៦៨. ឥន្ទ្រិយបរោបរិយត្តញាណនិទ្ទេសោ

១១១. កតមំ តថាគតស្ស ឥន្ទ្រិយបរោបរិយត្ត ញាណំ? ឥធ តថាគតោ សត្តេ បស្សតិ អប្បរជក្ខេ មហារជក្ខេ តិក្ខិន្ទ្រិយេ មុទិន្ទ្រិយេ ស្វាការេ ទ្វាការេ សុវិញ្ញាបយេ ទុវិញ្ញាបយេ អប្បេកច្ចេ បរលោកវជ្ជភយទស្សាវិនោ អប្បេកច្ចេ ន បរលោកវជ្ជភយទស្សាវិនោ.

អប្បរជក្ខេ មហារជក្ខេតិ សទ្ធោ បុគ្គលោ អប្បរជក្ខោ, អស្សទ្ធោ បុគ្គលោ មហារជក្ខោ. អារទ្ធវីរិយោ បុគ្គលោ អប្បរជក្ខោ, កុសីតោ បុគ្គលោ មហារជក្ខោ. ឧបដ្ឋិតស្សតិ បុគ្គលោ អប្បរជក្ខោ, មុដ្ឋស្សតិ បុគ្គលោ មហារជក្ខោ. សមាហិតោ បុគ្គលោ អប្បរជក្ខោ, អសមាហិតោ បុគ្គលោ មហារជក្ខោ. បញ្ញវា បុគ្គលោ អប្បរជក្ខោ, ទុប្បញ្ញោ បុគ្គលោ មហារជក្ខោ.

តិក្ខិន្ទ្រិយេ មុទិន្ទ្រិយេតិ សទ្ធោ បុគ្គលោ តិក្ខិន្ទ្រិយោ, អស្សទ្ធោ បុគ្គលោ មុទិន្ទ្រិយោ. អារទ្ធវីរិយោ បុគ្គលោ តិក្ខិន្ទ្រិយោ, កុសីតោ បុគ្គលោ មុទិន្ទ្រិយោ. ឧបដ្ឋិតស្សតិ បុគ្គលោ តិក្ខិន្ទ្រិយោ, មុដ្ឋស្សតិ បុគ្គលោ មុទិន្ទ្រិយោ. សមាហិតោ បុគ្គលោ តិក្ខិន្ទ្រិយោ, អសមាហិតោ បុគ្គលោ មុទិន្ទ្រិយោ. បញ្ញវា បុគ្គលោ តិក្ខិន្ទ្រិយោ, ទុប្បញ្ញោ បុគ្គលោ មុទិន្ទ្រិយោ.

ស្វាការេ ទ្វាការេតិ សទ្ធោ បុគ្គលោ ស្វាការោ, អស្សទ្ធោ បុគ្គលោ ទ្វាការោ. អារទ្ធវីរិយោ បុគ្គលោ ស្វាការោ, កុសីតោ បុគ្គលោ ទ្វាការោ. ឧបដ្ឋិតស្សតិ បុគ្គលោ ស្វាការោ, មុដ្ឋស្សតិ បុគ្គលោ ទ្វាការោ. សមាហិតោ បុគ្គលោ ស្វាការោ, អសមាហិតោ បុគ្គលោ ទ្វាការោ. បញ្ញវា បុគ្គលោ ស្វាការោ, ទុប្បញ្ញោ បុគ្គលោ ទ្វាការោ.

សុវិញ្ញាបយេ ទុវិញ្ញាបយេតិ សទ្ធោ បុគ្គលោ សុវិញ្ញាបយោ, អស្សទ្ធោ បុគ្គលោ ទុវិញ្ញាបយោ. អារទ្ធវីរិយោ បុគ្គលោ សុវិញ្ញាបយោ, កុសីតោ បុគ្គលោ ទុវិញ្ញាបយោ. ឧបដ្ឋិតស្សតិ បុគ្គលោ សុវិញ្ញាបយោ, មុដ្ឋស្សតិ បុគ្គលោ ទុវិញ្ញាបយោ. សមាហិតោ បុគ្គលោ សុវិញ្ញាបយោ, អសមាហិតោ បុគ្គលោ ទុវិញ្ញាបយោ. បញ្ញវា បុគ្គលោ សុវិញ្ញាបយោ, ទុប្បញ្ញោ បុគ្គលោ ទុវិញ្ញាបយោ.

