៥២៦. និឡិនិកាជាតកំ (១)

១. ‘‘ឧទ្ទយ្ហតេ [ឧឌ្ឌយ្ហតេ (សី. បី.)] ជនបទោ, រដ្ឋញ្ចាបិ វិនស្សតិ;

ឯហិ និឡិនិកេ [និឡិកេ (សី. ស្យា. បី.), ឯវមុបរិបិ] គច្ឆ, តំ មេ ព្រាហ្មណមានយ’’.

២. ‘‘នាហំ ទុក្ខក្ខមា រាជ, នាហំ អទ្ធានកោវិទា;

កថំ អហំ គមិស្សាមិ, វនំ កុញ្ជរសេវិតំ’’.

៣. ‘‘ផីតំ ជនបទំ គន្ត្វា, ហត្ថិនា ច រថេន ច;

ទារុសង្ឃាដយានេន, ឯវំ គច្ឆ និឡិនិកេ.

៤. ‘‘ហត្ថិអស្សរថេ បត្តី, គច្ឆេវាទាយ ខត្តិយេ;

តវេវ វណ្ណរូបេន, វសំ តមានយិស្សសិ’’.

៥. ‘‘កទលីធជបញ្ញាណោ, អាភុជីបរិវារិតោ;

ឯសោ បទិស្សតិ រម្មោ, ឥសិសិង្គស្ស អស្សមោ.

៦. ‘‘ឯសោ អគ្គិស្ស សង្ខាតោ, ឯសោ ធូមោ បទិស្សតិ;

មញ្ញេ នោ អគ្គិំ ហាបេតិ, ឥសិសិង្គោ មហិទ្ធិកោ’’.

៧. ‘‘តញ្ច ទិស្វាន អាយន្តិំ, អាមុត្តមណិកុណ្ឌលំ;

ឥសិសិង្គោ បាវិសិ ភីតោ, អស្សមំ បណ្ណឆាទនំ.

៨. ‘‘អស្សមស្ស ច សា ទ្វារេ, គេណ្ឌុកេនស្ស [ភេណ្ឌុកេនស្ស (សី. បី.)] កីឡតិ;

វិទំសយន្តី អង្គានិ, គុយ្ហំ បកាសិតានិ ច.

៩. ‘‘តញ្ច ទិស្វាន កីឡន្តិំ, បណ្ណសាលគតោ ជដី;

អស្សមា និក្ខមិត្វាន, ឥទំ វចនមព្រវិ.

១០. ‘‘អម្ភោ កោ នាម សោ រុក្ខោ, យស្ស តេវំគតំ ផលំ;

ទូរេបិ ខិត្តំ បច្ចេតិ, ន តំ ឱហាយ គច្ឆតិ’’.

១១. ‘‘អស្សមស្ស មម [មំ (សី.)] ព្រហ្មេ, សមីបេ គន្ធមាទនេ;

ពហវោ [បព្ពតេ (សី.)] តាទិសា រុក្ខា, យស្ស តេវំគតំ ផលំ;

ទូរេបិ ខិត្តំ បច្ចេតិ, ន មំ ឱហាយ គច្ឆតិ’’.

១២. ‘‘ឯតូ [ឯតុ (សី. ស្យា. ក.)] ភវំ អស្សមិមំ អទេតុ, បជ្ជញ្ច ភក្ខញ្ច បដិច្ឆ ទម្មិ;

ឥទមាសនំ អត្រ ភវំ និសីទតុ, ឥតោ ភវំ មូលផលានិ ភុញ្ជតុ’’ [ខាទតុ (សី.)].

១៣. ‘‘កិំ តេ ឥទំ ឩរូនមន្តរស្មិំ, សុបិច្ឆិតំ កណ្ហរិវប្បកាសតិ;

អក្ខាហិ មេ បុច្ឆិតោ ឯតមត្ថំ, កោសេ នុ តេ ឧត្តមង្គំ បវិដ្ឋំ’’.

