១៧. ចត្តាលីសនិបាតោ

៥២១. តេសកុណជាតកំ (១)

១. ‘‘វេស្សន្តរំ តំ បុច្ឆាមិ, សកុណ ភទ្ទមត្ថុ តេ;

រជ្ជំ ការេតុកាមេន, កិំ សុ កិច្ចំ កតំ វរំ’’.

២. ‘‘ចិរស្សំ វត មំ តាតោ, កំសោ ពារាណសិគ្គហោ;

បមត្តោ អប្បមត្តំ មំ, បិតា បុត្តំ អចោទយិ.

៣. ‘‘បឋមេនេវ វិតថំ, កោធំ ហាសំ និវារយេ;

តតោ កិច្ចានិ ការេយ្យ, តំ វតំ អាហុ ខត្តិយ.

៤. ‘‘យំ ត្វំ តាត តបោកម្មំ [តបេ កម្មំ (សី. ស្យា. បី.)], បុព្ពេ កតមសំសយំ;

រត្តោ ទុដ្ឋោ ច យំ កយិរា, ន តំ កយិរា តតោ បុន [បុនំ (បី.)].

៥. ‘‘ខត្តិយស្ស បមត្តស្ស, រដ្ឋស្មិំ រដ្ឋវឌ្ឍន;

សព្ពេ ភោគា វិនស្សន្តិ, រញ្ញោ តំ វុច្ចតេ អឃំ.

៦. ‘‘សិរី តាត អលក្ខី ច [សិរី ច តាត លក្ខី ច (ស្យា. បី.)], បុច្ឆិតា ឯតទព្រវុំ;

ឧដ្ឋាន [ឧដ្ឋានេ (ស្យា.)] វីរិយេ បោសេ, រមាហំ អនុសូយកេ.

៧. ‘‘ឧសូយកេ ទុហទយេ, បុរិសេ កម្មទុស្សកេ;

កាលកណ្ណី មហារាជ, រមតិ [រមាតិ (ក.)] ចក្កភញ្ជនី.

៨. ‘‘សោ ត្វំ សព្ពេសុ សុហទយោ [សោ ត្វំ សព្ពេសំ សុហទយោ (ស្យា. បី.), សោ ត្វំ សព្ពេ សុហទយោ (ក.)], សព្ពេសំ រក្ខិតោ ភវ;

អលក្ខិំ នុទ មហារាជ, លក្ខ្យា ភវ និវេសនំ.

៩. ‘‘ស លក្ខីធិតិសម្បន្នោ, បុរិសោ ហិ មហគ្គតោ;

អមិត្តានំ កាសិបតិ, មូលំ អគ្គញ្ច ឆិន្ទតិ.

១០. ‘‘សក្កោបិ ហិ ភូតបតិ, ឧដ្ឋានេ នប្បមជ្ជតិ;

ស កល្យាណេ ធិតិំ កត្វា, ឧដ្ឋានេ កុរុតេ មនោ.

១១. ‘‘គន្ធព្ពា បិតរោ ទេវា, សាជីវា [សញ្ជីវា (បី.)] ហោន្តិ តាទិនោ;

ឧដ្ឋាហតោ [ឧដ្ឋហតោ (ស្យា. បី.)] អប្បមជ្ជតោ [មប្បមជ្ជតោ (ក.)], អនុតិដ្ឋន្តិ ទេវតា.

១២. ‘‘សោ អប្បមត្តោ អក្កុទ្ធោ [អក្កុដ្ឋោ (បី.)], តាត កិច្ចានិ ការយ;

វាយមស្សុ ច កិច្ចេសុ, នាលសោ វិន្ទតេ សុខំ.

១៣. ‘‘តត្ថេវ តេ វត្តបទា, ឯសាវ [ឯសា ច (បី.)] អនុសាសនី;

អលំ មិត្តេ សុខាបេតុំ, អមិត្តានំ ទុខាយ [ទុក្ខាយ (បី.)] ច’’.

១៤. ‘‘សក្ខិសិ ត្វំ [សក្ខី តុវំ (សី. ស្យា. បី.)] កុណ្ឌលិនិ, មញ្ញសិ ខត្តពន្ធុនិ [ខត្តិយពន្ធុនី (បី.)];

រជ្ជំ ការេតុកាមេន, កិំ សុ កិច្ចំ កតំ វរំ’’.

១៥. ‘‘ទ្វេវ តាត បទកានិ, យត្ថ [យេសុ (បី.)] សព្ពំ បតិដ្ឋិតំ;

អលទ្ធស្ស ច យោ លាភោ, លទ្ធស្ស ចានុរក្ខណា.

១៦. ‘‘អមច្ចេ តាត ជានាហិ, ធីរេ អត្ថស្ស កោវិទេ;

អនក្ខា កិតវេ តាត, អសោណ្ឌេ អវិនាសកេ.

១៧. ‘‘យោ ច តំ តាត រក្ខេយ្យ, ធនំ យញ្ចេវ តេ សិយា;

សូតោវ រថំ សង្គណ្ហេ, សោ តេ កិច្ចានិ ការយេ.

១៨. ‘‘សុសង្គហិតន្តជនោ, សយំ វិត្តំ អវេក្ខិយ;

និធិញ្ច ឥណទានញ្ច, ន ករេ បរបត្តិយា.

១៩. ‘‘សយំ អាយំ វយំ [អាយវយំ (បី.)] ជញ្ញា, សយំ ជញ្ញា កតាកតំ;

និគ្គណ្ហេ និគ្គហារហំ, បគ្គណ្ហេ បគ្គហារហំ.

២០. ‘‘សយំ ជានបទំ អត្ថំ, អនុសាស រថេសភ;

មា តេ អធម្មិកា យុត្តា, ធនំ រដ្ឋញ្ច នាសយុំ.

