៨. អដ្ឋកនិបាតោ

៤១៧. កច្ចានិជាតកំ (១)

១. ឱទាតវត្ថា សុចិ អល្លកេសា, កច្ចានិ កិំ កុម្ភិមធិស្សយិត្វា [កុម្ភិមបស្សយិត្វា (បី.)];

បិដ្ឋា តិលា ធោវសិ តណ្ឌុលានិ, តិលោទនោ ហេហិតិ កិស្ស ហេតុ.

២. ន ខោ អយំ ព្រាហ្មណ ភោជនត្ថា [ភោជនត្ថំ (ស្យា.)], តិលោទនោ ហេហិតិ សាធុបក្កោ;

ធម្មោ មតោ តស្ស បហុត្តមជ្ជ [បហូនមជ្ជ (ស្យា.), បហូតមជ្ជ (សី.), ពហូតមជ្ជា (បី.)], អហំ ករិស្សាមិ សុសានមជ្ឈេ.

៣. អនុវិច្ច កច្ចានិ ករោហិ កិច្ចំ, ធម្មោ មតោ កោ នុ តវេវ [តវេត (សី. ស្យា. បី.)] សំសិ;

សហស្សនេត្តោ អតុលានុភាវោ, ន មិយ្យតី ធម្មវរោ កទាចិ.

៤. ទឡ្ហប្បមាណំ មម ឯត្ថ ព្រហ្មេ, ធម្មោ មតោ នត្ថិ មមេត្ថ កង្ខា;

យេ យេវ ទានិ បាបា ភវន្តិ, តេ តេវ ទានិ សុខិតា ភវន្តិ.

៥. សុណិសា ហិ មយ្ហំ វញ្ឈា អហោសិ, សា មំ វធិត្វាន វិជាយិ បុត្តំ;

សា ទានិ សព្ពស្ស កុលស្ស ឥស្សរា, អហំ បនម្ហិ [វសាមិ (ស្យា.)] អបវិទ្ធា ឯកិកា.

៦. ជីវាមិ វោហំ ន មតោហមស្មិ [នាហំ មតោស្មិ (សី. បី.)], តវេវ អត្ថាយ ឥធាគតោស្មិ;

យា តំ វធិត្វាន វិជាយិ បុត្តំ, សហាវ បុត្តេន ករោមិ ភស្មំ.

៧. ឯវញ្ច [ឯតញ្ច (សី. បី.)] តេ រុច្ចតិ ទេវរាជ, មមេវ អត្ថាយ ឥធាគតោសិ;

អហញ្ច បុត្តោ សុណិសា ច នត្តា, សម្មោទមានា ឃរមាវសេម.

៨. ឯវញ្ច តេ រុច្ចតិ កាតិយានិ, ហតាបិ សន្តា ន ជហាសិ ធម្មំ;

តុវញ្ច [ត្វញ្ច (បី. ក.)] បុត្តោ សុណិសា ច នត្តា, សម្មោទមានា ឃរមាវសេថ.

៩. សា កាតិយានី សុណិសាយ សទ្ធិំ, សម្មោទមានា ឃរមាវសិត្ថ;

បុត្តោ ច នត្តា ច ឧបដ្ឋហិំសុ, ទេវានមិន្ទេន អធិគ្គហីតាតិ.

កច្ចានិជាតកំ បឋមំ.

៤១៨. អដ្ឋសទ្ទជាតកំ (២)

១០. ឥទំ បុរេ និន្នមាហុ, ពហុមច្ឆំ មហោទកំ;

អាវាសោ ពករាជស្ស, បេត្តិកំ ភវនំ មម;

ត្យជ្ជ ភេកេន [ភិង្គេន (ក.)] យាបេម, ឱកំ ន វជហាមសេ [ឱកន្តំ ន ជហាមសេ (ក.)].

១១. កោ ទុតិយំ អសីលិស្ស, ពន្ធរស្សក្ខិ ភេច្ឆតិ [ភេជ្ជតិ (សី. ស្យា. បី.), ភិន្ទតិ (ក.)];

កោ មេ បុត្តេ កុលាវកំ, មញ្ច សោត្ថិំ ករិស្សតិ.

