមាហិតំ ចិត្តំ សាធុកំ បគ្គណ្ហាតិ – បគ្គហវសេន បញ្ញាវសេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. តថាបគ្គហិតំ ចិត្តំ សាធុកំ អជ្ឈុបេក្ខតិ – ឧបេក្ខាវសេន បញ្ញាវសេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. ឧបេក្ខាវសេន នានត្តកិលេសេហិ ចិត្តំ វិមុច្ចតិ – វិមោក្ខវសេន បញ្ញាវសេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. វិមុត្តត្តា តេ ធម្មា ឯករសា ហោន្តិ – ភាវនាវសេន [ឯករសដ្ឋេន ភាវនាវសេន (ស្យា. ក.) អដ្ឋកថា ឱលោកេតព្ពោ] បញ្ញាវសេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. ភាវិតត្តា តតោ បណីតតរេ វិវដ្ដន្តិ – វិវដ្ដនាវសេន បញ្ញាវសេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. វិវដ្ដិតត្តា តតោ វោសជ្ជតិ – វោសគ្គវសេន បញ្ញាវសេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. វោសជ្ជិតត្តា តតោ និរុជ្ឈន្តិ – និរោធវសេន បញ្ញាវសេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ. និរោធវសេន ទ្វេ វោសគ្គា – បរិច្ចាគវោសគ្គោ ច, បក្ខន្ទនវោសគ្គោ ច. កិលេសេ ច ខន្ធេ ច បរិច្ចជតីតិ – បរិច្ចាគវោសគ្គោ. និរោធនិព្ពានធាតុយា ចិត្តំ បក្ខន្ទតីតិ – បក្ខន្ទនវោសគ្គោ. និរោធវសេន ឥមេ ទ្វេ វោសគ្គា. ឯវំ អធិមត្តដ្ឋេន ឥន្ទ្រិយានិ ទដ្ឋព្ពានិ.

ទុតិយភាណវារោ.

ឃ. អធិដ្ឋានដ្ឋនិទ្ទេសោ

២០២. កថំ អធិដ្ឋានដ្ឋេន ឥន្ទ្រិយានិ ទដ្ឋព្ពានិ? សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស ភាវនាយ ឆន្ទោ ឧប្បជ្ជតិ – ឆន្ទវសេន សទ្ធាវសេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិដ្ឋាតិ. ឆន្ទវសេន បាមោជ្ជំ ឧប្បជ្ជតិ – បាមោជ្ជវសេន សទ្ធាវសេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិដ្ឋាតិ…បេ… ឯវំ អធិដ្ឋានដ្ឋេន ឥន្ទ្រិយានិ ទដ្ឋព្ពានិ.

ង. បរិយាទានដ្ឋនិទ្ទេសោ

កថំ បរិយាទានដ្ឋេន ឥន្ទ្រិយានិ ទដ្ឋព្ពានិ? អធិមោក្ខដ្ឋេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អស្សទ្ធិយំ បរិយាទិយតិ, អស្សទ្ធិយបរិឡាហំ បរិយាទិយតិ. បគ្គហដ្ឋេន វីរិយិន្ទ្រិយំ កោសជ្ជំ បរិយាទិយតិ, កោសជ្ជបរិឡាហំ បរិយាទិយតិ. ឧបដ្ឋានដ្ឋេន សតិន្ទ្រិយំ បមាទំ បរិយាទិយតិ, បមាទបរិឡាហំ បរិយាទិយតិ. អវិក្ខេបដ្ឋេន សមាធិន្ទ្រិយំ ឧទ្ធច្ចំ បរិយាទិយតិ, ឧទ្ធច្ចបរិឡាហំ បរិយាទិយតិ. ទស្សនដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ អវិជ្ជំ បរិយាទិយតិ, អវិជ្ជាបរិឡាហំ បរិយាទិយតិ. នេក្ខម្មេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ កាមច្ឆន្ទំ បរិយាទិយន្តិ. អព្យាបាទេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ព្យាបាទំ បរិយាទិយន្តិ. អាលោកសញ្ញាយ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ថិនមិទ្ធំ បរិយាទិយន្តិ. អវិក្ខេបេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ឧទ្ធច្ចំ បរិយាទិយន្តិ…បេ… អរហត្តមគ្គេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ សព្ពកិលេសេ បរិយាទិយន្តិ. ឯវំ បរិយាទានដ្ឋេន ឥន្ទ្រិយានិ ទដ្ឋព្ពានិ.

ច. បតិដ្ឋាបកដ្ឋនិទ្ទេសោ

២០៣. កថំ បតិដ្ឋាបកដ្ឋេន ឥន្ទ្រិយានិ ទដ្ឋព្ពានិ? សទ្ធោ សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមោក្ខេ បតិដ្ឋាបេតិ, សទ្ធស្ស សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមោក្ខេ បតិដ្ឋាបេតិ. វីរិយវា វីរិយិន្ទ្រិយំ បគ្គហេ បតិដ្ឋាបេតិ, វីរិយវតោ វីរិយិន្ទ្រិយំ បគ្គហេ បតិដ្ឋាបេតិ. សតិមា សតិន្ទ្រិយំ ឧបដ្ឋានេ បតិដ្ឋាបេតិ, សតិមតោ សតិន្ទ្រិយំ ឧបដ្ឋានេ បតិដ្ឋាបេតិ. សមាហិតោ សមាធិន្ទ្រិយំ អវិក្ខេបេ បតិដ្ឋាបេតិ, សមាហិតស្ស សមាធិន្ទ្រិយំ អវិក្ខេបេ បតិដ្ឋាបេតិ. បញ្ញវា បញ្ញិន្ទ្រិយំ ទស្សនេ បតិដ្ឋាបេតិ, បញ្ញវតោ បញ្ញិន្ទ្រិយំ ទស្សនេ បតិដ្ឋាបេតិ. យោគាវចរោ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ នេក្ខម្មេ បតិដ្ឋាបេតិ, យោគាវចរស្ស បញ្ចិន្ទ្រិយានិ នេក្ខម្មេ បតិដ្ឋាបេន្តិ. យោគាវចរោ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អព្យាបាទេ បតិដ្ឋាបេតិ, យោគាវចរស្ស បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អព្យាបាទេ បតិដ្ឋាបេន្តិ. យោគាវចរោ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អាលោកសញ្ញាយ បតិដ្ឋាបេតិ, យោគាវចរស្ស បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អាលោកសញ្ញាយ បតិដ្ឋាបេន្តិ. យោគាវចរោ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អវិក្ខេបេ បតិដ្ឋាបេតិ, យោគាវចរស្ស បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អវិក្ខេបេ បតិដ្ឋាបេន្តិ…បេ… យោគាវចរោ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អរហត្តមគ្គេ បតិដ្ឋាបេតិ, យោគាវចរស្ស បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អរហត្តមគ្គេ បតិដ្ឋាបេន្តិ. ឯវំ បតិដ្ឋាបកដ្ឋេន ឥន្ទ្រិយានិ ទដ្ឋព្ពានិ.

សុត្តន្តនិទ្ទេសោ ចតុត្ថោ.