១០. មណ្ឌបេយ្យកថា

២៣៨. ‘‘មណ្ឌបេយ្យមិទំ, ភិក្ខវេ, ព្រហ្មចរិយំ. សត្ថា សម្មុខីភូតោ តិធត្តមណ្ឌោ [តិវិធោ មណ្ឌោ (ពហូសុ) អដ្ឋកថា ឱលោកេតព្ពា]. សត្ថរិ សម្មុខីភូតេ ទេសនាមណ្ឌោ, បដិគ្គហមណ្ឌោ, ព្រហ្មចរិយមណ្ឌោ’’.

កតមោ ទេសនាមណ្ឌោ? ចតុន្នំ អរិយសច្ចានំ អាចិក្ខនា ទេសនា បញ្ញាបនា បដ្ឋបនា វិវរណា វិភជនា ឧត្តានីកម្មំ [ឧត្តានិកម្មំ (ក.)], ចតុន្នំ សតិបដ្ឋានានំ…បេ… ចតុន្នំ សម្មប្បធានានំ… ចតុន្នំ ឥទ្ធិបាទានំ… បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ… បញ្ចន្នំ ពលានំ… សត្តន្នំ ពោជ្ឈង្គានំ… អរិយស្ស អដ្ឋង្គិកស្ស មគ្គស្ស អាចិក្ខនា ទេសនា បញ្ញាបនា បដ្ឋបនា វិវរណា វិភជនា ឧត្តានីកម្មំ – អយំ ទេសនាមណ្ឌោ.

កតមោ បដិគ្គហមណ្ឌោ? ភិក្ខូ ភិក្ខុនិយោ ឧបាសកា ឧបាសិកាយោ ទេវា មនុស្សា យេ វា បនញ្ញេបិ កេចិ វិញ្ញាតារោ – អយំ បដិគ្គហមណ្ឌោ.

កតមោ ព្រហ្មចរិយមណ្ឌោ? អយមេវ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ, សេយ្យថិទំ – សម្មាទិដ្ឋិ, សម្មាសង្កប្បោ, សម្មាវាចា, សម្មាកម្មន្តោ, សម្មាអាជីវោ, សម្មាវាយាមោ, សម្មាសតិ, សម្មាសមាធិ – អយំ ព្រហ្មចរិយមណ្ឌោ.

២៣៩. អធិមោក្ខមណ្ឌោ សទ្ធិន្ទ្រិយំ, អស្សទ្ធិយំ កសដោ; អស្សទ្ធិយំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អធិមោក្ខមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. បគ្គហមណ្ឌោ វីរិយិន្ទ្រិយំ, កោសជ្ជំ កសដោ; កោសជ្ជំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា វីរិយិន្ទ្រិយស្ស បគ្គហមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. ឧបដ្ឋានមណ្ឌោ សតិន្ទ្រិយំ, បមាទោ កសដោ; បមាទំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា សតិន្ទ្រិយស្ស ឧបដ្ឋានមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. អវិក្ខេបមណ្ឌោ សមាធិន្ទ្រិយំ, ឧទ្ធច្ចំ កសដោ; ឧទ្ធច្ចំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា សមាធិន្ទ្រិយស្ស អវិក្ខេបមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. ទស្សនមណ្ឌោ បញ្ញិន្ទ្រិយំ, អវិជ្ជំ កសដោ; អវិជ្ជំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស ទស្សនមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ.

អស្សទ្ធិយេ អកម្បិយមណ្ឌោ សទ្ធាពលំ, អស្សទ្ធិយំ កសដោ; អស្សទ្ធិយំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា សទ្ធាពលស្ស អស្សទ្ធិយេ អកម្បិយមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. កោសជ្ជេ អកម្បិយមណ្ឌោ វីរិយពលំ, កោសជ្ជំ កសដោ; កោសជ្ជំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា វីរិយពលស្ស កោសជ្ជេ អកម្បិយមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. បមាទេ អកម្បិយមណ្ឌោ សតិពលំ, បមាទោ កសដោ; បមាទំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា សតិពលស្ស បមាទេ អកម្បិយមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. ឧទ្ធច្ចេ អកម្បិយមណ្ឌោ សមាធិពលំ, ឧទ្ធច្ចំ កសដោ; ឧទ្ធច្ចំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា សមាធិពលស្ស ឧទ្ធច្ចេ អកម្បិយមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. អវិជ្ជាយ អកម្បិយមណ្ឌោ បញ្ញាពលំ, អវិជ្ជា កសដោ; អវិជ្ជំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា បញ្ញាពលស្ស អវិជ្ជាយ អកម្បិយមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ.

