៨. ព្រាហ្មណរាជវាទបញ្ហោ

៨. ‘‘ភន្តេ នាគសេន, ភាសិតម្បេតំ តថាគតេន ‘អហមស្មិ, ភិក្ខវេ, ព្រាហ្មណោ យាចយោគោ’តិ. បុន ច ភណិតំ ‘រាជាហមស្មិ សេលា’តិ. យទិ, ភន្តេ នាគសេន, ភគវតា ភណិតំ ‘អហមស្មិ, ភិក្ខវេ, ព្រាហ្មណោ យាចយោគោ’តិ, តេន ហិ ‘រាជាហមស្មិ សេលា’តិ យំ វចនំ, តំ មិច្ឆា. យទិ តថាគតេន ភណិតំ ‘រាជាហមស្មិ សេលា’តិ, តេន ហិ ‘អហមស្មិ, ភិក្ខវេ, ព្រាហ្មណោ យាចយោគោ’តិ តម្បិ វចនំ មិច្ឆា. ខត្តិយោ វា ហិ ភវេយ្យ ព្រាហ្មណោ វា, នត្ថិ ឯកាយ ជាតិយា ទ្វេ វណ្ណា នាម, អយម្បិ ឧភតោ កោដិកោ បញ្ហោ តវានុប្បត្តោ, សោ តយា និព្ពាហិតព្ពោ’’តិ.

‘‘ភាសិតម្បេតំ, មហារាជ, ភគវតា ‘អហមស្មិ, ភិក្ខវេ, ព្រាហ្មណោ យាចយោគោ’តិ, បុន ច ភណិតំ ‘រាជាហមស្មិ សេលា’តិ, តត្ថ ការណំ អត្ថិ, យេន ការណេន តថាគតោ ព្រាហ្មណោ ច រាជា ច ហោតី’’តិ.

‘‘កិំ បន តំ, ភន្តេ នាគសេន, ការណំ, យេន ការណេន តថាគតោ ព្រាហ្មណោ ច រាជា ច ហោតិ’’? ‘‘សព្ពេ, មហារាជ, បាបកា អកុសលា ធម្មា តថាគតស្ស ពាហិតា បហីនា អបគតា ព្យបគតា ឧច្ឆិន្នា ខីណា ខយំ បត្តា និព្ពុតា ឧបសន្តា, តស្មា តថាគតោ ‘ព្រាហ្មណោ’តិ វុច្ចតិ.

‘‘ព្រាហ្មណោ នាម សំសយមនេកំសំ វិមតិបថំ វីតិវត្តោ, ភគវាបិ, មហារាជ, សំសយមនេកំសំ វិមតិបថំ វីតិវត្តោ, តេន ការណេន តថាគតោ ‘ព្រាហ្មណោ’តិ វុច្ចតិ.

‘‘ព្រាហ្មណោ នាម សព្ពភវគតិយោនិនិស្សដោ មលរជគតវិប្បមុត្តោ អសហាយោ, ភគវាបិ, មហារាជ, សព្ពភវគតិយោនិនិស្សដោ មលរជគតវិប្បមុត្តោ អសហាយោ, តេន ការណេន តថាគតោ ‘ព្រាហ្មណោ’តិ វុច្ចតិ.

‘‘ព្រាហ្មណា នាម អគ្គសេដ្ឋវរបវរទិព្ពវិហារពហុលោ, ភគវាបិ, មហារាជ, អគ្គសេដ្ឋវរបវរទិព្ពវិហារពហុលោ, តេនាបិ កបរណេន តថាគតោ ‘‘ព្រាហ្មណោ’’តិ វុច្ចតិ.

‘‘ព្រាហ្មណោ នាម អជ្ឈយន អជ្ឈាបន ទានប្បដិគ្គហណ ទម សំយមនិយមបុព្ពមនុសិដ្ឋិ បវេណិ វំស ធរណោ, ភគវាបិ, មហារាជ, អជ្ឈយន អជ្ឈាបន ទានប្បដិគ្គហណ ទម សំយម និយម បុព្ពជិនាចិណ្ណ អនុសិដ្ឋិ បវេណិ វំស ធរណោ តេនាបិ ការណេន តថាគតោ ‘ព្រាហ្មណោ’តិ វុច្ចតិ.

‘‘ព្រាហ្មណោ នាម ព្រហាសុខវិហារជ្ឈានឈាយី; ភគវាបិ, មហារាជ, ព្រហាសុខវិហារជ្ឈានឈាយី, តេនាបិ ការណេន តថាគតោ ‘ព្រាហ្មណោ’តិ វុច្ចតិ.

‘‘ព្រាហ្មណោ នាម សព្ពភវាភវគតីសុ អភិជាតិវត្តិតមនុចរិតំ ជានាតិ, ភគវាបិ, មហារាជ, សព្ពភវាភវគតីសុ អភិជាតិវត្តិតមនុចរិតំ ជានាតិ, តេនាបិ ការណេន តថាគតោ ‘ព្រាហ្មណោ’តិ វុច្ចតិ.

‘‘ព្រាហ្មណោតិ, មហារាជ, ភគវតោ នេតំ នាមំ មាតរា កតំ, ន បិតរា កតំ, ន ភាតរា កតំ, ន ភគិនិយា កតំ, ន មិត្តាមច្ចេហិ កតំ, ន ញាតិសាលោហិតេហិ កតំ, ន សមណព្រាហ្មណេហិ កតំ, ន ទេវតាហិ កតំ, វិមោក្ខន្តិកមេតំ ពុទ្ធានំ ភគវន្តានំ នាមំ ពោធិយា យេវ មូលេ មារសេនំ វិធមិត្វា អតីតានាគតបច្ចុប្បន្នេ បាបកេ អកុសលេ ធម្មេ ពាហេត្វា សហ សព្ពញ្ញុតញាណស្ស បដិលាភា បដិលទ្ធបាតុភូតសមុប្បន្នមត្តេ សច្ឆិកា បញ្ញត្តិ យទិទំ ព្រាហ្មណោតិ, តេន ការណេន តថាគតោ វុច្ចតិ ‘ព្រាហ្មណោ’’’តិ.

