៧. សត្តកនិបាតោ

១. កុក្កុវគ្គោ

៣៩៦. កុក្កុជាតកំ (៧-១-១)

១. ទិយឌ្ឍកុក្កូ ឧទយេន កណ្ណិកា, វិទត្ថិយោ អដ្ឋ បរិក្ខិបន្តិ នំ;

សា សិំសបា [សសិំសបា (សី. បី.), សា សីសបា (ស្យា.), យា សិំសបា (ក. សី. និយ្យ)] សារមយា អផេគ្គុកា, កុហិំ ឋិតា ឧប្បរិតោ [ឧបរិតោ (សី. ស្យា. បី.)] ន ធំសតិ.

២. យា តិំសតិ សារមយា អនុជ្ជុកា, បរិកិរិយ [បកិរិយា (ក.)] គោបាណសិយោ សមំ ឋិតា [សមដ្ឋិតា (សី. ស្យា.)];

តាហិ សុសង្គហិតា ពលសា បីឡិតា [តា សង្គហិតា ពលសា ច បីឡិតា (សី.), តាហិ សុសង្គហិតា ពលសា ច បីឡិតា (ស្យា.), តាហិ សង្គហីតា ពលសា ច បីឡិតា (បី.)], សមំ ឋិតា ឧប្បរិតោ ន ធំសតិ.

៣. ឯវម្បិ មិត្តេហិ ទឡ្ហេហិ បណ្ឌិតោ, អភេជ្ជរូបេហិ សុចីហិ មន្តិភិ;

សុសង្គហីតោ សិរិយា ន ធំសតិ, គោបាណសី ភារវហាវ កណ្ណិកា.

៤. ខរត្តចំ ពេល្លំ យថាបិ សត្ថវា, អនាមសន្តោបិ ករោតិ តិត្តកំ;

សមាហរំ សាទុំ ករោតិ បត្ថិវ, អសាទុំ កយិរា តនុពន្ធមុទ្ធរំ [តនុវដ្ដមុទ្ធរំ (សី. បី.)].

៥. ឯវម្បិ គាមនិគមេសុ បណ្ឌិតោ, អសាហសំ រាជធនានិ សង្ឃរំ;

ធម្មានុវត្តី បដិបជ្ជមានោ, ស ផាតិ កយិរា អវិហេឋយំ បរំ.

៦. ឱទាតមូលំ សុចិវារិសម្ភវំ, ជាតំ យថា បោក្ខរណីសុ អម្ពុជំ;

បទុមំ យថា អគ្គិនិកាសិផាលិមំ, ន កទ្ទមោ ន រជោ ន វារិ លិម្បតិ.

៧. ឯវម្បិ វោហារសុចិំ អសាហសំ, វិសុទ្ធកម្មន្តមបេតបាបកំ;

ន លិម្បតិ កម្មកិលេស តាទិសោ, ជាតំ យថា បោក្ខរណីសុ អម្ពុជន្តិ.

កុក្កុជាតកំ បឋមំ.

៣៩៧. មនោជជាតកំ (៧-១-២)

៨. យថា ចាបោ និន្នមតិ, ជិយា ចាបិ និកូជតិ;

ហញ្ញតេ នូន មនោជោ, មិគរាជា សខា មម.

៩. ហន្ទ ទានិ វនន្តានិ, បក្កមាមិ យថាសុខំ;

នេតាទិសា សខា ហោន្តិ, លព្ភា មេ ជីវតោ សខា.

១០. ន បាបជនសំសេវី, អច្ចន្តំ សុខមេធតិ;

មនោជំ បស្ស សេមានំ, គិរិយស្សានុសាសនី [អរិយស្សានុសាសនី (សី. ស្យា. បី.)].

១១. ន បាបសម្បវង្កេន, មាតា បុត្តេន នន្ទតិ;

មនោជំ បស្ស សេមានំ, អច្ឆន្នំ [សច្ឆន្នំ (ក.)] សម្ហិ លោហិតេ.

១២. ឯវមាបជ្ជតេ បោសោ, បាបិយោ ច និគច្ឆតិ;

យោ វេ ហិតានំ វចនំ, ន ករោតិ អត្ថទស្សិនំ.