ឧបដ្ឋានមណ្ឌោ សតិសម្ពោជ្ឈង្គា, បមាទោ កសដោ; បមាទំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា សតិសម្ពោជ្ឈង្គស្ស ឧបដ្ឋានមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. បវិចយមណ្ឌោ ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គោ, អវិជ្ជា កសដោ; អវិជ្ជំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គស្ស បវិចយមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. បគ្គហមណ្ឌោ វីរិយសម្ពោជ្ឈង្គោ, កោសជ្ជំ កសដោ; កោសជ្ជំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា វីរិយសម្ពោជ្ឈង្គស្ស បគ្គហមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. ផរណមណ្ឌោ បីតិសម្ពោជ្ឈង្គោ, បរិឡាហោ កសដោ; បរិឡាហំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា បីតិសម្ពោជ្ឈង្គស្ស ផរណមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. ឧបសមមណ្ឌោ បស្សទ្ធិសម្ពោជ្ឈង្គោ, ទុដ្ឋុល្លំ កសដោ; ទុដ្ឋុល្លំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា បស្សទ្ធិសម្ពោជ្ឈង្គស្ស ឧបសមមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. អវិក្ខេបមណ្ឌោ សមាធិសម្ពោជ្ឈង្គោ, ឧទ្ធច្ចំ កសដោ; ឧទ្ធច្ចំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា សមាធិសម្ពោជ្ឈង្គស្ស អវិក្ខេបមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. បដិសង្ខានមណ្ឌោ ឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គោ, អប្បដិសង្ខា កសដោ; អប្បដិសង្ខំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា ឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គស្ស បដិសង្ខានមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ.

ទស្សនមណ្ឌោ សម្មាទិដ្ឋិ, មិច្ឆាទិដ្ឋិ កសដោ; មិច្ឆាទិដ្ឋិំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា សម្មាទិដ្ឋិយា ទស្សនមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. អភិនិរោបនមណ្ឌោ សម្មាសង្កប្បោ, មិច្ឆាសង្កប្បោ កសដោ; មិច្ឆាសង្កប្បំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា សម្មាសង្កប្បស្ស អភិនិរោបនមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. បរិគ្គហមណ្ឌោ សម្មាវាចា, មិច្ឆាវាចា កសដោ; មិច្ឆាវាចំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា សម្មាវាចាយ បរិគ្គហមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. សមុដ្ឋានមណ្ឌោ សម្មាកម្មន្តោ, មិច្ឆាកម្មន្តោ កសដោ; មិច្ឆាកម្មន្តំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា សម្មាកម្មន្តស្ស សមុដ្ឋានមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. វោទានមណ្ឌោ សម្មាអាជីវោ, មិច្ឆាអាជីវោ កសដោ; មិច្ឆាអាជីវំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា សម្មាអាជីវស្ស វោទានមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. បគ្គហមណ្ឌោ សម្មាវាយាមោ, មិច្ឆាវាយាមោ កសដោ; មិច្ឆាវាយាមំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា សម្មាវាយាមស្ស បគ្គហមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. ឧបដ្ឋានមណ្ឌោ សម្មាសតិ, មិច្ឆាសតិ កសដោ; មិច្ឆាសតិំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា សម្មាសតិយា ឧបដ្ឋានមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ. អវិក្ខេបមណ្ឌោ សម្មាសមាធិ, មិច្ឆាសមាធិ កសដោ; មិច្ឆាសមាធិំ កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា សម្មាសមាធិស្ស អវិក្ខេបមណ្ឌំ បិវតីតិ – មណ្ឌបេយ្យំ.

