១៦. តិំសនិបាតោ

៥១១. កិំឆន្ទជាតកំ (១)

១. កិំឆន្ទោ កិមធិប្បាយោ, ឯកោ សម្មសិ ឃម្មនិ;

កិំ បត្ថយានោ កិំ ឯសំ, កេន អត្ថេន ព្រាហ្មណ.

២. យថា មហា វារិធរោ, កុម្ភោ សុបរិណាហវា [សុបរិណាមវា (ក.)];

តថូបមំ អម្ពបក្កំ, វណ្ណគន្ធរសុត្តមំ.

៣. តំ វុយ្ហមានំ សោតេន, ទិស្វានាមលមជ្ឈិមេ;

បាណីហិ នំ គហេត្វាន, អគ្យាយតនមាហរិំ.

៤. តតោ កទលិបត្តេសុ, និក្ខិបិត្វា សយំ អហំ;

សត្ថេន នំ វិកប្បេត្វា, ខុប្បិបាសំ អហាសិ មេ.

៥. សោហំ អបេតទរថោ, ព្យន្តីភូតោ [ព្យន្តិភូតោ (សី. បី. ក.)] ទុខក្ខមោ;

អស្សាទំ នាធិគច្ឆាមិ, ផលេស្វញ្ញេសុ កេសុចិ [កេសុបិ (ក. សី.)].

៦. សោសេត្វា នូន មរណំ, តំ មមំ អាវហិស្សតិ;

អម្ពំ យស្ស ផលំ សាទុ, មធុរគ្គំ មនោរមំ;

យមុទ្ធរិំ វុយ្ហមានំ, ឧទធិស្មា មហណ្ណវេ.

៧. អក្ខាតំ តេ មយា សព្ពំ, យស្មា ឧបវសាមហំ;

រម្មំ បតិ និសិន្នោស្មិ, បុថុលោមាយុតា បុថុ.

៨. ត្វញ្ច ខោ មេវ [មេ (សី.), មម (?)] អក្ខាហិ, អត្តានមបលាយិនិ;

កា វា ត្វមសិ កល្យាណិ, កិស្ស វា ត្វំ សុមជ្ឈិមេ.

៩. រុប្បបដ្ដបលិមដ្ឋីវ [រុប្បបដ្ដប្លមដ្ឋីវ (ស្យា.), រូបបដ្ដបមដ្ឋីវ (ក.)], ព្យគ្ឃីវ គិរិសានុជា;

យា សន្តិ នារិយោ ទេវេសុ, ទេវានំ បរិចារិកា.

១០. យា ច មនុស្សលោកស្មិំ, រូបេនាន្វាគតិត្ថិយោ;

រូបេន តេ សទិសី នត្ថិ, ទេវេសុ គន្ធព្ពមនុស្សលោកេ [ទេវគន្ធព្ពមានុសេ (ស្យា.)];

បុដ្ឋាសិ មេ ចារុបុព្ពង្គិ, ព្រូហិ នាមញ្ច ពន្ធវេ.

១១. យំ ត្វំ បតិ និសិន្នោសិ, រម្មំ ព្រាហ្មណ កោសិកិំ;

សាហំ ភុសាលយា វុត្ថា, វរវារិវហោឃសា.

១២. នានាទុមគណាកិណ្ណា, ពហុកា គិរិកន្ទរា;

មមេវ បមុខា ហោន្តិ, អភិសន្ទន្តិ បាវុសេ.

១៣. អថោ ពហូ វនតោទា, នីលវារិវហិន្ធរា;

ពហុកា នាគវិត្តោទា, អភិសន្ទន្តិ វារិនា.

១៤. តា អម្ពជម្ពុលពុជា, នីបា តាលា ចុទុម្ពរា [តាលមុទុម្ពរា (ស្យា. ក.)];

ពហូនិ ផលជាតានិ, អាវហន្តិ អភិណ្ហសោ.

១៥. យំ កិញ្ចិ ឧភតោ តីរេ, ផលំ បតតិ អម្ពុនិ;

អសំសយំ តំ សោតស្ស, ផលំ ហោតិ វសានុគំ.

១៦. ឯតទញ្ញាយ មេធាវិ, បុថុបញ្ញ សុណោហិ មេ;

មា រោចយ មភិសង្គំ, បដិសេធ ជនាធិប.