១២. សព្ពា បរិក្ខយា ផេគ្គុ, យាវ តស្សា គតី អហុ;

ខីណភក្ខោ មហារាជ, សារេ ន រមតី ឃុណោ.

១៣. សា នូនាហំ ឥតោ គន្ត្វា, រញ្ញោ មុត្តា និវេសនា;

អត្តានំ រមយិស្សាមិ, ទុមសាខនិកេតិនី.

១៤. សោ នូនាហំ ឥតោ គន្ត្វា, រញ្ញោ មុត្តោ និវេសនា;

អគ្គោទកានិ បិស្សាមិ, យូថស្ស បុរតោ វជំ.

១៥. តំ មំ កាមេហិ សម្មត្តំ, រត្តំ កាមេសុ មុច្ឆិតំ;

អានយី ភរតោ [វនតោ (ក.)] លុទ្ទោ, ពាហិកោ ភទ្ទមត្ថុ តេ.

១៦. អន្ធការតិមិសាយំ, តុង្គេ ឧបរិបព្ពតេ;

សា មំ សណ្ហេន មុទុនា, មា បាទំ ខលិ [ខណិ (សី. ស្យា. បី.)] យស្មនិ.

១៧. អសំសយំ ជាតិខយន្តទស្សី, ន គព្ភសេយ្យំ បុនរាវជិស្សំ;

អយមន្តិមា បច្ឆិមា គព្ភសេយ្យា [អយំ ហិ មេ អន្តិមា គព្ភសេយ្យា (សី. បី.)], ខីណោ មេ សំសារោ បុនព្ភវាយាតិ.

អដ្ឋសទ្ទជាតកំ ទុតិយំ.

៤១៩. សុលសាជាតកំ (៣)

១៨. ឥទំ សុវណ្ណកាយូរំ, មុត្តា វេឡុរិយា ពហូ;

សព្ពំ ហរស្សុ ភទ្ទន្តេ, មញ្ច ទាសីតិ សាវយ.

១៩. ឱរោបយស្សុ កល្យាណិ, មា ពាឡ្ហំ [ពហុំ (សី. ស្យា. បី.)] បរិទេវសិ;

ន ចាហំ អភិជានាមិ, អហន្ត្វា ធនមាភតំ.

២០. យតោ សរាមិ អត្តានំ, យតោ បត្តាស្មិ វិញ្ញុតំ;

ន ចាហំ អភិជានាមិ, អញ្ញំ បិយតរំ តយា.

២១. ឯហិ តំ ឧបគូហិស្សំ [ឧបគុយ្ហិស្សំ (ក.)], ករិស្សញ្ច បទក្ខិណំ;

ន ហិ ទានិ បុន អត្ថិ, មម តុយ្ហញ្ច សង្គមោ.

២២. ន ហិ សព្ពេសុ ឋានេសុ, បុរិសោ ហោតិ បណ្ឌិតោ;

ឥត្ថីបិ បណ្ឌិតា ហោតិ, តត្ថ តត្ថ វិចក្ខណា.

២៣. ន ហិ សព្ពេសុ ឋានេសុ, បុរិសោ ហោតិ បណ្ឌិតោ;

ឥត្ថីបិ បណ្ឌិតា ហោតិ, លហុំ អត្ថំ វិចិន្តិកា [លហុមត្ថវិចិន្តិកា (សី. បី.)].

២៤. លហុញ្ច វត ខិប្បញ្ច, និកដ្ឋេ សមចេតយិ;

មិគំ បុណ្ណាយតេនេវ [បុណ្ណាយតនេវ (ស្យា.)], សុលសា សត្តុកំ វធិ.

២៥. យោធ ឧប្បតិតំ អត្ថំ, ន ខិប្បមនុពុជ្ឈតិ;

សោ ហញ្ញតិ មន្ទមតិ, ចោរោវ គិរិគព្ភរេ.

២៦. យោ ច ឧប្បតិតំ អត្ថំ, ខិប្បមេវ និពោធតិ;

មុច្ចតេ សត្តុសម្ពាធា, សុលសា សត្តុកាមិវាតិ.

