៣២. អានន្តរិកសមាធិញាណនិទ្ទេសោ
៨០. កថំ អវិក្ខេបបរិសុទ្ធត្តា អាសវសមុច្ឆេទេ បញ្ញា អានន្តរិកសមាធិម្ហិ ញាណំ? នេក្ខម្មវសេន ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ. តស្ស សមាធិស្ស វសេន ឧប្បជ្ជតិ ញាណំ. តេន ញាណេន អាសវា ខីយន្តិ. ឥតិ បឋមំ សមថោ, បច្ឆា ញាណំ. តេន ញាណេន អាសវានំ ខយោ ហោតិ. តេន វុច្ចតិ – ‘‘អវិក្ខេបបរិសុទ្ធត្តា អាសវសមុច្ឆេទេ បញ្ញា អានន្តរិកសមាធិម្ហិ ញាណំ’’.
អាសវាតិ កតមេ តេ អាសវា? កាមាសវោ, ភវាសវោ, ទិដ្ឋាសវោ, អវិជ្ជាសវោ. កត្ថេតេ អាសវា ខីយន្តិ? សោតាបត្តិមគ្គេន អនវសេសោ ទិដ្ឋាសវោ ខីយតិ, អបាយគមនីយោ កាមាសវោ ខីយតិ, អបាយគមនីយោ ភវាសវោ ខីយតិ, អបាយគមនីយោ អវិជ្ជាសវោ ខីយតិ. ឯត្ថេតេ អាសវា ខីយន្តិ. សកទាគាមិមគ្គេន ឱឡារិកោ កាមាសវោ ខីយតិ, តទេកដ្ឋោ ភវាសវោ ខីយតិ, តទេកដ្ឋោ អវិជ្ជាសវោ ខីយតិ. ឯត្ថេតេ អាសវា ខីយន្តិ. អនាគាមិមគ្គេន អនវសេសោ កាមាសវោ ខីយតិ, តទេកដ្ឋោ ភវាសវោ ខីយតិ, តទេកដ្ឋោ អវិជ្ជាសវោ ខីយតិ. ឯត្ថេតេ អាសវា ខីយន្តិ. អរហត្តមគ្គេន អនវសេសោ ភវាសវោ ខីយតិ, អនវសេសោ អវិជ្ជាសវោ ខីយតិ. ឯត្ថេតេ អាសវា ខីយន្តិ.
អព្យាបាទវសេន …បេ… អាលោកសញ្ញាវសេន… អវិក្ខេបវសេន… ធម្មវវត្ថានវសេន… ញាណវសេន… បាមោជ្ជវសេន… បឋមជ្ឈានវសេន… ទុតិយជ្ឈានវសេន… តតិយជ្ឈានវសេន… ចតុត្ថជ្ឈានវសេន… អាកាសានញ្ចាយតនសមាបត្តិវសេន… វិញ្ញាណញ្ចាយតនសមាបត្តិវសេន… អាកិញ្ចញ្ញាយតនសមាបត្តិវសេន… នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសមាបត្តិវសេន… បថវីកសិណវសេន… អាបោកសិណវសេន … តេជោកសិណវសេន… វាយោកសិណវសេន… នីលកសិណវសេន… បីតកសិណវសេន… លោហិតកសិណវសេន… ឱទាតកសិណវសេន… អាកាសកសិណវសេន… វិញ្ញាណកសិណវសេន… ពុទ្ធានុស្សតិវសេន… ធម្មានុស្សតិវសេន… សង្ឃានុស្សតិវសេន… សីលានុស្សតិវសេន… ចាគានុស្សតិវសេន… ទេវតានុស្សតិវសេន… អានាបានស្សតិវសេន… មរណស្សតិវសេន… កាយគតាសតិវសេន… ឧបសមានុស្សតិវសេន… ឧទ្ធុមាតកសញ្ញាវសេន… វិនីលកសញ្ញាវសេន… វិបុព្ពកសញ្ញាវសេន… វិច្ឆិទ្ទកសញ្ញាវសេន… វិក្ខាយិតកសញ្ញាវសេន… វិក្ខិត្តកសញ្ញាវសេន… ហតវិក្ខិត្តកសញ្ញាវសេន … លោហិតកសញ្ញាវសេន… បុឡវកសញ្ញាវសេន… អដ្ឋិកសញ្ញាវសេន.