១៣. ឯវញ្ច សោ ហោតិ តតោ ច បាបិយោ, យោ ឧត្តមោ អធមជនូបសេវី;

បស្សុត្តមំ អធមជនូបសេវិតំ [សេវិំ (ស្យា.)], មិគាធិបំ សរវរវេគនិទ្ធុតំ.

១៤. និហីយតិ បុរិសោ និហីនសេវី, ន ច ហាយេថ កទាចិ តុល្យសេវី;

សេដ្ឋមុបគមំ [មុបនមំ (សី. បី. អ. និ. ៣.២៦)] ឧទេតិ ខិប្បំ, តស្មាត្តនា ឧត្តរិតរំ [តស្មា អត្តនោ ឧត្តរិំ (សី. បី.), តស្មា អត្តនោ ឧត្តរំ (ស្យា.)] ភជេថាតិ.

មនោជជាតកំ ទុតិយំ.

៣៩៨. សុតនុជាតកំ (៧-១-៣)

១៥. រាជា តេ ភត្តំ បាហេសិ, សុចិំ មំសូបសេចនំ;

មឃទេវស្មិំ [មខាទេវស្មិំ (សី. បី.), មាឃទេវស្មិំ (ក.)] អធិវត្ថេ, ឯហិ និក្ខម្ម ភុញ្ជស្សុ.

១៦. ឯហិ មាណវ ឱរេន, ភិក្ខមាទាយ សូបិតំ;

ត្វញ្ច មាណវ ភិក្ខា ច [ភក្ខោសិ (ស្យា.), ភក្ខាវ (ក.)], ឧភោ ភក្ខា ភវិស្សថ.

១៧. អប្បកេន តុវំ យក្ខ, ថុល្លមត្ថំ ជហិស្សសិ;

ភិក្ខំ តេ នាហរិស្សន្តិ, ជនា មរណសញ្ញិនោ.

១៨. លទ្ធាយ យក្ខា [លទ្ធាយំ យក្ខ (សី. ស្យា. បី.)] តវ និច្ចភិក្ខំ, សុចិំ បណីតំ រសសា ឧបេតំ;

ភិក្ខញ្ច តេ អាហរិយោ នរោ ឥធ, សុទុល្លភោ ហេហិតិ ភក្ខិតេ [ខាទិតេ (សី. ស្យា. បី.)] មយិ.

១៩. មមេវ [មមេស (សី. បី.)] សុតនោ អត្ថោ, យថា ភាសសិ មាណវ;

មយា ត្វំ សមនុញ្ញាតោ, សោត្ថិំ បស្សាហិ មាតរំ.

២០. ខគ្គំ ឆត្តញ្ច បាតិញ្ច, គច្ឆមាទាយ [គច្ឆេវាទាយ (សី. ស្យា. បី.)] មាណវ;

សោត្ថិំ បស្សតុ តេ មាតា, ត្វញ្ច បស្សាហិ មាតរំ.

២១. ឯវំ យក្ខ សុខី ហោហិ, សហ សព្ពេហិ ញាតិភិ;

ធនញ្ច មេ អធិគតំ, រញ្ញោ ច វចនំ កតន្តិ.

សុតនុជាតកំ តតិយំ.

៣៩៩. មាតុបោសកគិជ្ឈជាតកំ (៧-១-៤)

២២. តេ កថំ នុ ករិស្សន្តិ, វុទ្ធា គិរិទរីសយា;

អហំ ពទ្ធោស្មិ បាសេន, និលីយស្ស វសំ គតោ.

២៣. កិំ គិជ្ឈ បរិទេវសិ, កា នុ តេ បរិទេវនា;

ន មេ សុតោ វា ទិដ្ឋោ វា, ភាសន្តោ មានុសិំ ទិជោ.

២៤. ភរាមិ មាតាបិតរោ, វុទ្ធេ គិរិទរីសយេ;

តេ កថំ នុ ករិស្សន្តិ, អហំ វសំ គតោ តវ.

២៥. យំ នុ គិជ្ឈោ យោជនសតំ, កុណបានិ អវេក្ខតិ;

កស្មា ជាលញ្ច បាសញ្ច, អាសជ្ជាបិ ន ពុជ្ឈសិ.