សុលសាជាតកំ តតិយំ.

៤២០. សុមង្គលជាតកំ (៤)

២៧. ភុសម្ហិ [ភុសម្បិ (ក.), ភុសំ ហិ (សី. និយ្យ)] កុទ្ធោតិ អវេក្ខិយាន, ន តាវ ទណ្ឌំ បណយេយ្យ ឥស្សរោ;

អដ្ឋានសោ អប្បតិរូបមត្តនោ, បរស្ស ទុក្ខានិ ភុសំ ឧទីរយេ.

២៨. យតោ ច ជានេយ្យ បសាទមត្តនោ, អត្ថំ និយុញ្ជេយ្យ បរស្ស ទុក្កដំ;

តទាយមត្ថោតិ សយំ អវេក្ខិយ, អថស្ស ទណ្ឌំ សទិសំ និវេសយេ.

២៩. ន ចាបិ ឈាបេតិ បរំ ន អត្តនំ, អមុច្ឆិតោ យោ នយតេ នយានយំ;

យោ ទណ្ឌធារោ ភវតីធ ឥស្សរោ, ស វណ្ណគុត្តោ សិរិយា ន ធំសតិ.

៣០. យេ ខត្តិយា សេ អនិសម្មការិនោ, បណេន្តិ ទណ្ឌំ សហសា បមុច្ឆិតា;

អវណ្ណសំយុតា [យុត្តាវ (ក.)] ជហន្តិ ជីវិតំ, ឥតោ វិមុត្តាបិ ច យន្តិ ទុគ្គតិំ.

៣១. ធម្មេ ច យេ អរិយប្បវេទិតេ រតា, អនុត្តរា តេ វចសា មនសា កម្មុនា ច;

តេ សន្តិសោរច្ចសមាធិសណ្ឋិតា, វជន្តិ លោកំ ទុភយំ តថាវិធា.

៣២. រាជាហមស្មិ នរបមទានមិស្សរោ, សចេបិ កុជ្ឈាមិ ឋបេមិ អត្តនំ;

និសេធយន្តោ ជនតំ តថាវិធំ, បណេមិ ទណ្ឌំ អនុកម្ប យោនិសោ.

៣៣. សិរី ច លក្ខី ច តវេវ ខត្តិយ, ជនាធិប មា វិជហិ កុទាចនំ;

អក្កោធនោ និច្ចបសន្នចិត្តោ, អនីឃោ តុវំ វស្សសតានិ បាលយ.

៣៤. គុណេហិ ឯតេហិ ឧបេត ខត្តិយ, ឋិតមរិយវត្តី [វត្តិ (សី.), វុត្តិ (ក.)] សុវចោ អកោធនោ;

សុខី អនុប្បីឡ បសាសមេទិនិំ [អនុប្បីឡំ សហសមេទនិំ (ក.)], ឥតោ វិមុត្តោបិ ច យាហិ សុគ្គតិំ.

៣៥. ឯវំ សុនីតេន [សុវិនីតេន (បី.)] សុភាសិតេន, ធម្មេន ញាយេន ឧបាយសោ នយំ;

និព្ពាបយេ សង្ខុភិតំ មហាជនំ, មហាវ មេឃោ សលិលេន មេទិនិន្តិ [មេទនិន្តិ (ស្យា. ក.)].

សុមង្គលជាតកំ ចតុត្ថំ.

៤២១. គង្គមាលជាតកំ (៥)

៣៦. អង្គារជាតា បថវី, កុក្កុឡានុគតា មហី;

អថ គាយសិ វត្តានិ [វត្ថានិ (ក.)], ន តំ តបតិ អាតបោ.

៣៧. ឧទ្ធំ តបតិ អាទិច្ចោ, អធោ តបតិ វាលុកា;

អថ គាយសិ វត្តានិ [វត្ថានិ (ក.)], ន តំ តបតិ អាតបោ.

៣៨. ន មំ តបតិ អាតបោ, អាតបា [អាតប្បា (សី. ស្យា. បី.)] តបយន្តិ មំ;

អត្ថា ហិ វិវិធា រាជ, តេ តបន្តិ ន អាតបោ.