១៧. ន វាហំ វឌ្ឍវំ [វទ្ធវំ (សី. បី.)] មញ្ញេ, យំ ត្វំ រដ្ឋាភិវឌ្ឍន;

អាចេយ្យមានោ រាជិសិ, មរណំ អភិកង្ខសិ.

១៨. តស្ស ជានន្តិ បិតរោ, គន្ធព្ពា ច សទេវកា;

យេ ចាបិ ឥសយោ លោកេ, សញ្ញតត្តា តបស្សិនោ;

អសំសយំ តេបិ [តេ (សី. បី.)] ជានន្តិ, បដ្ឋភូតា [វទ្ធភូតា (សី. បី.)] យសស្សិនោ.

១៩. ឯវំ វិទិត្វា វិទូ សព្ពធម្មំ, វិទ្ធំសនំ ចវនំ ជីវិតស្ស;

ន ចីយតី តស្ស នរស្ស បាបំ, សចេ ន ចេតេតិ វធាយ តស្ស.

២០. ឥសិបូគសមញ្ញាតេ, ឯវំ លោក្យា វិទិតា សតិ [បតិ (ក. ស្យា. ក.)];

អនរិយបរិសម្ភាសេ, បាបកម្មំ ជិគីសសិ [ជិគិំសសិ (សី. ស្យា. បី.)].

២១. សចេ អហំ មរិស្សាមិ, តីរេ តេ បុថុសុស្សោណិ;

អសំសយំ តំ អសិលោកោ, មយិ បេតេ អាគមិស្សតិ.

២២. តស្មា ហិ បាបកំ កម្មំ, រក្ខស្សេវ [រក្ខស្សុ ច (ស្យា.)] សុមជ្ឈិមេ;

មា តំ សព្ពោ ជនោ បច្ឆា, បកុដ្ឋាយិ [បកត្ថាសិ (សី. បី.), បត្វក្ខាសិ (ស្យា.)] មយិ មតេ.

២៣. អញ្ញាតមេតំ អវិសយ្ហសាហិ, អត្តានមម្ពញ្ច ទទាមិ តេ តំ;

សោ ទុច្ចជេ កាមគុណេ បហាយ, សន្តិញ្ច ធម្មញ្ច អធិដ្ឋិតោសិ.

២៤. យោ ហិត្វា បុព្ពសញ្ញោគំ, បច្ឆា សំយោជនេ ឋិតោ;

អធម្មញ្ចេវ ចរតិ, បាបញ្ចស្ស បវឌ្ឍតិ.

២៥. ឯហិ តំ បាបយិស្សាមិ, កាមំ អប្បោស្សុកោ ភវ;

ឧបានយាមិ សីតស្មិំ, វិហរាហិ អនុស្សុកោ.

២៦. តំ បុប្ផរសមត្តេភិ, វក្កង្គេហិ អរិន្ទម;

កោញ្ចា មយូរា ទិវិយា, កោលដ្ឋិមធុសាឡិកា;

កូជិតា ហំសបូគេហិ, កោកិលេត្ថ បពោធរេ.

២៧. អម្ពេត្ថ វិប្បសាខគ្គា [វិប្បសូនគ្គា (សី. ស្យា. បី.), វិប្បឱនគ្គា (ក.)], បលាលខលសន្និភា;

កោសម្ពសឡលា [កោសុម្ភសលលា (សី. ស្យា. បី.)] នីបា, បក្កតាលវិលម្ពិនោ.

២៨. មាលី តិរិដី កាយូរី, អង្គទី ចន្ទនុស្សទោ [ចន្ទនស្សទោ (សី.)];

រត្តិំ ត្វំ បរិចារេសិ, ទិវា វេទេសិ វេទនំ.

២៩. សោឡសិត្ថិសហស្សានិ, យា តេមា បរិចារិកា;

ឯវំ មហានុភាវោសិ, អព្ភុតោ លោមហំសនោ.

៣០. កិំ កម្មមករី បុព្ពេ, បាបំ អត្តទុខាវហំ;

យំ ករិត្វា មនុស្សេសុ, បិដ្ឋិមំសានិ ខាទសិ.