២៦. យទា បរាភវោ ហោតិ, បោសោ ជីវិតសង្ខយេ;

អថ ជាលញ្ច បាសញ្ច, អាសជ្ជាបិ ន ពុជ្ឈតិ.

២៧. ភរស្សុ មាតាបិតរោ, វុទ្ធេ គិរិទរីសយេ;

មយា ត្វំ សមនុញ្ញាតោ, សោត្ថិំ បស្សាហិ ញាតកេ.

២៨. ឯវំ លុទ្ទក នន្ទស្សុ, សហ សព្ពេហិ ញាតិភិ;

ភរិស្សំ មាតាបិតរោ, វុទ្ធេ គិរិទរីសយេតិ.

មាតុបោសកគិជ្ឈជាតកំ ចតុត្ថំ.

៤០០. ទព្ភបុប្ផជាតកំ (៧-១-៥)

២៩. អនុតីរចារី ភទ្ទន្តេ, សហាយមនុធាវ មំ;

មហា មេ គហិតោ [រោហិតោ (ក.)] មច្ឆោ, សោ មំ ហរតិ វេគសា.

៣០. គម្ភីរចារី ភទ្ទន្តេ, ទឡ្ហំ គណ្ហាហិ ថាមសា;

អហំ តំ ឧទ្ធរិស្សាមិ, សុបណ្ណោ ឧរគាមិវ [ឧរគម្មិវ (សី. ស្យា. បី.)].

៣១. វិវាទោ នោ សមុប្បន្នោ, ទព្ភបុប្ផ សុណោហិ មេ;

សមេហិ មេធគំ [មេធកំ (បី.)] សម្ម, វិវាទោ វូបសម្មតំ.

៣២. ធម្មដ្ឋោហំ បុរេ អាសិំ, ពហូ អឌ្ឌា មេ តីរិតា [ពហុអដ្ដំ មេ តីរិតំ (សី.), ពហុអដ្ដំវ តីរិតំ (ស្យា.), ពហុ អត្ថំ មេ តីរិតំ (បី.)];

សមេមិ មេធគំ សម្ម, វិវាទោ វូបសម្មតំ.

៣៣. អនុតីរចារិ នង្គុដ្ឋំ, សីសំ គម្ភីរចារិនោ;

អច្ចាយំ [អថាយំ (សី. បី.)] មជ្ឈិមោ ខណ្ឌោ, ធម្មដ្ឋស្ស ភវិស្សតិ.

៣៤. ចិរម្បិ ភក្ខោ អភវិស្ស, សចេ ន វិវទេមសេ;

អសីសកំ អនង្គុដ្ឋំ, សិង្គាលោ ហរតិ រោហិតំ.

៣៥. យថាបិ រាជា នន្ទេយ្យ, រជ្ជំ លទ្ធាន ខត្តិយោ;

ឯវាហមជ្ជ នន្ទាមិ, ទិស្វា បុណ្ណមុខំ បតិំ.

៣៦. កថំ នុ ថលជោ សន្តោ, ឧទកេ មច្ឆំ បរាមសិ;

បុដ្ឋោ មេ សម្ម អក្ខាហិ, កថំ អធិគតំ តយា.

៣៧. វិវាទេន កិសា ហោន្តិ, វិវាទេន ធនក្ខយា;

ជីនា ឧទ្ទា វិវាទេន, ភុញ្ជ មាយាវិ រោហិតំ.

៣៨. ឯវមេវ មនុស្សេសុ, វិវាទោ យត្ថ ជាយតិ;

ធម្មដ្ឋំ បដិធាវន្តិ, សោ ហិ នេសំ វិនាយកោ;

ធនាបិ តត្ថ ជីយន្តិ, រាជកោសោ បវឌ្ឍតីតិ [ច វឌ្ឍតិ (បី.)].

ទព្ភបុប្ផជាតកំ បញ្ចមំ.

៤០១. បណ្ណកជាតកំ (៧-១-៦)

៣៩. បណ្ណកំ [ទសណ្ណកំ (សី. ស្យា. បី.)] តិខិណធារំ, អសិំ សម្បន្នបាយិនំ;

បរិសាយំ បុរិសោ គិលតិ, កិំ ទុក្ករតរំ តតោ;

យទញ្ញំ ទុក្ករំ ឋានំ, តំ មេ អក្ខាហិ បុច្ឆិតោ.