២១. ‘‘មា ច វេគេន កិច្ចានិ, ករោសិ [ការេសិ (សី. ស្យា. បី.)] ការយេសិ វា;

វេគសា ហិ កតំ កម្មំ, មន្ទោ បច្ឆានុតប្បតិ.

២២. ‘‘មា តេ អធិសរេ មុញ្ច, សុពាឡ្ហមធិកោធិតំ [កោបិតំ (សី. ស្យា.)];

កោធសា ហិ ពហូ ផីតា, កុលា អកុលតំ គតា.

២៣. ‘‘មា តាត ឥស្សរោម្ហីតិ, អនត្ថាយ បតារយិ;

ឥត្ថីនំ បុរិសានញ្ច, មា តេ អាសិ ទុខុទ្រយោ.

២៤. ‘‘អបេតលោមហំសស្ស, រញ្ញោ កាមានុសារិនោ;

សព្ពេ ភោគា វិនស្សន្តិ, រញ្ញោ តំ វុច្ចតេ អឃំ.

២៥. ‘‘តត្ថេវ តេ វត្តបទា, ឯសាវ អនុសាសនី;

ទក្ខស្សុទានិ បុញ្ញករោ, អសោណ្ឌោ អវិនាសកោ;

សីលវាស្សុ [សីលវាស្ស (ដីកា)] មហារាជ, ទុស្សីលោ វិនិបាតិកោ’’ [វិនិបាតកោ (បី.)].

២៦. ‘‘អបុច្ឆិម្ហ កោសិយគោត្តំ [អបុច្ឆិម្ហា កោសិយគោត្តំ (ស្យា.), អបុច្ឆម្ហាបិ កោសិកំ (បី.)], កុណ្ឌលិនិំ តថេវ ច;

ត្វំ ទានិ វទេហិ ជម្ពុក [ជម្ពុក ត្វំ ទានិ វទេហិ (ស្យា. បី.)], ពលានំ ពលមុត្តមំ’’.

២៧. ‘‘ពលំ បញ្ចវិធំ លោកេ, បុរិសស្មិំ មហគ្គតេ;

តត្ថ ពាហុពលំ នាម, ចរិមំ វុច្ចតេ ពលំ.

២៨. ‘‘ភោគពលញ្ច ទីឃាវុ, ទុតិយំ វុច្ចតេ ពលំ;

អមច្ចពលញ្ច ទីឃាវុ, តតិយំ វុច្ចតេ ពលំ.

២៩. ‘‘អភិជច្ចពលំ ចេវ, តំ ចតុត្ថំ អសំសយំ;

យានិ ចេតានិ សព្ពានិ, អធិគណ្ហាតិ បណ្ឌិតោ.

៣០. ‘‘តំ ពលានំ ពលំ សេដ្ឋំ, អគ្គំ បញ្ញាពំ ពលំ [វរំ (សី.)];

បញ្ញាពលេនុបត្ថទ្ធោ, អត្ថំ វិន្ទតិ បណ្ឌិតោ.

៣១. ‘‘អបិ ចេ លភតិ មន្ទោ, ផីតំ ធរណិមុត្តមំ;

អកាមស្ស បសយ្ហំ វា, អញ្ញោ តំ បដិបជ្ជតិ.

៣២. ‘‘អភិជាតោបិ ចេ ហោតិ, រជ្ជំ លទ្ធាន ខត្តិយោ;

ទុប្បញ្ញោ ហិ កាសិបតិ, សព្ពេនបិ ន ជីវតិ.

៣៣. ‘‘បញ្ញាវ សុតំ វិនិច្ឆិនី [បញ្ញា សុតវិនិច្ឆិនី (ស្យា. បី.)], បញ្ញា កិត្តិ សិលោកវឌ្ឍនី [វទ្ធនី (បី.)];

បញ្ញាសហិតោ នរោ ឥធ, អបិ ទុក្ខេ សុខានិ វិន្ទតិ.

៣៤. ‘‘បញ្ញញ្ច ខោ អសុស្សូសំ, ន កោចិ អធិគច្ឆតិ;

ពហុស្សុតំ អនាគម្ម, ធម្មដ្ឋំ អវិនិព្ភុជំ.

៣៥. ‘‘យោ ច ធម្មវិភង្គញ្ញូ [យោ ធម្មញ្ច វិភាគញ្ញូ (បី.)], កាលុដ្ឋាយី មតន្ទិតោ;

អនុដ្ឋហតិ កាលេន, កម្មផលំ តស្ស ឥជ្ឈតិ [កម្មផលំ តស្សិជ្ឈតិ, ផលំ តស្ស សមិជ្ឈតិ (ក.)].

៣៦. ‘‘អនាយតន [នា’នាយតន (បី.)] សីលស្ស, អនាយតន [នា’នាយតន (បី.)] សេវិនោ;

ន និព្ពិន្ទិយការិស្ស, សម្មទត្ថោ វិបច្ចតិ.

៣៧. ‘‘អជ្ឈត្តញ្ច បយុត្តស្ស, តថាយតនសេវិនោ;

អនិព្ពិន្ទិយការិស្ស, សម្មទត្ថោ វិបច្ចតិ.

៣៨. ‘‘យោគប្បយោគសង្ខាតំ, សម្ភតស្សានុរក្ខណំ;

តានិ ត្វំ តាត សេវស្សុ, មា អកម្មាយ រន្ធយិ;

អកម្មុនា ហិ ទុម្មេធោ, នឡាគារំវ សីទតិ’’.

៣៩. ‘‘ធម្មំ ចរ មហារាជ, មាតាបិតូសុ ខត្តិយ;