៣១. អជ្ឈេនានិ បដិគ្គយ្ហ, កាមេសុ គធិតោ [គថិតោ (សី. បី.), គិទ្ធិតោ (ស្យា. ក.), គិទ្ធិកោ (ក. អដ្ឋ.)] អហំ;

អចរិំ ទីឃមទ្ធានំ, បរេសំ អហិតាយហំ.

៣២. យោ បិដ្ឋិមំសិកោ ហោតិ, ឯវំ ឧក្កច្ច ខាទតិ;

យថាហំ អជ្ជ ខាទាមិ, បិដ្ឋិមំសានិ អត្តនោតិ.

កិំឆន្ទជាតកំ បឋមំ.

៥១២. កុម្ភជាតកំ (២)

៣៣. កោ បាតុរាសី តិទិវា នភម្ហិ, ឱភាសយំ សំវរិំ ចន្ទិមាវ;

គត្តេហិ តេ រស្មិយោ និច្ឆរន្តិ, សតេរតា [សតេរិតា (សី. ស្យា. ក.)] វិជ្ជុរិវន្តលិក្ខេ.

៣៤. សោ ឆិន្នវាតំ កមសី អឃម្ហិ, វេហាយសំ គច្ឆសិ តិដ្ឋសី ច;

ឥទ្ធី នុ តេ វត្ថុកតា សុភាវិតា, អនទ្ធគូនំ អបិ ទេវតានំ.

៣៥. វេហាយសំ គម្មមាគម្ម [កមមាគម្ម (សី. ស្យា.)] តិដ្ឋសិ, កុម្ភំ កិណាថាតិ យមេតមត្ថំ;

កោ វា តុវំ កិស្ស វា តាយ កុម្ភោ, អក្ខាហិ មេ ព្រាហ្មណ ឯតមត្ថំ.

៣៦. ន សប្បិកុម្ភោ នបិ តេលកុម្ភោ, ន ផាណិតស្ស ន មធុស្ស កុម្ភោ;

កុម្ភស្ស វជ្ជានិ អនប្បកានិ, ទោសេ ពហូ កុម្ភគតេ សុណាថ.

៣៧. គឡេយ្យ យំ បិត្វា [បីត្វា (សី. បី.)] បតេ បបាតំ, សោព្ភំ គុហំ ចន្ទនិយោឡិគល្លំ;

ពហុម្បិ ភុញ្ជេយ្យ អភោជនេយ្យំ, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៣៨. យំ បិត្វា [យំ វេ បីត្វា (សី.)] ចិត្តស្មិមនេសមានោ, អាហិណ្ឌតី គោរិវ ភក្ខសារី [ភក្ខសាទី (សី. ស្យា. អដ្ឋ.)];

អនាថមានោ ឧបគាយតិ នច្ចតិ ច, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៣៩. យំ វេ បិវិត្វា អចេលោវ នគ្គោ, ចរេយ្យ គាមេ វិសិខន្តរានិ;

សម្មូឡ្ហចិត្តោ អតិវេលសាយី, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៤០. យំ បិត្វា ឧដ្ឋាយ បវេធមានោ, សីសញ្ច ពាហុញ្ច [ពាហញ្ច (បី.)] បចាលយន្តោ;

សោ នច្ចតី ទារុកដល្លកោវ, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៤១. យំ វេ បិវិត្វា អគ្គិទឌ្ឍា សយន្តិ, អថោ សិគាលេហិបិ ខាទិតាសេ;

ពន្ធំ វធំ ភោគជានិញ្ចុបេន្តិ, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៤២. យំ បិត្វា ភាសេយ្យ អាភាសនេយ្យំ, សភាយមាសីនោ អបេតវត្ថោ;

សម្មក្ខិតោ [សមក្ខិតោ (សី.)] វន្តគតោ ព្យសន្នោ, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៤៣. យំ វេ បិវិត្វា ឧក្កដ្ឋោ អាវិលក្ខោ, មមេវ សព្ពា បថវីតិ មញ្ញេ [មញ្ញតិ (សី.)];

ន មេ សមោ ចាតុរន្តោបិ រាជា, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៤៤. មានាតិមានា កលហានិ បេសុណី, ទុព្ពណ្ណិនី នគ្គយិនី បលាយិនី;