៤០. គិលេយ្យ បុរិសោ លោភា, អសិំ សម្បន្នបាយិនំ;

យោ ច វជ្ជា ទទាមីតិ, តំ ទុក្ករតរំ តតោ;

សព្ពញ្ញំ សុករំ ឋានំ, ឯវំ ជានាហិ មទ្ទវ [មាគធ (សី. ស្យា. បី.)].

៤១. ព្យាកាសិ អាយុរោ បញ្ហំ, អត្ថំ [អត្ថ (បី. សី. និយ្យ)] ធម្មស្ស កោវិទោ;

បុក្កុសំ ទានិ បុច្ឆាមិ, កិំ ទុក្ករតរំ តតោ;

យទញ្ញំ ទុក្ករំ ឋានំ, តំ មេ អក្ខាហិ បុច្ឆិតោ.

៤២. ន វាចមុបជីវន្តិ, អផលំ គិរមុទីរិតំ;

យោ ច ទត្វា អវាកយិរា, តំ ទុក្ករតរំ តតោ;

សព្ពញ្ញំ សុករំ ឋានំ, ឯវំ ជានាហិ មទ្ទវ.

៤៣. ព្យាកាសិ បុក្កុសោ បញ្ហំ, អត្ថំ ធម្មស្ស កោវិទោ;

សេនកំ ទានិ បុច្ឆាមិ, កិំ ទុក្ករតរំ តតោ;

យទញ្ញំ ទុក្ករំ ឋានំ, តំ មេ អក្ខាហិ បុច្ឆិតោ.

៤៤. ទទេយ្យ បុរិសោ ទានំ, អប្បំ វា យទិ វា ពហុំ;

យោ ច ទត្វា នានុតប្បេ [តបេ (សី. បី.)], តំ ទុក្ករតរំ តតោ;

សព្ពញ្ញំ សុករំ ឋានំ, ឯវំ ជានាហិ មទ្ទវ.

៤៥. ព្យាកាសិ អាយុរោ បញ្ហំ, អថោ បុក្កុសបោរិសោ;

សព្ពេ បញ្ហេ អតិភោតិ, យថា ភាសតិ សេនកោតិ.

បណ្ណក [ទសណ្ណក (សី. ស្យា. បី.)] ជាតកំ ឆដ្ឋំ.

៤០២. សត្តុភស្តជាតកំ (៧-១-៧)

៤៦. វិព្ភន្តចិត្តោ កុបិតិន្ទ្រិយោសិ, នេត្តេហិ តេ វារិគណា សវន្តិ;

កិំ តេ នដ្ឋំ កិំ បន បត្ថយានោ, ឥធាគមា ព្រហ្មេ តទិង្ឃ [ព្រាហ្មណ ឥង្ឃ (សី. ស្យា.)] ព្រូហិ.

៤៧. មិយ្យេថ ភរិយា វជតោ មមជ្ជ, អគច្ឆតោ មរណមាហ យក្ខោ;

ឯតេន ទុក្ខេន បវេធិតោស្មិ, អក្ខាហិ មេ សេនក ឯតមត្ថំ.

៤៨. ពហូនិ ឋានានិ វិចិន្តយិត្វា, យមេត្ថ វក្ខាមិ តទេវ សច្ចំ;

មញ្ញាមិ តេ ព្រាហ្មណ សត្តុភស្តំ, អជានតោ កណ្ហសប្បោ បវិដ្ឋោ.

៤៩. អាទាយ ទណ្ឌំ បរិសុម្ភ ភស្តំ, បស្សេឡមូគំ ឧរគំ ទុជិវ្ហំ [ទិជិវ្ហំ (សី. បី.)];

ឆិន្ទជ្ជ កង្ខំ វិចិកិច្ឆិតានិ, ភុជង្គមំ បស្ស បមុញ្ច ភស្តំ.

៥០. សំវិគ្គរូបោ បរិសាយ មជ្ឈេ, សោ ព្រាហ្មណោ សត្តុភស្តំ បមុញ្ចិ;

អថ និក្ខមិ ឧរគោ ឧគ្គតេជោ, អាសីវិសោ សប្បោ ផណំ ករិត្វា.