អប្បេកច្ចេ បរលោកវជ្ជភយទស្សាវិនោ, អប្បេកច្ចេ ន បរលោកវជ្ជភយទស្សាវិនោតិ សទ្ធោ បុគ្គលោ បរលោកវជ្ជភយទស្សាវី, អស្សទ្ធោ បុគ្គលោ ន បរលោកវជ្ជភយទស្សាវី. អារទ្ធវីរិយោ បុគ្គលោ បរលោកវជ្ជភយទស្សាវី, កុសីតោ បុគ្គលោ ន បរលោកវជ្ជភយទស្សាវី. ឧបដ្ឋិតស្សតិ បុគ្គលោ បរលោកវជ្ជភយទស្សាវី, មុដ្ឋស្សតិ បុគ្គលោ ន បរលោកវជ្ជភយទស្សាវី. សមាហិតោ បុគ្គលោ បរលោកវជ្ជភយទស្សាវី, អសមាហិតោ បុគ្គលោ ន បរលោកវជ្ជភយទស្សាវី. បញ្ញវា បុគ្គលោ បរលោកវជ្ជភយទស្សាវី, ទុប្បញ្ញោ បុគ្គលោ ន បរលោកវជ្ជភយទស្សាវី.

១១២. លោកោតិ – ខន្ធលោកោ, ធាតុលោកោ, អាយតនលោកោ, វិបត្តិភវលោកោ, វិបត្តិសម្ភវលោកោ, សម្បត្តិភវលោកោ, សម្បត្តិសម្ភវលោកោ.

ឯកោ លោកោ – សព្ពេ សត្តា អាហារដ្ឋិតិកា. ទ្វេ លោកា – នាមញ្ច, រូបញ្ច. តយោ លោកា – តិស្សោ វេទនា. ចត្តារោ លោកា – ចត្តារោ អាហារា. បញ្ច លោកា – បញ្ចុបាទានក្ខន្ធា. ឆ លោកា – ឆ អជ្ឈត្តិកានិ អាយតនានិ. សត្ត លោកា – សត្ត វិញ្ញាណដ្ឋិតិយោ. អដ្ឋ លោកា – អដ្ឋ លោកធម្មា. នវ លោកា – នវ សត្តាវាសា. ទស លោកា – ទសាយតនានិ. ទ្វាទសលោកា – ទ្វាទសាយតនានិ. អដ្ឋារស លោកា – អដ្ឋារស ធាតុយោ.

វជ្ជន្តិ សព្ពេ កិលេសា វជ្ជា, សព្ពេ ទុច្ចរិតា វជ្ជា, សព្ពេ អភិសង្ខារា វជ្ជា, សព្ពេ ភវគាមិកម្មា វជ្ជា. ឥតិ ឥមស្មិញ្ច លោកេ ឥមស្មិញ្ច វជ្ជេ តិព្ពា ភយសញ្ញា បច្ចុបដ្ឋិតា ហោតិ, សេយ្យថាបិ ឧក្ខិត្តាសិកេ វធកេ. ឥមេហិ បញ្ញាសាយ អាការេហិ ឥមានិ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ជានាតិ បស្សតិ អញ្ញាតិ បដិវិជ្ឈតិ – ឥទំ តថាគតស្ស ឥន្ទ្រិយបរោបរិយត្តេ ញាណំ.

ឥន្ទ្រិយបរោបរិយត្តញាណនិទ្ទេសោ អដ្ឋសដ្ឋិមោ.