១៤. ‘‘អហំ វនេ មូលផលេសនំ ចរំ, អាសាទយិំ [អស្សាទយិំ (ក.)] អច្ឆំ សុឃោររូបំ;

សោ មំ បតិត្វា សហសាជ្ឈបត្តោ, បនុជ្ជ មំ អព្ពហិ [អព្ពុហិ (ស្យា. ក.)] ឧត្តមង្គំ.

១៥. ‘‘ស្វាយំ វណោ ខជ្ជតិ កណ្ឌុវាយតិ, សព្ពញ្ច កាលំ ន លភាមិ សាតំ;

បហោ ភវំ កណ្ឌុមិមំ វិនេតុំ, កុរុតំ ភវំ យាចិតោ ព្រាហ្មណត្ថំ’’.

១៦. ‘‘គម្ភីររូបោ តេ វណោ សលោហិតោ, អបូតិកោ វណគន្ធោ [បក្កគន្ធោ (សី.), បន្នគន្ធោ (ស្យា. បី.)] មហា ច;

ករោមិ តេ កិញ្ចិ កសាយយោគំ, យថា ភវំ បរមសុខី ភវេយ្យ’’.

១៧. ‘‘ន មន្តយោគា ន កសាយយោគា, ន ឱសធា ព្រហ្មចារិ [ព្រហ្មចារី (សី. ស្យា. បី.)] កមន្តិ;

ឃដ្ដេ មុទុកេន [យំ តេ មុទុ តេន (សី.), យំ តេ មុទូ តេន (បី.)] វិនេហិ កណ្ឌុំ [កណ្ឌុកំ (បី.)], យថា អហំ បរមសុខី ភវេយ្យំ’’.

១៨. ‘‘ឥតោ នុ ភោតោ កតមេន អស្សមោ, កច្ចិ ភវំ អភិរមសិ [អភិរមសី (បី.)] អរញ្ញេ;

កច្ចិ នុ តេ [កច្ចិ តេ (បី.)] មូលផលំ បហូតំ, កច្ចិ ភវន្តំ ន វិហិំសន្តិ វាឡា’’.

១៩. ‘‘ឥតោ ឧជុំ ឧត្តរាយំ ទិសាយំ, ខេមានទី ហិមវតា បភាវី [បភាតិ (សី. បី.)];

តស្សា តីរេ អស្សមោ មយ្ហ រម្មោ, អហោ ភវំ អស្សមំ មយ្ហំ បស្សេ.

២០. ‘‘អម្ពា ច សាលា តិលកា ច ជម្ពុយោ, ឧទ្ទាលកា បាដលិយោ ច ផុល្លា;

សមន្តតោ កិម្បុរិសាភិគីតំ, អហោ ភវំ អស្សមំ មយ្ហំ បស្សេ.

២១. ‘‘តាលា ច មូលា ច ផលា ច មេត្ថ, វណ្ណេន គន្ធេន ឧបេតរូបំ;

តំ ភូមិភាគេហិ ឧបេតរូបំ, អហោ ភវំ អស្សមំ មយ្ហំ បស្សេ.

២១. ‘‘ផលា ច មូលា ច បហូតមេត្ថ, វណ្ណេន គន្ធេន រសេនុបេតា;

អាយន្តិ ច លុទ្ទកា តំ បទេសំ, មា មេ តតោ មូលផលំ អហាសុំ’’.

២៣. ‘‘បិតា មមំ មូលផលេសនំ គតោ, ឥទានិ អាគច្ឆតិ សាយកាលេ;

ឧភោវ គច្ឆាមសេ អស្សមំ តំ, យាវ បិតា មូលផលតោ ឯតុ’’.

២៤. ‘‘អញ្ញេ ពហូ ឥសយោ សាធុរូបា, រាជីសយោ អនុមគ្គេ វសន្តិ;

តេ យេវ បុច្ឆេសិ មមស្សមំ តំ, តេ តំ នយិស្សន្តិ មមំ សកាសេ’’.

២៥. ‘‘ន តេ កដ្ឋានិ ភិន្នានិ, ន តេ ឧទកមាភតំ;

អគ្គីបិ តេ ន ហាបិតោ [ហាសិតោ (សី. ស្យា.)], កិំ នុ មន្ទោវ ឈាយសិ.

