៤. ពោធិសត្តធម្មតាបញ្ហោ
៤. ‘‘ភន្តេ នាគសេន, ភាសិតម្បេតំ ភគវតា ធម្មតាធម្មបរិយាយេ ‘បុព្ពេវ ពោធិសត្តានំ មាតាបិតរោ និយតា ហោន្តិ, ពោធិ និយតា ហោតិ, អគ្គសាវកា និយតា ហោន្តិ, បុត្តោ និយតោ ហោតិ, ឧបដ្ឋាកោ និយតោ ហោតី’តិ. បុន ច តុម្ហេ ភណថ ‘តុសិតេ កាយេ ឋិតោ ពោធិសត្តោ អដ្ឋ មហាវិលោកនានិ វិលោកេតិ, កាលំ វិលោកេតិ, ទីបំ វិលោកេតិ, ទេសំ វិលោកេតិ, កុលំ វិលោកេតិ, ជនេត្តិំ វិលោកេតិ, អាយុំ វិលោកេតិ, មាសំ វិលោកេតិ, នេក្ខម្មំ វិលោកេតី’តិ. ភន្តេ នាគសេន, អបរិបក្កេ ញាណេ ពុជ្ឈនំ នត្ថិ, បរិបក្កេ ញាណេ ន សក្កា និមេសន្តរម្បិ អាគមេតុំ, អនតិក្កមនីយំ បរិបក្កមានសំ. កស្មា ពោធិសត្តោ កាលំ វិលោកេហិ ‘កម្ហិ កាលេ ឧប្បជ្ជាមី’តិ. អបរិបក្កេ ញាណេ ពុជ្ឈនំ នត្ថិ, បរិបក្កេ ញាណេ ន សក្កា និមេសន្តរម្បិ អាគមេតុំ, កស្មា ពោធិសត្តោ កុលំ វិលោកេតិ ‘កុម្ហិ កុលេ ឧប្បជ្ជាមី’តិ. យទិ, ភន្តេ នាគសេន, បុព្ពេវ ពោធិសត្តស្ស មាតាបិតរោ និយតា, តេន ហិ ‘កុលំ វិលោកេតី’តិ យំ វចនំ, តំ មិច្ឆា. យទិ កុលំ វិលោកេតិ, តេន ហិ ‘បុព្ពេវ ពោធិសត្តស្ស មាតាបិតរោ និយតា’តិ តម្បិ វចនំ មិច្ឆា. អយម្បិ ឧភតោ កោដិកោ បញ្ហោ តវានុប្បត្តោ, សោ តយា និព្ពាហិតព្ពោ’’តិ.
‘‘និយតា, មហារាជ, បុព្ពេវ ពោធិសត្តស្ស មាតាបិតរោ, កុលញ្ច ពោធិសត្តោ វិលោកេតិ. កិន្តិ បន កុលំ វិលោកេតិ ‘យេ មេ មាតាបិតរោ, តេ ខត្តិយា ឧទាហុ ព្រាហ្មណា’តិ. ឯវំ កុលំ វិលោកេតិ.
‘‘អដ្ឋន្នំ, មហារាជ, បុព្ពេវ អនាគតំ ឱលោកេតព្ពំ ហោតិ. កតមេសំ អដ្ឋន្នំ? វាណិជស្ស, មហារាជ, បុព្ពេវ វិក្កយភណ្ឌំ ឱលោកេតព្ពំ ហោតិ, ហត្ថិនាគស្ស បុព្ពេវ សោណ្ឌាយ អនាគតោ មគ្គោ ឱលោកេតព្ពោ ហោតិ, សាកដិកស្ស បុព្ពេវ អនាគតំ តិត្ថំ ឱលោកេតព្ពំ ហោតិ, និយាមកស្ស បុព្ពេវ អនាគតំ តីរំ ឱលោកេត្វា នាវា បេសេតព្ពា ហោតិ, ភិសក្កស្ស បុព្ពេវ អាយុំ ឱលោកេត្វា អាតុរោ ឧបសង្កមិតព្ពោ ហោតិ, ឧត្តរសេតុស្ស បុព្ពេវ ថិរាថិរភាវំ ជានិត្វា អភិរុហិតព្ពំ ហោតិ, ភិក្ខុស្ស បុព្ពេវ អនាគតំ កាលំ បច្ចវេក្ខិត្វា ភោជនំ ភុញ្ជិតព្ពំ ហោតិ, ពោធិសត្តានំ បុព្ពេវ កុលំ ឱលោកេតព្ពំ ហោតិ ‘ខត្តិយកុលំ វា ព្រាហ្មណកុលំ វា’តិ. ឥមេសំ ខោ, មហារាជ, អដ្ឋន្នំ បុព្ពេវ អនាគតំ ឱលោកេតព្ពំ ហោតី’’តិ. ‘‘សាធុ, ភន្តេ នាគសេន, ឯវមេតំ តថា សម្បដិច្ឆាមី’’តិ.
ពោធិសត្តធម្មតាបញ្ហោ ចតុត្ថោ.