‘‘កេន បន, ភន្តេ នាគសេន, ការណេន តថាគតោ វុច្ចតិ ‘រាជា’’’តិ? ‘‘រាជា នាម, មហារាជ, យោ កោចិ រជ្ជំ ការេតិ លោកមនុសាសតិ, ភគវាបិ, មហារាជ, ទសសហស្សិយា លោកធាតុយា ធម្មេន រជ្ជំ ការេតិ, សទេវកំ លោកំ សមារកំ សព្រហ្មកំ សស្សមណព្រាហ្មណិំ បជំ សទេវមនុស្សំ អនុសាសតិ, តេនាបិ ការណេន តថាគតោ វុច្ចតិ ‘រាជា’តិ.

‘‘រាជា នាម, មហារាជ, សព្ពជនមនុស្សេ អភិភវិត្វា នន្ទយន្តោ ញាតិសង្ឃំ, សោចយន្តោ អមិត្តសង្ឃំ, មហតិមហាយសសិរិហរំ ថិរសារទណ្ឌំ អនូនសតសលាកាលង្កតំ ឧស្សាបេតិ បណ្ឌរវិមលសេតច្ឆត្តំ, ភគវាបិ, មហារាជ, សោចយន្តោ មារសេនំ មិច្ឆាបដិបន្នំ, នន្ទយន្តោ ទេវមនុស្សេ សម្មាបដិបន្នេ ទសសហស្សិយា លោកធាតុយា មហតិមហាយសសិរិហរំ ខន្តិថិរសារទណ្ឌំ ញាណវរសតសលាកាលង្កតំ ឧស្សាបេតិ អគ្គវរវិមុត្តិបណ្ឌរវិមលសេតច្ឆត្តំ, តេនាបិ ការណេន តថាគតោ វុច្ចតិ ‘រាជា’តិ.

‘‘រាជា នាម ឧបគតសម្បត្តជនានំ ពហូនមភិវន្ទនីយោ ភវតិ, ភគវាបិ, មហារាជ, ឧបគតសម្បត្តទេវមនុស្សានំ ពហូនមភិវន្ទនីយោ, តេនាបិ ការណេន តថាគតោ វុច្ចតិ ‘រាជា’តិ.

‘‘រាជា នាម យស្ស កស្សចិ អារាធកស្ស បសីទិត្វា វរិតំ វរំ ទត្វា កាមេន តប្បយតិ, ភគវាបិ, មហារាជ, យស្ស កស្សចិ កាយេន វាចាយ មនសា អារាធកស្ស បសីទិត្វា វរិតំ វរមនុត្តរំ សព្ពទុក្ខបរិមុត្តិំ ទត្វា អសេសកាមវរេន ច តប្បយតិ, តេនាបិ ការណេន តថាគតោ វុច្ចតិ ‘រាជា’តិ.

‘‘រាជា នាម អាណំ វីតិក្កមន្តំ វិគរហតិ ឈាបេតិ [ជាបេតិ (សី. បី.)] ធំសេតិ, ភគវតោបិ, មហារាជ, សាសនវរេ អាណំ អតិក្កមន្តោ អលជ្ជី មង្កុភាវេន ឱញ្ញាតោ ហីឡិតោ គរហិតោ ភវិត្វា វជ្ជតិ ជិនសាសនវរម្ហា, តេនាបិ ការណេន តថាគតោ វុច្ចតិ ‘រាជា’តិ.

‘‘រាជា នាម បុព្ពកានំ ធម្មិកានំ រាជូនំ បវេណិមនុសិដ្ឋិយា ធម្មាធម្មមនុទីបយិត្វា ធម្មេន រជ្ជំ ការយមានោ បិហយិតោ បិយោ បត្ថិតោ ភវតិ ជនមនុស្សានំ, ចិរំ រាជកុលវំសំ ឋបយតិ ធម្មគុណពលេន, ភគវាបិ, មហារាជ, បុព្ពកានំ សយម្ភូនំ បវេណិមនុសិដ្ឋិយា ធម្មាធម្មមនុទីបយិត្វា ធម្មេន លោកមនុសាសមានោ បិហយិតោ បិយោ បត្ថិតោ ទេវមនុស្សានំ ចិរំ សាសនំ បវត្តេតិ ធម្មគុណពលេន, តេនាបិ ការណេន តថាគតោ វុច្ចតិ ‘រាជា’តិ. ឯវមនេកវិធំ, មហារាជ, ការណំ, យេន ការណេន តថាគតោ ព្រាហ្មណោបិ ភវេយ្យ រាជាបិ ភវេយ្យ, សុនិបុណោ ភិក្ខុ កប្បម្បិ នោ នំ សម្បាទេយ្យ, កិំ អតិពហុំ ភណិតេន, សំខិត្តំ សម្បដិច្ឆិតព្ព’’ន្តិ. ‘‘សាធុ, ភន្តេ នាគសេន, ឯវមេតំ តថា សម្បដិច្ឆាមី’’តិ.

ព្រាហ្មណរាជវាទបញ្ហោ អដ្ឋមោ.