២៦. ‘‘ភិន្នានិ កដ្ឋានិ ហុតោ ច អគ្គិ, តបនីបិ តេ សមិតា ព្រហ្មចារី [ព្រហ្មចារិ (?)];

បីឋញ្ច មយ្ហំ ឧទកញ្ច ហោតិ, រមសិ តុវំ [ត្វំ (សី.)] ព្រហ្មភូតោ បុរត្ថា.

២៧. ‘‘អភិន្នកដ្ឋោសិ អនាភតោទកោ, អហាបិតគ្គីសិ [អហាបិតគ្គីបិ (ក.)] អសិទ្ធភោជនោ [អសិដ្ឋភោជនោ (ក.)];

ន មេ តុវំ អាលបសី មមជ្ជ, នដ្ឋំ នុ កិំ ចេតសិកញ្ច ទុក្ខំ’’.

២៨. ‘‘ឥធាគមា ជដិលោ ព្រហ្មចារី, សុទស្សនេយ្យោ សុតនូ វិនេតិ;

នេវាតិទីឃោ ន បនាតិរស្សោ, សុកណ្ហកណ្ហច្ឆទនេហិ ភោតោ.

២៩. ‘‘អមស្សុជាតោ អបុរាណវណ្ណី, អាធាររូបញ្ច បនស្ស កណ្ឋេ;

ទ្វេ យមា [ទ្វេ បស្ស (សី.), ទ្វាស្ស (បី.)] គណ្ឌា ឧរេសុ ជាតា, សុវណ្ណតិន្ទុកនិភា [សុវណ្ណបិន្ទូបនិភា (សី.), សុវណ្ណតិណ្ឌុសន្និភា (ស្យា.), សោវន្នបិណ្ឌូបនិភា (បី.)] បភស្សរា.

៣០. ‘‘មុខញ្ច តស្ស ភុសទស្សនេយ្យំ, កណ្ណេសុ លម្ពន្តិ ច កុញ្ចិតគ្គា;

តេ ជោតរេ ចរតោ មាណវស្ស, សុត្តញ្ច យំ សំយមនំ ជដានំ.

៣១. ‘‘អញ្ញា ច តស្ស សំយមានិ [សំយមនី (សី. បី.)] ចតស្សោ, នីលា បីតា [នីលាបិ តា (បី.)] លោហិតិកា [លោហិតកា (ស្យា. បី. ក.)] ច សេតា;

តា បិំសរេ [សំសរេ (សី. ស្យា.)] ចរតោ មាណវស្ស, តិរិដិ [ចិរីដិ (សី. បី.)] សង្ឃារិវ បាវុសម្ហិ.

៣២. ‘‘ន មិខលំ មុញ្ជមយំ ធារេតិ, ន សន្ថរេ [សន្តចេ (សី.), សន្តចំ (បី.), សន្តរេ (ក.)] នោ បន បព្ពជស្ស;

តា ជោតរេ ជឃនន្តរេ [ជឃនវរេ (សី. បី.)] វិលគ្គា, សតេរតា វិជ្ជុរិវន្តលិក្ខេ.

៣៣. ‘‘អខីលកានិ ច អវណ្ដកានិ, ហេដ្ឋា នភ្យា កដិសមោហិតានិ;

អឃដ្ដិតា និច្ចកីឡំ ករោន្តិ, ហំ តាត កិំរុក្ខផលានិ តានិ.

៣៤. ‘‘ជដា ច តស្ស ភុសទស្សនេយ្យា, បរោសតំ វេល្លិតគ្គា សុគន្ធា;

ទ្វេធា សិរោ សាធុ វិភត្តរូបោ, អហោ នុ ខោ មយ្ហ តថា ជដាស្សុ.

៣៥. ‘‘យទា ច សោ បកិរតិ តា ជដាយោ, វណ្ណេន គន្ធេន ឧបេតរូបា;

នីលុប្បលំ វាតសមេរិតំវ, តថេវ សំវាតិ បនស្សមោ អយំ.