ចោរាន ធុត្តាន គតី និកេតោ, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៤៥. ឥទ្ធានិ ផីតានិ កុលានិ អស្សុ, អនេកសាហស្សធនានិ លោកេ;

ឧច្ឆិន្នទាយជ្ជកតានិមាយ, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៤៦. ធញ្ញំ ធនំ រជតំ ជាតរូបំ, ខេត្តំ គវំ យត្ថ វិនាសយន្តិ;

ឧច្ឆេទនី វិត្តវតំ [ឧច្ឆេទនី វិត្តគតំ (ស្យា.), ឧច្ឆេទនិវិត្តគតំ (ក.)] កុលានំ, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៤៧. យំ វេ បិត្វា ទិត្តរូបោវ [ទុដ្ឋរូបោវ (សី.)] បោសោ, អក្កោសតិ មាតរំ បិតរញ្ច;

សស្សុម្បិ គណ្ហេយ្យ អថោបិ សុណ្ហំ, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៤៨. យំ វេ បិត្វា ទិត្តរូបាវ នារី, អក្កោសតិ សសុរំ សាមិកញ្ច;

ទាសម្បិ គណ្ហេ បរិចារកម្បិ, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៤៩. យំ វេ បិវិត្វាន [យញ្ចេ បីត្វាន (បី.)] ហនេយ្យ បោសោ, ធម្មេ ឋិតំ សមណំ ព្រាហ្មណំ វា;

គច្ឆេ អបាយម្បិ តតោនិទានំ, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៥០. យំ វេ បិវិត្វា ទុច្ចរិតំ ចរន្តិ, កាយេន វាចាយ ច ចេតសា ច;

និរយំ វជន្តិ ទុច្ចរិតំ ចរិត្វា, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៥១. យំ យាចមានា ន លភន្តិ បុព្ពេ, ពហុំ ហិរញ្ញម្បិ បរិច្ចជន្តា;

សោ តំ បិវិត្វា អលិកំ ភណាតិ, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៥២. យំ វេ បិត្វា បេសនេ បេសិយន្តោ, អច្ចាយិកេ ករណីយម្ហិ ជាតេ;

អត្ថម្បិ សោ នប្បជានាតិ វុត្តោ, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៥៣. ហិរីមនាបិ អហិរីកភាវំ, បាតុំ ករោន្តិ មទនាយ [មទិរាយ (បី.)] មត្តា;

ធីរាបិ សន្តា ពហុកំ ភណន្តិ, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៥៤. យំ វេ បិត្វា ឯកថូបា សយន្តិ, អនាសកា ថណ្ឌិលទុក្ខសេយ្យំ;

ទុព្ពណ្ណិយំ អាយសក្យញ្ចុបេន្តិ, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៥៥. យំ វេ បិត្វា បត្តខន្ធា សយន្តិ, គាវោ កុដហតាវ ន ហិ វារុណិយា;

[យំ វេ បិត្វា បត្តក្ខន្ធា, សយន្តិ គាវោ កូដហតារិវ; ន ហិ វារុណិយា វេគោ, នរេន សុស្សហោរិវ; (សី.)] វេគោ នរេន សុសហោរិវ [យំ វេ បិត្វា បត្តក្ខន្ធា, សយន្តិ គាវោ កូដហតារិវ; ន ហិ វារុណិយា វេគោ, នរេន សុស្សហោរិវ; (សី.)], តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៥៦. យំ មនុស្សា វិវជ្ជេន្តិ, សប្បំ ឃោរវិសំ មិវ [វិសមិវ (ស្យា.), វិសំ ឥវ (ក.), វិសាមិវ (?)];

តំ លោកេ វិសសមានំ, កោ នរោ បាតុមរហតិ.

៥៧. យំ វេ បិត្វា អន្ធកវេណ្ឌបុត្តា, សមុទ្ទតីរេ បរិចារយន្តា [អន្ធកវេណ្ហុបុត្តា (សី. បី.), អណ្ឌកវេណ្ឌបុត្តា (ក.)];

ឧបក្កមុំ មុសលេហញ្ញមញ្ញំ, តស្សា បុណ្ណំ កុម្ភមិមំ កិណាថ.