៨១. ទីឃំ អស្សាសវសេន…បេ… ទីឃំ បស្សាសវសេន… រស្សំ អស្សាសវសេន… រស្សំ បស្សាសវសេន… សព្ពកាយបដិសំវេទី អស្សាសវសេន… សព្ពកាយបដិសំវេទី បស្សាសវសេន… បស្សម្ភយំ កាយសង្ខារំ អស្សាសវសេន… បស្សម្ភយំ កាយសង្ខារំ បស្សាសវសេន… បីតិបដិសំវេទី អស្សាសវសេន… បីតិបដិសំវេទី បស្សាសវសេន… សុខបដិសំវេទី អស្សាសវសេន… សុខបដិសំវេទី បស្សាសវសេន… ចិត្តសង្ខារបដិសំវេទី អស្សាសវសេន… ចិត្តសង្ខារបដិសំវេទី បស្សាសវសេន… បស្សម្ភយំ ចិត្តសង្ខារំ អស្សាសវសេន… បស្សម្ភយំ ចិត្តសង្ខារំ បស្សាសវសេន… ចិត្តបដិសំវេទី អស្សាសវសេន… ចិត្តបដិសំវេទី បស្សាសវសេន… អភិប្បមោទយំ ចិត្តំ អស្សាសវសេន… អភិប្បមោទយំ ចិត្តំ បស្សាសវសេន… សមាទហំ ចិត្តំ…បេ… វិមោចយំ ចិត្តំ… អនិច្ចានុបស្សី … វិរាគានុបស្សី… និរោធានុបស្សី… បដិនិស្សគ្គានុបស្សី អស្សាសវសេន… បដិនិស្សគ្គានុបស្សី បស្សាសវសេន ចិត្តស្ស ឯកគ្គតា អវិក្ខេបោ សមាធិ. តស្ស សមាធិស្ស វសេន ឧប្បជ្ជតិ ញាណំ, តេន ញាណេន អាសវា ខីយន្តិ. ឥតិ បឋមំ សមថោ, បច្ឆា ញាណំ. តេន ញាណេន អាសវានំ ខយោ ហោតិ. តេន វុច្ចតិ – ‘‘អវិក្ខេបបរិសុទ្ធត្តា អាសវសមុច្ឆេទេ បញ្ញា អានន្តរិកសមាធិម្ហិ ញាណំ’’.
អាសវាតិ កតមេ តេ អាសវា? កាមាសវោ, ភវាសវោ, ទិដ្ឋាសវោ, អវិជ្ជាសវោ. កត្ថេតេ អាសវា ខីយន្តិ? សោតាបត្តិមគ្គេន អនវសេសោ ទិដ្ឋាសវោ ខីយតិ, អបាយគមនីយោ កាមាសវោ ខីយតិ, អបាយគមនីយោ ភវាសវោ ខីយតិ, អបាយគមនីយោ អវិជ្ជាសវោ ខីយតិ. ឯត្ថេតេ អាសវា ខីយន្តិ. សកទាគាមិមគ្គេន ឱឡារិកោ កាមាសវោ ខីយតិ, តទេកដ្ឋោ ភវាសវោ ខីយតិ, តទេកដ្ឋោ អវិជ្ជាសវោ ខីយតិ. ឯត្ថេតេ អាសវា ខីយន្តិ. អនាគាមិមគ្គេន អនវសេសោ កាមាសវោ ខីយតិ, តទេកដ្ឋោ ភវាសវោ ខីយតិ, តទេកដ្ឋោ អវិជ្ជាសវោ ខីយតិ. ឯត្ថេតេ អាសវា ខីយន្តិ. អរហត្តមគ្គេន អនវសេសោ ភវាសវោ ខីយតិ, អនវសេសោ អវិជ្ជាសវោ ខីយតិ. ឯត្ថេតេ អាសវា ខីយន្តិ. តំ ញាតដ្ឋេន ញាណំ, បជាននដ្ឋេន បញ្ញា. តេន វុច្ចតិ – ‘‘អវិក្ខេបបរិសុទ្ធត្តា អាសវសមុច្ឆេទេ បញ្ញា អានន្តរិកសមាធិម្ហិ ញាណំ’’.
អានន្តរិកសមាធិញាណនិទ្ទេសោ ទ្វត្តិំសតិមោ.