៣៦. ‘‘បង្កោ ច តស្ស ភុសទស្សនេយ្យោ, នេតាទិសោ យាទិសោ មយ្ហំ កាយេ [កាយោ (សី. ស្យា. បី.)];

សោ វាយតី ឯរិតោ មាលុតេន, វនំ យថា អគ្គគិម្ហេ សុផុល្លំ.

៣៧. ‘‘និហន្តិ សោ រុក្ខផលំ បថព្យា, សុចិត្តរូបំ រុចិរំ ទស្សនេយ្យំ;

ខិត្តញ្ច តស្ស បុនរេតិ ហត្ថំ, ហំ តាត កិំរុក្ខផលំ នុ ខោ តំ.

៣៨. ‘‘ទន្តា ច តស្ស ភុសទស្សនេយ្យា, សុទ្ធា សមា សង្ខវរូបបន្នា;

មនោ បសាទេន្តិ វិវរិយមានា, ន ហិ [ន ហ (សី. បី.)] នូន សោ សាកមខាទិ តេហិ.

៣៩. ‘‘អកក្កសំ អគ្គឡិតំ មុហុំ មុទុំ, ឧជុំ អនុទ្ធតំ អចបលមស្ស ភាសិតំ;

រុទំ មនុញ្ញំ ករវីកសុស្សរំ, ហទយង្គមំ រញ្ជយតេវ មេ មនោ.

៤០. ‘‘ពិន្ទុស្សរោ នាតិវិសដ្ឋវាក្យោ [នាតិវិស្សដ្ឋវាក្យោ (សី. ស្យា. បី.)], ន នូន សជ្ឈាយមតិប្បយុត្តោ;

ឥច្ឆាមិ ភោ [ខោ (សី. ស្យា. បី.)] តំ បុនទេវ ទដ្ឋុំ, មិត្តោ ហិ [មិត្តំ ហិ (សី. ស្យា. បី.)] មេ មាណវោហុ [មាណវាហុ (សី. ស្យា.), មាណវាហូ (បី.)] បុរត្ថា.

៤១. ‘‘សុសន្ធិ សព្ពត្ថ វិមដ្ឋិមំ វណំ, បុថូ [បុថុំ (បី.), បុថុ (ក.)] សុជាតំ ខរបត្តសន្និភំ;

តេនេវ មំ ឧត្តរិយាន មាណវោ, វិវរិតំ ឩរុំ ជឃនេន បីឡយិ.

៤២. ‘‘តបន្តិ អាភន្តិ វិរោចរេ ច, សតេរតា វិជ្ជុរិវន្តលិក្ខេ;

ពាហា មុទូ អញ្ជនលោមសាទិសា, វិចិត្រវដ្ដង្គុលិកាស្ស សោភរេ.

៤៣. ‘‘អកក្កសង្គោ ន ច ទីឃលោមោ, នខាស្ស ទីឃា អបិ លោហិតគ្គា;

មុទូហិ ពាហាហិ បលិស្សជន្តោ, កល្យាណរូបោ រមយំ [រមយ្ហំ (ក.)] ឧបដ្ឋហិ.

៤៤. ‘‘ទុមស្ស តូលូបនិភា បភស្សរា, សុវណ្ណកម្ពុតលវដ្ដសុច្ឆវី;

ហត្ថា មុទូ តេហិ មំ សំផុសិត្វា, ឥតោ គតោ តេន មំ ទហន្តិ តាត.

៤៥. ‘‘ន នូន [ន ហ នូន (សី. បី.)] សោ ខារិវិធំ អហាសិ, ន នូន សោ កដ្ឋានិ សយំ អភញ្ជិ;

ន នូន សោ ហន្តិ ទុមេ កុឋារិយា [កុធារិយា (ក.)], ន ហិស្ស [ន បិស្ស (សី. ស្យា. បី.)] ហត្ថេសុ ខិលានិ អត្ថិ.