៥១. សុលទ្ធលាភា ជនកស្ស រញ្ញោ, យោ បស្សតី សេនកំ សាធុបញ្ញំ;

វិវដ្ដឆទ្ទោ [វិវត្តច្ឆទ្ទោ (សី.), វិវដ្ដច្ឆទោ (ស្យា.), វិវដ្ដច្ឆទ្ទា (បី.)] នុសិ សព្ពទស្សី, ញាណំ នុ តេ ព្រាហ្មណ ភិំសរូបំ.

៥២. ឥមានិ មេ សត្តសតានិ អត្ថិ, គណ្ហាហិ សព្ពានិ ទទាមិ តុយ្ហំ;

តយា ហិ មេ ជីវិតមជ្ជ លទ្ធំ, អថោបិ ភរិយាយ មកាសិ សោត្ថិំ.

៥៣. ន បណ្ឌិតា វេតនមាទិយន្តិ, ចិត្រាហិ គាថាហិ សុភាសិតាហិ;

ឥតោបិ តេ ព្រហ្មេ ទទន្តុ វិត្តំ, អាទាយ ត្វំ គច្ឆ សកំ និកេតន្តិ.

សត្តុភស្តជាតកំ [សេនកជាតកំ (ស្យា.)] សត្តមំ.

៤០៣. អដ្ឋិសេនកជាតកំ (៧-១-៨)

៥៤. យេមេ អហំ ន ជានាមិ, អដ្ឋិសេន វនិព្ពកេ;

តេ មំ សង្គម្ម យាចន្តិ, កស្មា មំ ត្វំ ន យាចសិ.

៥៥. យាចកោ អប្បិយោ ហោតិ, យាចំ អទទមប្បិយោ;

តស្មាហំ តំ ន យាចាមិ, មា មេ វិទេស្សនា [វិទ្ទេសនា (សី. បី.)] អហុ.

៥៦. យោ វេ យាចនជីវានោ, កាលេ យាចំ ន យាចតិ;

បរញ្ច បុញ្ញា [បុញ្ញំ (ស្យា. ក.)] ធំសេតិ, អត្តនាបិ ន ជីវតិ.

៥៧. យោ ច [យោ វេ (ក.)] យាចនជីវានោ, កាលេ យាចញ្ហិ យាចតិ [យាចំបិ យាចតិ (ស្យា.), យាចានិ យាចតិ (បី.), យាចតិ យាចនំ (សី. និយ្យ), យាចនំ យាចតិ (ក.)];

បរញ្ច បុញ្ញំ លព្ភេតិ, អត្តនាបិ ច ជីវតិ.

៥៨. ន វេ ទេស្សន្តិ [ន វេ ទុស្សន្តិ (ស្យា.), ន វេ ទិស្សន្តិ (បី.), ន វិទេស្សន្តិ (ក. អដ្ឋ.)] សប្បញ្ញា, ទិស្វា យាចកមាគតេ;

ព្រហ្មចារិ បិយោ មេសិ, វទ ត្វំ [វរ តំ (សី.), វរ ត្វំ (បី.)] ភញ្ញមិច្ឆសិ [យញ្ញមិច្ឆសិ (?)].

៥៩. ន វេ យាចន្តិ សប្បញ្ញា, ធីរោ ច វេទិតុមរហតិ;

ឧទ្ទិស្ស អរិយា តិដ្ឋន្តិ, ឯសា អរិយាន យាចនា.

៦០. ទទាមិ តេ ព្រាហ្មណ រោហិណីនំ, គវំ សហស្សំ សហ បុង្គវេន;

អរិយោ ហិ អរិយស្ស កថំ ន ទជ្ជា, សុត្វាន គាថា តវ ធម្មយុត្តាតិ.

អដ្ឋិសេនកជាតកំ អដ្ឋមំ.

៤០៤. កបិជាតកំ (៧-១-៩)

៦១. យត្ថ វេរី និវសតិ, ន វសេ តត្ថ បណ្ឌិតោ;

ឯករត្តំ ទិរត្តំ វា, ទុក្ខំ វសតិ វេរិសុ.

៦២. ទិសោ វេ លហុចិត្តស្ស, បោសស្សានុវិធីយតោ;

ឯកស្ស កបិនោ ហេតុ, យូថស្ស អនយោ កតោ.