៣៩. អទ្ទសំ កាម តេ មូលំ, សង្កប្បា កាម ជាយសិ;

ន តំ សង្កប្បយិស្សាមិ, ឯវំ កាម ន ហេហិសិ.

៤០. អប្បាបិ កាមា ន អលំ, ពហូហិបិ ន តប្បតិ;

អហហា ពាលលបនា, បរិវជ្ជេថ [បដិវិជ្ឈេថ (បី. សី. អដ្ឋ.)] ជគ្គតោ.

៤១. អប្បស្ស កម្មស្ស ផលំ មមេទំ, ឧទយោ អជ្ឈាគមា មហត្តបត្តំ;

សុលទ្ធលាភោ វត មាណវស្ស, យោ បព្ពជី កាមរាគំ បហាយ.

៤២. តបសា បជហន្តិ បាបកម្មំ, តបសា ន្ហាបិតកុម្ភការភាវំ;

តបសា អភិភុយ្យ គង្គមាល, នាមេនាលបសជ្ជ ព្រហ្មទត្តំ.

៤៣. សន្ទិដ្ឋិកមេវ ‘‘អម្ម’’ បស្សថ, ខន្តីសោរច្ចស្ស អយំ [យោ (ស្យា. បី. ក.)] វិបាកោ;

យោ [សោ (ស្យា. ក.)] សព្ពជនស្ស វន្ទិតោហុ, តំ វន្ទាម សរាជិកា សមច្ចា.

៤៤. មា កិញ្ចិ អវចុត្ថ គង្គមាលំ, មុនិនំ មោនបថេសុ សិក្ខមានំ;

ឯសោ ហិ អតរិ អណ្ណវំ, យំ តរិត្វា ចរន្តិ វីតសោកាតិ.

គង្គមាលជាតកំ បញ្ចមំ.

៤២២. ចេតិយជាតកំ (៦)

៤៥. ធម្មោ ហវេ ហតោ ហន្តិ, នាហតោ ហន្តិ កិញ្ចនំ [កញ្ចិនំ (បី.)];

តស្មា ហិ ធម្មំ ន ហនេ, មា ត្វំ [តំ (ស្យា. បី.)] ធម្មោ ហតោ ហនិ.

៤៦. អលិកំ ភាសមានស្ស, អបក្កមន្តិ ទេវតា;

បូតិកញ្ច មុខំ វាតិ, សកដ្ឋានា ច ធំសតិ;

យោ ជានំ បុច្ឆិតោ បញ្ហំ, អញ្ញថា នំ វិយាករេ.

៤៧. សចេ ហិ សច្ចំ ភណសិ, ហោហិ រាជ យថា បុរេ;

មុសា ចេ ភាសសេ រាជ, ភូមិយំ តិដ្ឋ ចេតិយ.

៤៨. អកាលេ វស្សតី តស្ស, កាលេ តស្ស ន វស្សតិ;

យោ ជានំ បុច្ឆិតោ បញ្ហំ, អញ្ញថា នំ វិយាករេ.

៤៩. សចេ ហិ សច្ចំ ភណសិ, ហោហិ រាជ យថា បុរេ;

មុសា ចេ ភាសសេ រាជ, ភូមិំ បវិស ចេតិយ.

៥០. ជិវ្ហា តស្ស ទ្វិធា ហោតិ, ឧរគស្សេវ ទិសម្បតិ;

យោ ជានំ បុច្ឆិតោ បញ្ហំ, អញ្ញថា នំ វិយាករេ.

៥១. សចេ ហិ សច្ចំ ភណសិ, ហោហិ រាជ យថា បុរេ;

មុសា ចេ ភាសសេ រាជ, ភិយ្យោ បវិស ចេតិយ.

៥២. ជិវ្ហា តស្ស ន ភវតិ, មច្ឆស្សេវ ទិសម្បតិ;

យោ ជានំ បុច្ឆិតោ បញ្ហំ, អញ្ញថា នំ វិយាករេ.

៥៣. សចេ ហិ សច្ចំ ភណសិ, ហោហិ រាជ យថា បុរេ;

មុសា ចេ ភាសសេ រាជ, ភិយ្យោ បវិស ចេតិយ.