៤៦. ‘‘អច្ឆោ ច ខោ តស្ស វណំ អកាសិ, សោ មំព្រវិ សុខិតំ មំ ករោហិ;

តាហំ ករិំ តេន មមាសិ សោខ្យំ, សោ ចព្រវិ សុខិតោស្មីតិ ព្រហ្មេ.

៤៧. ‘‘អយញ្ច តេ មាលុវបណ្ណសន្ថតា, វិកិណ្ណរូបាវ មយា ច តេន ច;

កិលន្តរូបា ឧទកេ រមិត្វា, បុនប្បុនំ បណ្ណកុដិំ វជាម.

៤៨. ‘‘ន មជ្ជ មន្តា បដិភន្តិ តាត, ន អគ្គិហុត្តំ នបិ យញ្ញតន្តំ [យញ្ញតន្ត្រំ (សី.), យញ្ញំ តត្រ (បី. ក.), យញ្ញតត្រ (ស្យា.)];

ន ចាបិ តេ មូលផលានិ ភុញ្ជេ, យាវ ន បស្សាមិ តំ ព្រហ្មចារិំ.

៤៩. ‘‘អទ្ធា បជានាសិ តុវម្បិ តាត, យស្សំ ទិសំ [ទិសាយំ (ស្យា. បី. ក.)] វសតេ ព្រហ្មចារី;

តំ មំ ទិសំ បាបយ តាត ខិប្បំ, មា តេ អហំ អមរិមស្សមម្ហិ.

៥០. ‘‘វិចិត្រផុល្លំ [វិចិត្របុប្ផំ (សី. បី.)] ហិ វនំ សុតំ មយា, ទិជាភិឃុដ្ឋំ ទិជសង្ឃសេវិតំ;

តំ មំ វនំ បាបយ តាត ខិប្បំ, បុរា តេ បាណំ វិជហាមិ អស្សមេ’’.

៥១. ‘‘ឥមស្មាហំ ជោតិរសេ វនម្ហិ, គន្ធព្ពទេវច្ឆរសង្ឃសេវិតេ;

ឥសីនមាវាសេ សនន្តនម្ហិ, នេតាទិសំ អរតិំ បាបុណេថ.

៥២. ‘‘ភវន្តិ មិត្តានិ អថោ ន ហោន្តិ, ញាតីសុ មិត្តេសុ ករោន្តិ បេមំ;

អយញ្ច ជម្មោ កិស្ស វា និវិដ្ឋោ, យោ នេវ ជានាតិ កុតោម្ហិ អាគតោ.

៥៣. ‘‘សំវាសេន ហិ មិត្តានិ, សន្ធិយន្តិ [សន្ធីយន្តិ (សី. បី.)] បុនប្បុនំ;

ស្វេវ មិត្តោ [សា ច មេត្តិ (បី.)] អសំគន្តុ, អសំវាសេន ជីរតិ.

៥៤. ‘‘សចេ តុវំ ទក្ខសិ ព្រហ្មចារិំ, សចេ តុវំ សល្លបេ [សល្លបិ (សី.)] ព្រហ្មចារិនា;

សម្បន្នសស្សំវ មហោទកេន, តបោគុណំ ខិប្បមិមំ បហិស្សសិ [បហស្សសិ (សី. ស្យា. បី.)].

៥៥. ‘‘បុនបិ [បុនប្បិ (បី.)] ចេ ទក្ខសិ ព្រហ្មចារិំ, បុនបិ [បុនប្បិ (បី.)] ចេ សល្លបេ ព្រហ្មចារិនា;

សម្បន្នសស្សំវ មហោទកេន, ឧស្មាគតំ ខិប្បមិមំ បហិស្សសិ.

៥៦. ‘‘ភូតានិ ហេតានិ [ឯតានិ (បី.)] ចរន្តិ តាត, វិរូបរូបេន មនុស្សលោកេ;

ន តានិ សេវេថ នរោ សបញ្ញោ, អាសជ្ជ នំ នស្សតិ ព្រហ្មចារី’’តិ.

និឡិនិកាជាតកំ [នឡិនីជាតកំ (សី.), នឡិនិជាតកំ (បី.)] បឋមំ.