៥៨. យំ វេ បិត្វា បុព្ពទេវា បមត្តា, តិទិវា ចុតា សស្សតិយា សមាយ;

តំ តាទិសំ មជ្ជមិមំ និរត្ថកំ, ជានំ មហារាជ កថំ បិវេយ្យ.

៥៩. នយិមស្មិំ កុម្ភស្មិំ ទធិ វា មធុ វា, ឯវំ អភិញ្ញាយ កិណាហិ រាជ;

ឯវញ្ហិមំ កុម្ភគតា មយា តេ, អក្ខាតរូបំ តវ សព្ពមិត្ត.

៦០. ន មេ បិតា វា អថវាបិ មាតា, ឯតាទិសា យាទិសកោ តុវំសិ;

ហិតានុកម្បី បរមត្ថកាមោ, សោហំ ករិស្សំ វចនំ តវជ្ជ.

៦១. ទទាមិ តេ គាមវរានិ បញ្ច, ទាសីសតំ សត្ត គវំ សតានិ;

អាជញ្ញយុត្តេ ច រថេ ទស ឥមេ, អាចរិយោ ហោសិ មមត្ថកាមោ.

៦២. តវេវ ទាសីសតមត្ថុ រាជ, គាមា ច គាវោ ច តវេវ ហោន្តុ;

អាជញ្ញយុត្តា ច រថា តវេវ, សក្កោហមស្មី តិទសានមិន្ទោ.

៦៣. មំសោទនំ សប្បិបាយាសំ [សប្បិបាយញ្ច (សី.)] ភុញ្ជ, ខាទស្សុ ច ត្វំ មធុមាសបូវេ;

ឯវំ តុវំ ធម្មរតោ ជនិន្ទ, អនិន្ទិតោ សគ្គមុបេហិ ឋានន្តិ.

កុម្ភជាតកំ ទុតិយំ.

៥១៣. ជយទ្ទិសជាតកំ (៣)

៦៤. ចិរស្សំ វត មេ ឧទបាទិ អជ្ជ, ភក្ខោ មហា សត្តមិភត្តកាលេ;

កុតោសិ កោ វាសិ តទិង្ឃ ព្រូហិ, អាចិក្ខ ជាតិំ វិទិតោ យថាសិ.

៦៥. បញ្ចាលរាជា មិគវំ បវិដ្ឋោ, ជយទ្ទិសោ នាម យទិស្សុតោ តេ;

ចរាមិ កច្ឆានិ វនានិ ចាហំ, បសទំ ឥមំ ខាទ មមជ្ជ មុញ្ច.

៦៦. សេនេវ ត្វំ បណសិ សស្សមានោ [សយ្ហមានោ (ស្យា. ក.)], មមេស ភក្ខោ បសទោ យំ វទេសិ;

តំ ខាទិយាន បសទំ ជិឃញ្ញំ [ជិឃច្ឆំ (?)], ខាទិស្សំ បច្ឆា ន វិលាបកាលោ.

៦៧. ន ចត្ថិ មោក្ខោ មម និក្កយេន [វិក្កយេន (សី.)], គន្ត្វាន បច្ចាគមនាយ បណ្ហេ;

តំ សង្ករំ [សង្គរំ (សី. ស្យា. បី.)] ព្រាហ្មណស្សប្បទាយ, សច្ចានុរក្ខី បុនរាវជិស្សំ.

៦៨. កិំ កម្មជាតំ អនុតប្បតេ ត្វំ [អនុតប្បតី តំ (សី. បី.)], បត្តំ សមីបំ មរណស្ស រាជ;

អាចិក្ខ មេ តំ អបិ សក្កុណេមុ, អនុជានិតុំ អាគមនាយ បណ្ហេ.

៦៩. កតា មយា ព្រាហ្មណស្ស ធនាសា, តំ សង្ករំ បដិមុក្កំ ន មុត្តំ;

តំ សង្ករំ ព្រាហ្មណស្សប្បទាយ, សច្ចានុរក្ខី បុនរាវជិស្សំ.

៧០. យា តេ កតា ព្រាហ្មណស្ស ធនាសា, តំ សង្ករំ បដិមុក្កំ ន មុត្តំ;

តំ សង្ករំ ព្រាហ្មណស្សប្បទាយ, សច្ចានុរក្ខី បុនរាវជស្សុ.