៥៤. ថិយោវ តស្ស ជាយន្តិ [ថិយោ តស្ស បជាយន្តិ (ក.)], ន បុមា ជាយរេ កុលេ;

យោ ជានំ បុច្ឆិតោ បញ្ហំ, អញ្ញថា នំ វិយាករេ.

៥៥. សចេ ហិ សច្ចំ ភណសិ, ហោហិ រាជ យថា បុរេ;

មុសា ចេ ភាសសេ រាជ, ភិយ្យោ បវិស ចេតិយ.

៥៦. បុត្តា តស្ស ន ភវន្តិ, បក្កមន្តិ ទិសោទិសំ;

យោ ជានំ បុច្ឆិតោ បញ្ហំ, អញ្ញថា នំ វិយាករេ.

៥៧. សចេ ហិ សច្ចំ ភណសិ, ហោហិ រាជ យថា បុរេ;

មុសា ចេ ភាសសេ រាជ, ភិយ្យោ បវិស ចេតិយ.

៥៨. ស រាជា ឥសិនា សត្តោ, អន្តលិក្ខចរោ បុរេ;

បាវេក្ខិ បថវិំ ចេច្ចោ, ហីនត្តោ បត្វ បរិយាយំ [អត្តបរិយាយំ (សី. ស្យា.), បត្តបរិយាយំ (ក. សី. និយ្យ)].

៥៩. តស្មា ហិ ឆន្ទាគមនំ, នប្បសំសន្តិ បណ្ឌិតា;

អទុដ្ឋចិត្តោ ភាសេយ្យ, គិរំ សច្ចូបសំហិតន្តិ.

ចេតិយជាតកំ ឆដ្ឋំ.

៤២៣. ឥន្ទ្រិយជាតកំ (៧)

៦០. យោ ឥន្ទ្រិយានំ កាមេន, វសំ នារទ គច្ឆតិ;

សោ បរិច្ចជ្ជុភោ លោកេ, ជីវន្តោវ វិសុស្សតិ [ជីវន្តោបិវិសុស្សតិ (ស្យា.), ជីវន្តោ វាបិ សុស្សតិ (ក.)].

៦១. សុខស្សានន្តរំ ទុក្ខំ, ទុក្ខស្សានន្តរំ សុខំ;

សោសិ [សោបិ (ស្យា. បី. ក.)] បត្តោ សុខា [សុខ (ស្យា.), សុខំ (ក.)] ទុក្ខំ, បាដិកង្ខ វរំ សុខំ.

៦២. កិច្ឆកាលេ កិច្ឆសហោ, យោ កិច្ឆំ នាតិវត្តតិ;

ស កិច្ឆន្តំ សុខំ ធីរោ, យោគំ សមធិគច្ឆតិ.

៦៣. ន ហេវ កាមាន កាមា, នានត្ថា នាត្ថការណា;

ន កតញ្ច និរង្កត្វា, ធម្មា ចវិតុមរហសិ.

៦៤. ទក្ខំ គហបតី [គហបតំ (សី. ស្យា. បី.), គហវតំ (?)] សាធុ, សំវិភជ្ជញ្ច ភោជនំ;

អហាសោ អត្ថលាភេសុ, អត្ថព្យាបត្តិ អព្យថោ.

៦៥. ឯត្តាវតេតំ បណ្ឌិច្ចំ, អបិ សោ [អសិតោ (សី. ស្យា. បី.)] ទវិលោ [ទេវលោ (សី. បី.)] ព្រវិ;

ន យិតោ កិញ្ចិ បាបិយោ, យោ ឥន្ទ្រិយានំ វសំ វជេ.

៦៦. អមិត្តានំវ ហត្ថត្ថំ, សិវិ បប្បោតិ មាមិវ;

កម្មំ វិជ្ជញ្ច ទក្ខេយ្យំ, វិវាហំ សីលមទ្ទវំ;

ឯតេ ច យសេ ហាបេត្វា, និព្ពត្តោ សេហិ កម្មេហិ.

៦៧. សោហំ សហស្សជីនោវ អពន្ធុ អបរាយណោ;