២៤០. អត្ថិ មណ្ឌោ, អត្ថិ បេយ្យំ, អត្ថិ កសដោ. អធិមោក្ខមណ្ឌោ សទ្ធិន្ទ្រិយំ, អស្សទ្ធិយំ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. បគ្គហមណ្ឌោ វីរិយិន្ទ្រិយំ, កោសជ្ជំ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. ឧបដ្ឋានមណ្ឌោ សតិន្ទ្រិយំ, បមាទោ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. អវិក្ខេបមណ្ឌោ សមាធិន្ទ្រិយំ, ឧទ្ធច្ចំ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. ទស្សនមណ្ឌោ បញ្ញិន្ទ្រិយំ, អវិជ្ជា កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ.

អស្សទ្ធិយេ អកម្បិយមណ្ឌោ សទ្ធាពលំ, អស្សទ្ធិយំ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. កោសជ្ជេ អកម្បិយមណ្ឌោ វីរិយពលំ, កោសជ្ជំ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. បមាទេ អកម្បិយមណ្ឌោ សតិពលំ, បមាទោ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. ឧទ្ធច្ចេ អកម្បិយមណ្ឌោ សមាធិពលំ, ឧទ្ធច្ចំ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. អវិជ្ជាយ អកម្បិយមណ្ឌោ បញ្ញាពលំ, អវិជ្ជា កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ.

ឧបដ្ឋានមណ្ឌោ សតិសម្ពោជ្ឈង្គោ, បមាទោ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. បវិចយមណ្ឌោ ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គោ, អវិជ្ជា កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. បគ្គហមណ្ឌោ វីរិយសម្ពោជ្ឈង្គោ, កោសជ្ជំ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. ផរណមណ្ឌោ បីតិសម្ពោជ្ឈង្គោ, បរិឡាហោ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. ឧបសមមណ្ឌោ បស្សទ្ធិសម្ពោជ្ឈង្គោ, ទុដ្ឋុល្លំ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. អវិក្ខេបមណ្ឌោ សមាធិសម្ពោជ្ឈង្គោ, ឧទ្ធច្ចំ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. បដិសង្ខានមណ្ឌោ ឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គោ, អបដិសង្ខា កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ.

ទស្សនមណ្ឌោ សម្មាទិដ្ឋិ, មិច្ឆាទិដ្ឋិ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. អភិនិរោបនមណ្ឌោ សម្មាសង្កប្បោ, មិច្ឆាសង្កប្បោ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. បរិគ្គហមណ្ឌោ សម្មាវាចា, មិច្ឆាវាចា កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. សមុដ្ឋានមណ្ឌោ សម្មាកម្មន្តោ, មិច្ឆាកម្មន្តោ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. វោទានមណ្ឌោ សម្មាអាជីវោ, មិច្ឆាអាជីវោ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. បគ្គហមណ្ឌោ សម្មាវាយាមោ, មិច្ឆាវាយាមោ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. ឧបដ្ឋានមណ្ឌោ សម្មាសតិ, មិច្ឆាសតិ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ. អវិក្ខេបមណ្ឌោ សម្មាសមាធិ, មិច្ឆាសមាធិ កសដោ; យោ តត្ថ អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ – ឥទំ បេយ្យំ.

ទស្សនមណ្ឌោ សម្មាទិដ្ឋិ… អភិនិរោបនមណ្ឌោ សម្មាសង្កប្បោ… បរិគ្គហមណ្ឌោ សម្មាវាចា… សមុដ្ឋានមណ្ឌោ សម្មាកម្មន្តោ… វោទានមណ្ឌោ សម្មាអាជីវោ… បគ្គហមណ្ឌោ សម្មាវាយាមោ… ឧបដ្ឋានមណ្ឌោ សម្មាសតិ… អវិក្ខេបមណ្ឌោ សម្មាសមាធិ.

ឧបដ្ឋានមណ្ឌោ សតិសម្ពោជ្ឈង្គោ… បវិចយមណ្ឌោ ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គោ… បគ្គហមណ្ឌោ វីរិយសម្ពោជ្ឈង្គោ… ផរណមណ្ឌោ បីតិសម្ពោជ្ឈង្គោ… ឧបសមមណ្ឌោ បស្សទ្ធិសម្ពោជ្ឈង្គោ… អវិក្ខេបមណ្ឌោ សមាធិសម្ពោជ្ឈង្គោ… បដិសង្ខានមណ្ឌោ ឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គោ.

អស្សទ្ធិយេ អកម្បិយមណ្ឌោ សទ្ធាពលំ… កោសជ្ជេ អកម្បិយមណ្ឌោ វីរិយពលំ… បមាទេ អកម្បិយមណ្ឌោ សតិពលំ… ឧទ្ធច្ចេ អកម្បិយមណ្ឌោ សមាធិពលំ… អវិជ្ជាយ អកម្បិយមណ្ឌោ បញ្ញាពលំ.

អធិមោក្ខមណ្ឌោ សទ្ធិន្ទ្រិយំ… បគ្គហមណ្ឌោ វីរិយិន្ទ្រិយំ… ឧបដ្ឋានមណ្ឌោ សតិន្ទ្រិយំ… អវិក្ខេបមណ្ឌោ សមាធិន្ទ្រិយំ… ទស្សនមណ្ឌោ បញ្ញិន្ទ្រិយំ.

អាធិបតេយ្យដ្ឋេន ឥន្ទ្រិយា មណ្ឌោ, អកម្បិយដ្ឋេន ពលា មណ្ឌោ, និយ្យានដ្ឋេន ពោជ្ឈង្គា មណ្ឌោ, ហេតុដ្ឋេន មគ្គោ មណ្ឌោ, ឧបដ្ឋានដ្ឋេន សតិបដ្ឋានា មណ្ឌោ, បទហនដ្ឋេន សម្មប្បធានា មណ្ឌោ, ឥជ្ឈនដ្ឋេន ឥទ្ធិបាទា មណ្ឌោ, តថដ្ឋេន សច្ចា មណ្ឌោ, អវិក្ខេបដ្ឋេន សមថោ មណ្ឌោ, អនុបស្សនដ្ឋេន វិបស្សនា មណ្ឌោ, ឯករសដ្ឋេន សមថវិបស្សនា មណ្ឌោ, អនតិវត្តនដ្ឋេន យុគនទ្ធា មណ្ឌោ, សំវរដ្ឋេន សីលវិសុទ្ធិ មណ្ឌោ, អវិក្ខេបដ្ឋេន ចិត្តវិសុទ្ធិ មណ្ឌោ, ទស្សនដ្ឋេន ទិដ្ឋិវិសុទ្ធិ មណ្ឌោ, មុត្តដ្ឋេន វិមោក្ខោ មណ្ឌោ, បដិវេធដ្ឋេន វិជ្ជា មណ្ឌោ, បរិច្ចាគដ្ឋេន វិមុត្តិ មណ្ឌោ, សមុច្ឆេទដ្ឋេន ខយេ ញាណំ មណ្ឌោ, បដិប្បស្សទ្ធដ្ឋេន អនុប្បាទេ ញាណំ មណ្ឌោ, ឆន្ទោ មូលដ្ឋេន មណ្ឌោ, មនសិការោ សមុដ្ឋានដ្ឋេន មណ្ឌោ, ផស្សោ សមោធានដ្ឋេន មណ្ឌោ, វេទនា សមោសរណដ្ឋេន មណ្ឌោ, សមាធិ បមុខដ្ឋេន មណ្ឌោ, សតិ អាធិបតេយ្យដ្ឋេន មណ្ឌោ, បញ្ញា តតុត្តរដ្ឋេន មណ្ឌោ, វិមុត្តិ សារដ្ឋេន មណ្ឌោ, អមតោគធំ និព្ពានំ បរិយោសានដ្ឋេន មណ្ឌោតិ.

ចតុត្ថភាណវារោ.

មណ្ឌបេយ្យកថា និដ្ឋិតា.

មហាវគ្គោ បឋមោ.